Opublikowano: 3.1.1967 52250 KI. 89 a, 2 MKP -C-M-Hbr dJtSoi JS/oo UKD (bibliotek Jii "jcly Pakulowego m „_. , . , Medard Falarski, Torun (Polska), Waclaw Orze- Wspoltworcy wynalazku szko Torun (Polska) Jan Pawlowski, Torun . . . . -1 , . (Polska), Witold Pragacz, Torun (Polska), Jan wlasciciele patentu Szadkowski, Goslawice (Polska) Urzadzenie do oddzielania ciezkich zanieczyszczen od plodów rolnych, zwlaszcza buraków lub ziemniaków, w splawnym strumieniu wody Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do od¬ dzielania w sposób ciagly ciezkich zanieczyszczen od plodów rolnych w splawnym strumieniu wo¬ dy, zwlaszcza do oddzielania piasku, zwiru i ka¬ mieni od buraków lub ziemniaków, z równoczes¬ nym i ciaglym usuwaniem oddzielonych zanie¬ czyszczen na zewnatrz, zwane w dalszym ciagu opisu urzadzeniem..Znane jest kilka typów urzadzen do oddziela¬ nia ciezkich zanieczyszczen od plodów rolnych w strumieniu cieczy, a przede wszystkim bura¬ ków cukrowych w wodzie. Urzadzenia te umozli¬ wiaja jednak tylko oddzielanie kamieni w sposób okresowy i ewentualnie pólciagly ale malo sku¬ teczny, usuwanie zas zanieczyszczen z urzadzenia odbywa sie wylacznie okresowo, przy czym jest ono polaczone z reguly z duza strata wody, a cze¬ sto i samych oczyszczanych plodów. Zadne z tych urzadzen nie umozliwia oddzielania zanieczyszczen drobniejszych to jest piasku i zwiru.W niektórych znanych urzadzeniach oddziela¬ nie kamieni od buraków cukrowych w strumieniu wody zachodzi w wyniku bezposredniego dziala¬ nia strugi wodnej na splawny strumien wody z burakami. Kierowana od dolu struga wody pod¬ bija buraki a kamienie jako ciezsze opadaja na dno lapacza, z którego sa usuwane okresowo przez wysyp pod wlasnym ciezarem.W innym przypadku oddzielanie kamieni odby¬ wa sie przez nagle zmniejszanie predkosci prze- 20 25 30 plywu strugi wodnej z burakami nad specjalnie uksztaltowanymi zaluzjami, na które opadaja ka¬ mienie jako ciezsze od buraków. Kamienie te prze¬ sypuja sie nastepnie do zbiorczego koryta, z któ¬ rego usuwa sie je na zewnatrz recznie za pomo¬ ca czerpaków.Urzadzenie wedlug wynalazku nie tylko nie ma wad opisanych wyzej urzadzen znanych, ale umoz¬ liwia oddzielanie w sposób ciagly zarówno kamie¬ ni jak i zwiru oraz piasku a takze ciagle usuwa¬ nie oddzielonych zanieczyszczen na zewnatrz urza¬ dzenia.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie w wi¬ doku w kierunku równoleglym do osi koryta do splawiania buraków, fig. 2 — urzadzenie w prze¬ kroju pionowo-poprzecznym wzdluz linii A—A na fig. 1, fig. 3 — urzadzenie przekroju wzdluz linii B—B na fig. 2 a fig. 4 — urzadzenie z uka¬ zaniem dodatkowego rusztu do oddzielania w prze¬ kroju wzdluz linii B—B na fig. 2.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ko¬ ryta splawiajacego 1, stanowiacego odcinek znane¬ go kanalu lub rynny splawiakowej do splawia¬ nia produktów rolnych woda, zwlaszcza buraków cukrowych lub ziemniaków. Pod otworem w dnie tego odcinka koryta splawiajacego 1 znajduje sie zwezona ku dolowi komora 2 zakonczona króc¬ cem 3 i zasuwa 4. Pod zasuwa 4 znajduja sie zgarniacze czteroosiowego przenosnika 5 napedza¬ nego silnikiem 6 przez przekladnie 7. Odcinek 52250a 52250 4 koryta splawiajacego 1, komora 2 z króccem 3 i zasuwa 4 oraz dolna czesc przenosnika 5 ze zgar¬ niaczami sa obudowane korpusem 8. W korpusie 8 wykonane sa przegrody 9 tworzace tunel prowa¬ dzacy 11 dla zgarniaczy przenosnika 5. Do dopro¬ wadzania wody do urzadzenia sluza dwa krócce 10 osadzone w bocznych sciankach korpusu 8. W górnej czesci ukosnej przenosnika 5 ze zgarnia¬ czami powyzej poziomu wody w korycie splawia¬ jacym 1 znajduje sie wysyp 12.Buraki sa splawiane w znany sposób woda przez kanal, w którym -zamontowane jest urzadzenie we¬ dlug wynalazku. Cala ilosc wody stanowiacej czyn¬ nik transportujacy przeplywa wraz z burakami i ich ciezkimi i lekkimi zanieczyszczeniami przez koryto splawiajace 1, stanowiace odcinek wspom¬ nianego kanalu. W celu oddzielenia ciezkich za¬ nieczyszczen to jest kamieni, zwiru i piasku przez krócce 10 do korpusu 8 urzadzenia doprowadza sie dodatkowo wode o regulowanym natezeniu ilosciowym i o cisnieniu zaleznym od stalych wa¬ runków urzadzenia i zmiennych warunków eks¬ ploatacyjnych. Poniewaz tunelowe prowadzenie 11 jest zamkniete zgarniaczami przenosnika 5, przeto ta dodatkowo doprowadzona woda jest zmuszo¬ na do przeplywu z okreslona predkoscia przez króciec 3 i komore 2 pionowo do góry do otworu w dnie koryta splawiajacego 1. Ten ruch wody przeciwdziala opadaniu buraków do komory 2, gdyz predkosc strumienia tej wody jest regulowana dodatkowo zasuwa 4 tak, aby byla wieksza od predkosci opadania buraków a mniejsza od pred¬ kosci opadania ciezkich zanieczyszczen. Dzieki te¬ mu buraki plyna dalej z woda przez koryto spla¬ wiajace 1 i kanal lub rynne splawiakowa, skad usuwa sie je w znany sposób, podczas gdy ka¬ mienie, zwir i piasek opadaja w sposób ciagly przez komore 2 i króciec 3 na dno korpusu 8.Przesuwajace sie po dnie korpusu 8 zgarniacze przenosnika 5 wygarniaja oddzielone zanieczysz¬ czenia i usuwaja je równiez w sposób ciagly na zewnatrz urzadzenia przez wysyp 12.Jezeli oczyszczane plody rolne nie zawieraja kamieni a tylko drobne zanieczyszczenia jak pia¬ sek i zwir, wówczas korzystnie jest w otworze w dnie koryta splawiajacego 1 nad komora 2 umiescic dodatkowo ruszt 13 (fig. 4) o otworach nieco mniejszych od rozmiarów danych plodów rolnych. Wówczas natezenie wody doprowadzanej dodatkowo króccami 10 do urzadzenia moze byc zmniejszone praktycznie nawet do zera, gdyz za¬ nieczyszczenia takie moga byc oddzielane przy 5 predkosciach doplywu wody dodatkowej mniej¬ szych od predkosci opadania produktów rolnych lub nawet bez doplywu wody dodatkowej w ogó¬ le. W takich przypadkach ruszt 13 zapobiega opa¬ daniu produktów rolnych do 'komory 2, natomiast piasek i zwir przez otwory w ruszcie 13 opadaja na dno korpusu 8 i sa usuwane jak wyzej zosta¬ lo opisane w sposób ciagly. PL