Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.XII.1966 52230 KI. 42 b, 22/06 MKP G 01 b hlS(o UKD BiBulOTiEKAt \ Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Jerzy Nowakowski, Jan Kmiec Wlasciciel patentu: Instytut Techniki Cieplnej, Lódz (Polska) Urzedu Patentów.- M4lp|3IW.s-M*?!tf.:' 5.Przyrzad do ustawiania lopatek wentylatora osiowego lub sprezarki osiowej Wynalazek dotyczy przyrzadu przeznaczonego do ustawiania lopatek wirnika wentylatora osiowego lub sprezarki osiowej, mocowanych na stale do wirnika lub na sworzniach obrotowo.Znane jest ustawianie lopatek wirnika przy po¬ mocy szbalonów przystawianych indywidualnie do kazdej lopatki przy czym dla kazdego kata nalezy uzywac innego szablonu co wymaga posiadania kompletu szablonów a samo ustawianie jest cza¬ sochlonne i malo dokladne.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymie¬ nionych niedogodnosci przez zastosowanie uni¬ wersalnego przyrzadu umozliwiajacego ustawianie lopatek wirnika wentylatora lub sprezarki pod dowolnym katem i na dowolnym promieniu wir¬ nika przy zapewnieniu duzej dokladnosci usta¬ wienia.Cel ten zostal osiagniety w ten sposób, ze w czasie ustawiania lopatek wirnik jest ustalony na wale osadzonym w podstawie. Na tym samym wale osadzone jest obrotowo i przesuwnie pro¬ stopadle do niego ramie, które moze sie równiez obracac dokola wlasnej osi. Na ramieniu tym osa¬ dzona jest przesuwnie czulka, która przystawia sie bezposrednio do nastawianej lopatki.Reasumujac jeden uniwersalny przyrzad pozwa¬ la szybko ustawic lopatki wirnika pod dowolnym katem i na dowolnym promieniu przy zachowaniu duzej dokladnosci przy czym zastosowanie przy¬ rzadu moze byc rozszerzone do ustawiania lopa- 10 15 20 25 38 tek nieosadzonych na sworzniach obrotowych na przyklad do spawania lopatek do tarczy wirnika na stale przy uzyciu dodatkowych elementów.Przyrzad moze byc równiez zastosowany do spraw¬ dzania katów ustawienia lopatek. Moze on znalezc szczególne zastosowanie przy czestych i szybkich zmianach kata ustawienia lopatek kól wirniko¬ wych sprezarek i wentylatorów osiowych przy ba¬ daniach tych maszyn.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój przyrzadu w plaszczyznie pionowej przechodzacej przez os przyrzadu, fig. 2 przekrój A—A zazna¬ czony na fig. 1, fig. 3 przekrój B—B zaznaczony na fig. 2, fig. 4 ustawienie i mocowanie lopatek wirnika przed ich przyspawaniem na stale, zas fig. 5 przekrój C—C zaznaczony na fig. 4.Jak uwidoczniono na fig. 1, na podstawie 1, ustawionej na trzech srubach 2, osadzony jest obrotowo wal 3 zabezpieczony przed niezamierzo¬ nym obrotem przy pomocy wkretu 9. Na wale 3 osadzona jest obrotowo i przesuwnie konsola 10 zabezpieczona przed niezamierzonym obrotem i przesunieciem, przy pomocy wkretu 12. Na kon¬ soli 10 zamocowana jest na stale tarcza 11 z po- dzialka katowa. Oprócz tego w konsoli 10 osadzo¬ ne jest obrotowo ramie 13 zabezpieczone przed niepozadanym obrotem przy pomocy wkretu 14.Na ramieniu 13 osadzona jest obrotowo wskazów- 52230ka 15 zabezpieczona przed niepozadanym obro¬ tem przy pomocy wkretu 16 przy czym wskazów¬ ka 15 przylega bezposrednio do skali 11. Na ra¬ mieniu 13 osadzona jest przesuwnie czulka 17 za¬ bezpieczona przed niezamierzonym przesuwem przy pomocy wkretu 19. Do czulki 17 przymoco¬ wana jest przy pomocy wkretu 20 listwa 19.Przed przystapieniem do korzystania z przyrza¬ du listwe 19 czulki 17 ustawia sie w polozeniu równoleglym do podstawy 1 tak, aby wskazówka 15 pokrywala sie z punktem zerowym na tarczy katowej 11. Tak ustawiona na ramieniu 13 wska¬ zówke 15 zabezpiecza sie przed niezamierzonym obrotem przy pomocy wkretu 16. Ustawienie lo¬ patek wirnika przy pomocy przyrzadu wedlug wy¬ nalazku odbywa sie w ten sposób, ze odkreca sie wkret 9, wyjmuje sie wal 3 z podstawy 1, na wal 3 nasadza sie wirnik 4, który dokreca sie do walu 3 przy pomocy wkretu 8, po czym wal 3 ustala sie z powrotem w podstawie 1. Nastepnie na tarczy 11 ustawia sie zadany kat ustawienia lopatek przy pomocy wskazówki 15 po czym czulke 17 przesuwa sie po ramieniu 13 na wymagany promien, na któ¬ rym bedzie sie ustawiac lopatke pod zadanym ka¬ tem. Nastepnie odkreca sie nakretki 7 tak aby sworznie 6 lopatek 5 mogly sie swobodnie obra¬ cac w gniazdach sworzniowych wienca 4 oraz od¬ kreca sie wkret 20 tak aby listwa 19 mogla sie swobodnie obracac wzgledem czulki 17. Z kolei konsole 10 wraz z ramieniem 13 i czulka 17 prze¬ suwa sie i obraca do cieciwy lopatki 5 na pro¬ mieniu, na którym chce sie ustawic zadany kat przy czym listwe 19 obraca sie wzgledem czulki 17 tak, aby listwa 19 pokrywala sie z cieciwa lo¬ patki 5 i po dokreceniu sruby 20 dokreca sie sworzen 6 lopatki 5 do wienca 4 przy pomocy na- 52Z30 4 kretki 7. Ustawienie nastepnych lopatek dokonuje sie przez odkrecenie wkretu 12, podniesienie kon¬ soli 10 i obrócenie jej o kat odpowiadajacy po- dzialce lopatek na wirniku przy czym czynnosci s powtarzaja sie oprócz ustalenia polozenia listwy 19 wzgledem czulki 17 co ma miejsce tylko przy pierwszej lopatce danego wirnika.Przy zastosowaniu przyrzadu do ustawiania lo¬ patek wirnika laczonych na stale z tarcza (fig. 4), 10 role sworznia obrotowego spelnia spasowany obro¬ towo kolek 106, którym laczy sie wstepnie lopat¬ ke 105 z tarcza 104. Po wykonaniu poprzednio opisanych czynnosci dotyczacych ustawiania lo¬ patki na zadany kat nastepuje przyspawanie we- 15 dlug ogólnie stosowanej zasady. Przy sprawdzaniu katów lopatek juz zamocowanych ustawia sie list¬ we 20 czulki 19 na lopatce 5 na danym promieniu i kat ustawienia ustalony wskazówka 15 odczy¬ tuje sie na tarczy 11. 20 Dokladnosc ustawienia lopatek przy pomocy przyrzadu wedlug wynalazku wynosi 30'. PLPriority: Published: 5.XII.1966 52230 KI. 42 b, 22/06 MKP G 01 b hlS (about UKD BiBulOTiEKAt \ Inventors of the invention: Dr. Jerzy Nowakowski, Jan Kmiec Patent owner: Instytut Techniki Cieplnej, Lódz (Poland) Patent Office.- M4lp | 3IW.sM * ?! The invention relates to a device for setting the blades of an axial fan or an axial compressor rotor fixed to the rotor or on pins in rotation. It is known to adjust the blades of the rotor with the help of attached barbs. individually for each blade, but for each angle a different template should be used, which requires a set of templates and the setting itself is time-consuming and not very accurate. The aim of the invention is to remove the above-mentioned inconveniences by using a universal device that allows for setting the fan impeller blades or compressors at any angle and at any rotor radius while ensuring high accuracy of positioning. This aim has been achieved in such a way that, when adjusting the blades, the rotor is fixed on the shaft mounted in the base. On the same shaft a frame is rotatably and slidably mounted to it, which can also rotate around its own axis. On this arm there is a slidable feeler, which is attached directly to the adjustable blade. Summing up one universal device allows to quickly set the rotor blades at any angle and at any radius while maintaining high accuracy, while the use of the device can be extended to positioning the blades on the rotating pins, for example, for welding the blades to the rotor disk permanently using additional elements. The apparatus can also be used to check the angles of the blades. It may find particular application in the case of frequent and quick changes in the angle of the rotor blades of compressors and axial fans in the tests of these machines. The invention will be explained in more detail on the example of the embodiment shown in the drawing, in which Fig. 1 shows a partial section of the apparatus. in the vertical plane passing through the axis of the device, Fig. 2, section A-A, marked in Fig. 1, Fig. 3, section B-B, marked in Fig. 2, Fig. 4, positioning and fixing of the rotor blades before their permanent welding, 5, the section C-C marked in Fig. 4 As shown in Fig. 1, on the base 1, which is positioned on three screws 2, the shaft 3 is rotatably mounted and secured against unintentional rotation by means of a screw 9. On the shaft 3 the bracket 10 is rotatably and slidably mounted, and is secured against unintentional rotation and displacement by means of a screw 12. A disc 11 with an angular section is permanently attached to the bracket 10. In addition, the console 10 is rotatably mounted on the frame 13, secured against undesirable rotation by means of a screw 14. On the arm 13, pointer 15 is rotatably mounted, secured against undesirable rotation by means of a screw 16, the pointer 15 being directly adjacent to it. scale 11. On shoulder 13 is slidably mounted pin 17, secured against unintentional displacement by a screw 19. A strip 19 is attached to the pin 17 with a screw 20. Before using the instrument, the strip 19 of the pin 17 is fixed. set in a position parallel to the base 1 so that the pointer 15 coincides with the zero point on the angle disk 11. The pointer 15, so positioned on the arm 13, is secured against unintentional rotation by means of a screw 16. Setting the rotor blades by means of the device according to the invention, it is carried out in such a way that the screw 9 is unscrewed, the shaft 3 is taken out of the base 1, the rotor 4 is placed on the shaft 3 and tightened to the shaft 3 using the screw 8, then the shaft 3 rests in the base 1. Then on the dial 11 the desired angle of the blades is set using the pointer 15, and then the sensor 17 is moved along the arm 13 to the required radius on which rhyme will set the paddle at a given angle. Then the nuts 7 are unscrewed so that the bolts 6 of the blades 5 can freely rotate in the pin sockets of the ring 4 and the screw 20 is unscrewed so that the strip 19 can freely rotate in relation to the tendril 17. In turn, the consoles 10 together with the arm 13 and the feeling 17 shifts and turns to the chord of blade 5 on the radius on which we want to set the desired angle, with the blade 19 rotating relative to the feeling 17 so that the blade 19 coincides with the blade 5 and after tightening the screw 20, the pin 6 of the blade 5 is screwed to the ring 4 with the help of a nut 52Z30 4. The setting of the next blades is made by unscrewing the screw 12, lifting the crown 10 and turning it by an angle corresponding to the pitch of the blades on the rotor. are repeated except for the positioning of the blade 19 in relation to the feeler 17, which takes place only at the first blade of a given rotor. Using a device for setting the rotor blades permanently attached to the disc (Fig. 4), 10 roles are The rotating shaft engages a rotatable collet 106, which initially connects the blade 105 to the disk 104. Following the previously described steps for adjusting the blade to the desired angle, welding is performed according to a generally applicable principle. When checking the angles of the blades already attached, the blade 20 tendons 19 are positioned on the blade 5 at a given radius and the angle of the set pointer 15 is read on the dial 11. The accuracy of the blade alignment with the device according to the invention is 30 '. PL