Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.X.1966 52164 KI. 21 c, 46/32 tiOU khj4* MKP €HRTg" UKD slSUOTEKA Urzedu Patentowego Pulrtlcj CMczypupililt) Lidoiej Wspóltwórcy wynalazku: inz. Józef Slowik, Andrzej Wlodarczyk Wlasciciel patentu: Zaklady Aparatury Elektrycznej „Elester", Lódz (Polska) Uklad elektryczny stycznika zapewniajacy ciaglosc pracy sterowa¬ nych maszyn i urzadzen w przypadku krótkotrwalego zaniku lub spadku napiecia zasilajacego Przedmiotem wynalazku jest uklad zapewnia¬ jacy ciaglosc pracy sterowanych maszyn i urza¬ dzen w przypadku krótkotrwalego zaniku lub spadku napiecia zasilajacego.Krótkotrwale zaniki napiecia powoduja samo¬ czynne wylaczanie sie styczników, a ich ponowne reczne zalaczenie powoduje dlugie przestoje ma¬ szyn co w niektórych galeziach przemyslu jak na przyklad w chemii gdzie wymagana jest ciaglosc procesów technologicznych pociaga za soba milio¬ nowe straty materialne.We wszystkich znanych ukladach rozwiazuja- cych to zagadnienie dazy sie do przedluzenia czasu trzymania cewki elektromagnesu napedowego styczników. Znane sa na przyklad uklady, w któ¬ rych zastosowano opóznione odpadanie zwory ele¬ ktromagnesu styczników remanencyjnych. Uklady te sa skomplikowane, ponadto posiadaja szereg wad, na przyklad opóznione zwolnienie zwory ele¬ ktromagnesu remanencyjnego wystepuje tylko przy wyladowaniu oscylacyjnym kondensatora, nato¬ miast przy powolnym spadku napiecia kondensa¬ tor moze byc rozladowany zbyt malym pradem i zwolnienie zwory moze wogóle nie nastapic.Istnieja duze obawy, ze przy czesciowych spadkach napiecia czasy wylaczania moga byc zbyt dlugie itp.Wady powyzsze eliminuje uklad wedlug wyna¬ lazku w którym zastosowano uklad bocznikujacy styki samotrzymania stycznika. W zwiazku z czym 10 20 25 30 uklad jest bardzo prosty o niewielkim poborze mocy i gabarycie, jest uniwersalny, moze byc stosowany do wszystkich styczników niezaleznie od ich mocy. Duza zaleta ukladu jest równiez fakt, ze zarówno zalaczanie jak i wylaczanie sty¬ ków przekaznika odbywa sie bezpradowo. Uklad wedlug wynalazku przedstawiony na rysunku sklada sie z nastepujacych znanych elementów: stycznika St ze stykami pomocniczymi Sp mi¬ niaturowego transformatora Tr z rdzeniem nasy¬ cajacym o mocy ponizej 1 VA zasilanego równo¬ czesnie z cewka stycznika, kondensatora C zasi¬ lanego z uzwojenia wtórnego transformatora Tr poprzez prostownik PR, opornika KRdla dobrania odpowiedniego czasu opóznienia, przekaznika po¬ mocniczego PP, którego styki p bocznikuja styk samotrzymania SP stycznika. Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest nastepujace: azeby spowo¬ dowac zalaczenie stycznika a wiec uruchomienie sterowanych urzadzen nalezy nacisnac iprzycisk Tt, co równoczesnie spowoduje wlaczenie ukladu opóz¬ niajacego i zanikniecie styków p przekaznika po¬ mocniczego. Ze wzgledu na mala moc transforma¬ tora Tr oraz duza pojemnosc kondensatora C styk przekaznika p zamyka slie dopiero po ok. 1 sek. od chwili nacisniecia przycisku Flt opóznienie to zapewnia dluga zywotnosc styku przekaz¬ nika gdyz nie jest on narazony na zala-* czanie pradu rozruchowego stycznika. W przypad¬ ku wylaczenia napiecia zasilajacego prad rozlado- 5216452164 3 wania kondensatora spowoduje, ze styki p prze¬ kaznika Pp beda zamkniete przez czas zalezny od wartosci pojemnosci kondensatora i opornosci ob¬ wodu opózniajacego.Jezeli przed uplywem nastawionego czasu nasta- 5 pi ponowne zalaczenie napiecia zasilania wówczas dzieki temu ze styk przekaznika bocznikuje styk samotrzymania, nastapi samoczynne zalaczenie stycznika i dalsza dostawa energii do sterowa¬ nych urzadzen. W przypadku przedluzajacego sie 10 braku napiecia przekaznik otworzy styki p i stycz¬ nik nie zamknie samoczynnie obwodu. Reczne wylaczanie obwodu realizuje sie przez nacisniecie przycisku Pw, którego styki normalnie otwarte spowoduja zwarcie kondensatora C otwarcie sty- 15 ków p przekaznika, a nastepnie przerwanie obwo¬ du zasilania cewki stycznika. Przycisk Pw powi¬ nien posiadac taki uklad azeby styki normalnie zamkniete otwieraly sie dopiero po zamknieciu styków normalnie otwartych. Uklad przedstawiony 20 w przykladzie wykonania przewidziany jest dla przerw w granicach od 0—7 sek. Dla czasów dluzszych niz 7 sek. nalezy stosowac akumula¬ tory dyskowe i tranzystor.Ze wzgledu na mala moc uklad moze byc 25 zmontowany w hermetycznej obudowie i stanowic bardzo wygodne o niewielkich gabarytach ( ok. 70x70x90 mm) urzadzenie nadajace sie do wspól¬ pracy z kazdym stycznikiem niezaleznie od jego mocy. PL