PL52124B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.XII.1966 52124 KI. 1*2% 6*01 MKP C 07 c joi/a* Twórca wynalazku: Helena Kral Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania estrów jedno- lub dwufunkcyjnych polietyleno-poliaminokwasów Przedmiotem wynalazku jest sposó'b otrzymywa¬ nia nowych estrów jedno lufo dwufunkcyjnych po- lietylenopolianiinokwasów o wzorach 1 i 2, w ikitó- rych R i Rt oznaczaja rodniki alkilowe zawierajace 1—8 atomów wegla, R\ R", R'", R'lf R"lf R"\ oznaczaja atomy wodoru lub mizsze rodniki alkilo¬ we zawierajace 1—3 atomów wegla, a x posiada wartosc 2—5.Wedlug wynalazku estry o wzorach 1 i 2 otrzy¬ muje sie na drodze reakcji polietylenopoliamin o wzorze 3 z estrami 'kwasów a-fi nienasyconych zwlaszcza z estrami kwasu akrylowego i meta¬ krylowego. Reakcje prowadzi sie w temperaturze 10—150°C w czasie od paru godzin do kilkudziesie¬ ciu dni z mieszaniem lub bez mieszania w za¬ leznosci od rodzaju uzy*tej polietylenopoliammy i od rodzaju uzytego estru kwasu «-/? nienasycone¬ go.Jezeli uzyje sie reagentów w stosunkach molo¬ wych 1 :1, otrzymuje sie produkty o wzorze 1, jezeli uzyje sie na 1 mol polietylenopoliammy 2 lub wiecej moli estrów kwasów a-fi nienasyconych otrzymuje sie produkty o wzorze 2 zawierajace do 25°/o produktów o wzorze 1; jezeli na 1 mol polie¬ tylenopoliammy uzyje sie powyzej 1, ale ponizej 2 moli estrów 'kwasów a-fi nienasyconych otrzy¬ muje sie mieszanine produktów o wzorach 1 i 2.Obok produktów o wzorach 1 i 2 w omawianych reakcjach moga powstawac polimery estrów kwa¬ sów a-fi nienasyconych oraz amidy i poliamidy. 10 15 25 30 Polimeryzacji zapobiega uzycie do reakcji stabi¬ lizowanych estrów kwasów a-fi nienasyconych oraz wlasciwie dobrane parametry reakcji takie jak czas, temperatura reakcji i czystosc wyjsciowych reagentów, natomiast dlugie wygrzewanie sprzyja polimeryzacji. Reakcje nalezy prowadzic w ten sposób, afoy otrzymana zywica nie zawierala pro¬ duktów polimeryzacji. Przy zastosowaniu niewlas¬ ciwie dobranych parametrów produkty polimery¬ zacji wypadaja z mieszaniny poreakcyjnej w po¬ staci bardziej lepkich grudek, tworzacych w czasie skladowania oddzielna pólstala warstwe.W zaleznosci od warunków reakcji 0—50°/o estrów moze ulec aminolizie z wytworzeniem ami¬ dów lub poliamidów.Ilosc wiazan amidowych w estrach o wzorach 1 i 2 równa jest ilosci moli powstalego jednoczes¬ nie alkoholu. Oznaczajac ilosc alkoholu oddestylo¬ wanego ze srodowiska reakcji, oznacza sie jedno¬ czesnie ilosc polaczen amidowych. Dla poszczegól¬ nych czystych reagentów mozna tak dobrac wa¬ runki reakcji, 'by reakcja aminolizy nie przekra¬ czala 0—7%.W czasie przechowywania estrów o wzorach 1 i 2 zachodzi takze powolna reakcja aminolizy.Zawartosc polaczen amidowych w estrach o wzo¬ rach 1 i 2 zwieksza lepkosc uzyskanej mieszaniny.Estry o wzorach 1 i 2, jako zywice malo lepikie, posiadajce reaktywne atomy wodoru w pierwszo- i drugorzedowych grupach aminowych, moga zna- 5212452124 lezc szerokie zastosowanie do utwardzania zywic epoksydowych. Na przebieg utwardzania zywic epoksydowych estrami o wzorach 1 i 2 nie wply¬ wa ujemnie zawartosc amidów lub poliamidów w tych estrach, poniewaz czasteczki amidów i polia- 5 midów powstajace w reakcji obok czasteczek estrów o wzorach 1 i 2 posiadaja te sama ilosc reaktywnych pierwszo^ i drugorzedowych grup aminowych.Zawartosc polaczen amidowych w estrach 10 o wzorach 1 i 2 powoduje szybsze rozwarstwienie otrzymanej mieszaniny w czasie jej skladowania.Rozwarstwiona mieszanina uzyta do utwardzania zywic epoksydowych powoduje otrzymanie niejed¬ nolitego tworzywa. Najdluzszym okresem sklado- 15 wania — do dwu lat —; bez rozwarstwienia charak¬ teryzuja sie estry o wzorze 2 zawierajace poczatko^ wo nie wiecej niz 5% polaczen amidowych. Estry a wzorze 1 moga byc przechowywane bez rozwar¬ stwienia w czasie o polowe krótszym. 20 Przyklad I. 1 mol trójetylenoczteroaminy i 1 mol czystego, stabilizowanego metakryianu bu¬ tylu ogrzewa sie, mieszajac w ciagu 8 godzin w temperaturze SÓ°C i w ciagu nastepnych % go¬ dzin w temperaturze 100°C. 25 Ze srodowiska reakcji oddestylowiije sie "Cod cisnieniem 2 mm Hg resztki nieprzereagowanych reagentów.W destylacie -nie fe^etdzbho zawartosci alko¬ holu n-butylowego. Otrzymuje sie ciekla, przez* m roczysta zywice barwy bursztynowej o lepkosci 120 cP w temperaturze 20^, której lepkosc po trzech miesiacach skladowania wzrasta do 360 CP w temperaturze WC Przyklad II. 7,5 mola trójetylenoczteroaminy 35 (1100 g) i 15 moli stabilizowanego, 98 (procentowego metakryianu butylu (2180 g) ogrzewa sie w trakcie mieszania w ciagu 16 .godzin w temperaturze 100°€.Z kolby reakcyjnej oddestylowuje sie pod cisnie¬ niem 2 mm Hg z wrzacej lazni wodnej bardziej 40 lotne substancje zbierajac okolo 350 g destylatu, (destylat zawiera okolo 50 g alkoholu n^butylowe- go i okolo 250 g inieprzereagowanego metakryianu butylu). Otrzymuje sie przezroczysta zywice o bar¬ wie ciemnego bursztynu, o gestosci 0,9890—0,9891 45 w temperaturze 20°C, i lepkosci 80—100 cP w tem¬ peraturze 20°C.Lepkosc zywicy^po trzech miesiacach skladowa¬ nia wzrasta do 150 cP w temperaturze 20QC.Przyklad III. 7,5 mola trójetylenoczteroaminy 50 (1100 g) i 13,5 mola stabilizowanego, 84 procento¬ wego metakryianu butylu fc3z90 g): ogrzewa sie w trakcie mieszania w Ciagu 16 godzin w tempe¬ raturze 100°C. Z kolby reakcyjnej ogrzewanej do temperatury 100X1 oddestylowuje sie pod cisnie¬ niem 2 mm Hg bardziej lotne substancje zbierajac okol 470 g destylatu (destylat zawiera okolo 340 g alkoholu n-butylowego i okolo 50 g nieprzereago- wanego metakryianu butylu). Otrzymuje sie prze¬ zroczysta zywice o barwie ciemnego bursztynu, o gestosci 1,0013—1,0020 w temperaturze 2C°C i lepkosci 240—250 cP w temperaturze 20°C.Po 3 miesiacach skladowania lepkosc wzrasta do 400 cP.Przyklad IV. 1 mol trójetylenoczteroaminy i 2 mole czystego, stabilizowanego akrylanu buty¬ lu ogrzewa sie w ciagu 10 godzin w temperaturze 80°C i w ciagu 10 godzin w temperaturze 100°C.Ze srodowiska reakcji oddestylowuje sie z wrzacej lazni wodnej pod cisnieniem 2 mm Hg bardziej lotne substancje. Otrzymuje sie przezroczysta, jas- nozólta zywice o lepkosci ~ 400 cP w temperatu¬ rze 2t)°C.Przyklad V. 1 mol dwuetylenotrójaminy i 2 mole czystego, stabilizowanego krotonianu ety¬ lu ogrzewa sie w ciagu 15 godzin w temperaturze 8t)°C. Ze srodowiska reakcji oddestylowuje sie z wrzacej lazni wodnej pod cisnieniem 2 mm Hg bardziej lotne substancje i otrzymuje przezro¬ czysta ciekla zywice. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania estrów jedno- lub dwu- funkcyjnych polietylenopoliaminokwasów o wzorze 1 lub 2, w których R i B,± oznaczaja rodniki alkilowe zawierajace 1—8 atomów weg¬ la, R\ R", R"\ B?u R"i Rmt oznaczaja atomy wodoru lub nizsze rodniki alkilowe zawieraja¬ ce 1—3 atomów wegla, a x posiada wartosc 2—5, znamienny tym, ze polietylenopoliaminy o wzorze 3 poddaje sie reakcji z estrami kwa¬ sów a-^-nienasyconych, zwlaszcza z estrami kwasów akrylowego i metakrylowego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie stabilizowane estry kwasów a-/? nie¬ nasyconych.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w temperaturze 10—150°C w zaleznosci od rodzaju uzytej polietylenopolia¬ miny i od rodzaju uzytego estru kwasu a-ft nienasyconego.12 q,6/01 52124 MKP C 07 c h2n-(c2h4-nh)x-Cr--Ch-c'-or wzór! °* r;rj- fr o RjO-C-CH-CR^-NH-^-NHjK-Cr-W-OR mir Z H2N-(C2H4-NHJM-CZH4-NH1 wzór 3 PL