Opublikowano: 21X1.1966 52086 KI. 48 a, 80 ¦ MKP B 23 UKD BIBLIOTEK JUriedu v^flj- Twórca wynalazku: dr inz. Kazimierz Hapek Wlasciciel patentu: Politechnika Szczecinska, Szczecin (Polska) Sposób wymuszania drgan wrzecion obrotowych w kierunku osiowym przy pomocy czynnika hydraulicznego Przedmiotem wynalazku jest sposób wymusza¬ nia drgan wrzecion obrotowym w kierunku osio¬ wym przy pomocy czynnika hydraulicznego.Dotychczasowe rozwiazania w zakresie wymu¬ szania drgan poosiowych wirujacych elementów opieraly sie na generatorach drgan typu elek¬ trodynamicznego lub hydraulicznego. Rozwiazania z ukladem elektrodynamicznym posiadaja szereg wad, do których zaliczyc mozna miedzy innymi: zbyt skomplikowany uklad generatora drgan, oraz zlozona konstrukcje lozyskowania wirujacego wrzeciona, która pozwalalaby na wykonywanie drgan osiowych wrzeciona. Rozwiazania z ukladem hydraulicznym sa prostsze w budowie ale dotych¬ czasowe rozwiazania konstrukcyjne bazuja na za¬ sadzie wymuszania drgan calego zespolu czesci tzn. — wrzeciona i lozyska wraz z korpusem, co ze wzgledu na duza mase drgajacego zespolu ogranicza czestosc i amplitude tych drgan, przy znacznym zwiekszeniu mocy i gabarytów urzadze¬ nia wymuszajacego drgania.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad dotychczasowych rozwiazan w zakresie spo¬ sobów wymuszania drgan wrzecion obrotowych w kierunku osiowym, zas zadaniem wynalazku jest opracowanie nowego sposobu wymuszania ta¬ kich drgan.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie no¬ wego sposobu wymuszania drgan wrzecion obro¬ towych w kierunku osiowym przy pomocy czyn- 2 nika hydraulicznego, którym wymusza sie pulsacje cisnienia w jednej z komór hydrostatycznego lo¬ zyska osiowego.Wymuszanie drgan wrzecion obrotowych w kie- 5 runku osiowym stosowane jest w pewnych pro¬ cesach technologicznych. Do tego rodzaju proce¬ sów nalezy zaliczyc wiercenie otworów z posu¬ wem drgajacym, polegajace na tym, ze narzedzie oprócz ruchu obrotowego i posuwowego posiada 10 równiez ruch drgajacy w kierunku osiowym. Ten sposób obróbki mozna stosowac przy wierceniu malych otworów, o srednicy do 1 mm w stalach zaroodpornych i nierdzewnych. Stosujac posuw drgajacy uzyskuje sie rozdrobnienie wióra, co ulat- 15 wia proces wiercenia i pozwala na jego automa¬ tyzacje.Nowy sposób wymuszania drgan wrzecion obro¬ towych w kierunku osiowym jest objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysun- 20 ku, na którym fig. 1 — przedstawia przekrój wzdluzny wrzeciona obrotowego ulozyskowanego na lozyskach hydrostatycznych oraz pulsatora drgan wraz z ukladem zasilania i napedem glów¬ nym, zas fig. 2, 3 i 4 — przedstawiaja przekroje 25 poprzeczne.Pompa 1 podaje ciecz (olej, wode itp.) pod cis¬ nieniem Po równoczesnie do dwóch hydrostatycz¬ nych lozysk promieniowych 2 oraz do dwustron¬ nego hydrostatycznego lozyska osiowego 3, osa- 30 dzonych w korpusie 4. W lozyskach promienio- 5208652086 3 wych wykonane sa komory 5, przedzielone was¬ kimi przesmykami uszczelniajacymi. W lozysku osiowym komory 6 posiadaja ksztalt pierscieni.Do kazdej komory w lozysku promieniowym i osiowym ciecz doplywa przez dlawiki 7 pod 5 cisnieniem Pk, mniejszym od cisnienia pompy p0.Dlawiki moga byc wykonane w postaci cienkich plytek z otworem (diafragma) lub w postaci otwo¬ rów kapilarnych. W lozysku promieniowym ciecz wyplywa z komór w kierunku osiowym do row¬ ków sciekowych 8. W lozysku osiowym uplyw cieczy z komór posiada kierunek promieniowy.Scieki odprowadzane sa z powrotem do zbiornika.Dla wymuszania drgan wrzeciona w kierunku osiowym wymusza sie pulsacje cisnienia czynni¬ ka hydraulicznego w jednej z komór hydrosta¬ tycznego lozyska osiowego. Wymuszanie pulsacji cisnienia czynnika hydraulicznego dokonuje sie przy pomocy pulsatora drgan typu hydrauliczne¬ go. Zasada dzialania pulsatora drgan jest nastepu¬ jaca: Pompa 1 podaje ciecz do pulsatora drgan 10.W dolnej czesci korpusu pulsatora wykonany jest rowek pierscieniowy 11 (fig. 4), do którego ciecz podawana jest kanalem wlotowym 12. Z rowka 11 ciecz doprowadzana jest przewodem 13 do dolnej ko¬ mory hydrostatycznego lozyska osiowego (do gór¬ nej komory ciecz jest podawana z pominieciem pulsatora). Rowek pierscieniowy 11 jest polaczony otworami promieniowymi oraz otworem osiowym, wykonanymi w rozdzielaczu 14, z dwoma rowka¬ mi 15 wyfrezowanymi na obwodzie rozdzielacza w górnej jego czesci (fig. 3). Rowki 15, podczas obrotu rozdzielacza, odmykaja lub zamykaja okre¬ sowo odplyw cieczy na zlew.W ten sposób obrót rozdzielacza 14 powoduje okresowe laczenie przewodu 13, doprowadzajacego ciecz do dolnej komory hydrostatycznego lozyska 4 osiowego ze zbiornikiem, poprzez regulowany dla¬ wik 16. Dlawikiem 16 ustala sie wielkosc dopusz¬ czalnego spadku cisnienia w komorze lozyska osiowego, a tym samym wielkosc amplitudy drgan poosiowych. Dlawik staly 17 ma na celu tlumie¬ nie pulsacji cisnienia w przewodach doprowadza¬ jacych ciecz do hydrostatycznych lozysk promie¬ niowych oraz do górnej komory hydrosta¬ tycznego lozyska osiowego. Do napedu roz¬ dzielacza mozna wykorzystac osobny silnik, lub silnik 18, który sluzy równoczesnie do napedu wrzeciona, zachowujac przy tym okreslony stosu¬ nek predkosci obrotowej rozdzielacza nr oraz predkosci obrotowej wrzeciona nw. PL