Wlasciciel patentu: Zaklady Wytwórcze Aparatów Wysokiego Napiecia im* G. Dymitrowa, Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Poldka) ^M^^M^I Iskiernik magnetyczny, sterowany oporowo, do odgromników zaworowych pradu zmiennego Przedmiotem wynalazku jest iskiernik magne¬ tyczny sterowany oporowo, do odgromników zawo¬ rowych pradu zmiennego, w którym duza wytrzy¬ malosc powrotna po przeplynieciu pradu nastep¬ czego oraz duza odpornosc na sperlanie i trwalosc uzyskuje sie dzieki zastosowaniu magnesów trwa¬ lych jako zródla pola magnetycznego, które powo¬ duje ruch luku pradu nastepczego po obwodzie elektrod.Wiadomo, ze pole magnetyczne powoduje przesu¬ wanie punktu przyczepienia luku elektrycznego do powierzchni elektrod. Ruchomy luk elektryczny przemieszczajacy sie w gazie jest intensywnie chlo¬ dzony i z tego powodu w iskiernikach magnetycz¬ nych wytrzymalosc powrotna jak równiez odpor¬ nosc na sperlanie i trwalosc jest znacznie wieksza niz w iskiernikach, w których luk pradu nastep¬ czego jest nieruchomy.Iskierniki magnetyczne sa zdolne do przepuszcza¬ nia wielokrotnie wiekszych pradów nastepczych niz iskierniki zwykle. Wymienione wlasnosci iskierni- ków magnetycznych umozliwiaja budowe odgrom¬ ników do ochrony izolacji urzadzen elektrycznych iiie tylko od przepiec pochodzenia atmosferyczne¬ go ale równiez od przepiec laczeniowych. Odgrom¬ niki takie zapewniaja ibardzo skuteczna ochrone dzieki czemu mozna obnizyc wymagania w sto¬ sunku do izolacji urzadzen elektrycznych i obnizyc znacznie koszt ich wytwarzania. 10 15 25 Znane sa róznorodne konstrukcje iskierników magnetycznych do odgromników zaworowych, przy czym w jednych iskiernikach luk elektryczny jest bardzo silnie rozciagany wewnatrz komory o sto¬ sunkowo duzych wymiarach, natomiast w innych iskiernikach komora lukowa jest stosunkowo mala ale luk elektryczny przemieszcza sie w niej ruchem obrotowym z duza predkoscia. Pole magnetyczne w jednych iskiernikach jest wytwarzane przez prad nastepczy plynacy poprzez cewki indukcyjne, w in¬ nych iskiernikach zródlem pola magnetycznego sa magnesy trwale, które maja przewaznie ksztalt pierscienia lub walca.Kierunek magnesowania tych magnesów jest albo poosiowy albo promieniowy. Wiekszosc znanych rozwiazan iskierników magnetycznych do odgrom¬ ników zaworowych posiada skomplikowana kon¬ strukcje i duze gabaryty co stanowi ich zasadni¬ cza wade. Z kolei w konstrukcjach nieco uprosz¬ czonych, luk elektryczny ma mozliwosc przejscia do strefy o malym natezeniu pola magnetycznego, gdzie zachowuje sie tak jak w iskiernikach bez pola magnetycznego.Iskiernik magnetyczny wedlug wynalazku, przed¬ stawiony przykladowo na rysunku sklada sie z na¬ stepujacych elementów konstrukcyjnych jak z elek¬ trody glejboko tloczonej 1, elektrody plaskiej 2, pra¬ cujacej dwustronnie, magnesu trwalego 3 i steru¬ jacego pierscienia oporowego 4. 5196651966 3 4 Jeden imagnes 3 przypada na dwie pojedyncze przerwy iskrowe. Sterujacy pierscien oporowy 4 sluzy do sterowania rozkladu napiecia na iskier- niku i sluzy jednoczesnie do nastawiania odleg¬ losci pojedynczej przerwy iskrowej.Elektroda 1 w poblizu obwodu na zewnatrz gle¬ boko wytloczonej czesci posiada czopek zaplonowy 5 o powierzchni rzedu kilku mim2. Pojedyncza przerwa 'zaplonowa utworzona jest za poimoca tego czopka i znajdujacej sie naprzeciw niego plaskiej powierzchni elektrody 2. W srodkowej czesci elek¬ trody 1 na zewnetrznej powierzchni czesci glebo¬ ko wytloczonej znajduje sie plaskie wytloczenie o srednicy rzedu kilku centymetrów, do którego jest przyklejona tarcza z materialu izolacyjnego o duzej stalej dielektrycznej 6.Srednica tej tarczy jest o kilka milimetrów mniejsza od gleboko wytloczonej czesci elektrody 1, przy czym tarcza ta posiada sciecie naprzeciwko czopka zaplonowego 5 tak aby nie zakrywala tego czopka. Tarcza 6 zaslania srodkowa czesc elektro¬ dy 1 za wyjatkiem obwodu i nie pozwala na prze¬ suniecie sie luku w kierunku srodka elektrod 1 i 2, gdzie pole magnetyczne jest slabsze. Ponadto tar¬ cza spelnia jednoczesnie funkcje jednej z elektrod ukladu podswietlajacego.Elektroda 2 ma srednice zewnetrzna o kilka mi¬ limetrów wieksza niz srednica czesci gleboko wy¬ tloczonej elektrody 1 i o kilka milimetrów mniej¬ sza od wewnetrznej srednicy pierscienia steruja¬ cego 4. Takie wzajemne usytuowanie elektrod 1 i 2 powoduje, ze luk elektryczny, który zapali sie na czopku 5 w przerwie iskrowej, pod wplywem pola magnetycznego wiruje w przestrzeni miedzy elek¬ trodami 1 i 2 majac jeden punkt zaczepienia pra¬ wie na brzegu glebokiego wytloczenia elektrody 1, a drugi punkt zaczepienia luku znajduje sie na po¬ wierzchni elektrody 2.Punkt zaczepienia luku na elektrodzie 2 moze przesunac sie na brzeg elektrody, ale nie moze dotknac wewnetrznej powierzchni pierscienia 4, co jest wielka zaleta, poniewaz w innych znanych konstrukcjach iskierników magnetycznych wiruja¬ cy luk elektryczny dotyka pierscienia sterujacego lub pierscienia dystansowego powodujac zmniejsze¬ nie szybkosci ruchu i powolniejsze narastanie wy¬ trzymalosci powrotnej oraz uszkodzenie tych ele¬ mentów^ W srodkowej czesci elektrody 2 znajduja sie plyt¬ kie wytloczenia z obu stron 7. Wytloczenia te spel¬ niaja funkcje drugiej elektrody ukladu podswietla¬ jacego. Uklad podswietlajacy w iskierniku wedlug wynalazku sklada sie zatem z wytloczenia 7 w srodkowej czesci elektrody 2 i tarczy zaslaniaja¬ cej 6.W ten sposób uniknieto dodatkowych elementów podswietlajacych jakie sa stosowane w innych zna¬ nych rozwiazaaiach konstrukcyjnych. Kazda elek¬ troda 2 jest umocowana sztywno pomiedzy dwoma pierscieniami centrujacymi 8 za pomoca pasków wystajacych poza zewnetrzna srednice tej elek¬ trody. Paski te sa dostatecznie waskie i nie powo¬ duja wychodzenia wedrujacego punktu zaczepienia luku do elektrody 2 poza jej srednice, co zostalo potwierdzone doswiadczalnie.Magnesy trwale 3 maja ksztalt bryly, zblizonej do walca dostosowany do pustej przestrzeni po¬ miedzy dwoma elektrodami 1. Sa one namagneso¬ wane w kierunku osiowym i w iskierniku ulozo¬ ne tak, ze sasiednie powierzchnie czolowe dwóch magnesów posiadaja jednakowe bieguny. Taki ksztalt i sposób ulozenia magnesów w iskierniku sprawia, ze najsilniejsze pode magnetyczne w kie¬ runku promieniowym zawsze znajduje sie w miej¬ scu wirowania luku, tak ze szybkosc tego wirowa¬ nia jest maksymalna dla danej sily magnesów.Szybkie przemieszczanie sie punktów przycze¬ pienia luku po powierzchni elektrod nie dopusz¬ cza do znaczniejszej ich erozji pod wplywem lukur a intensywne chlodzenie luku przestrzeni miedzy- elektrodowej powoduje szylbki wzrost wytrzyma¬ losci powrotnej w okresie polukowym.Sterujace pierscienie oporowe 4 sa wykonane z materialu zmiennooporowego. Sluza one do ste¬ rowania rozkladu napiecia na iskierniku oraz jako elementy dystansowe dla przerw iskrowych oraz dla przerw ukladów (podswietlajacych. lakiernik magnetyczny wedlug niniejszego wyna¬ lazku posiada stosunkowo male wymiary gabary¬ towe i maly ciezar, bowiem sklada sie on z nie¬ wielkiej liczby latwych do wykonania elementów konstrukcyjnych i posiada przy tym bardzo dobre wlasnosci elektryczne oraz duza trwalosc eksploata¬ cyjna. PL