PL51705B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 31.VIII. 1966 51705 KI. 42 1 4/03 MKP G 01 n yf/n UKD BIBL I Urzedu <\v< Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz- Mieczyslaw Zygmunt, inz. KarolNs^^^^^n Taska, Boguslaw Tabor Wlasciciel patentu: Spóldzielnia Pracy „Elektrometal" Wytwórnia Sprze¬ tu Teletechnicznego Elektrotechnicznego i Metalowe¬ go, Cieszyn (Polska) Lampa wskaznikowa do kontroli zawartosci gazów w powietrzu kopalnianym Przedmiotem wynalazku jest benzynowa lampa wskaznikowa do kontroli zawartosci gazów w po¬ wietrzu kopalnianym.Benzynowe lampy wskaznikowe sa powszechnie stosowane w górnictwie do pomiaru zawartosci metanu, dwutlenku wegla lub tlenu w podzie¬ miach kopalni. Pomiar zawartosci gazów takimi lampami jest prosty i polega na obserwacji pala¬ cego sie wewnatrz lampy plomienia. Na przyklad obecnosc metanu w powietrzu powoduje wytwa¬ rzanie aureoli dookola plomienia lampy o blado blekitnym kolorze. Wysokosc aureoli, co wiaze sie z wysokoscia plomienia, jest miernikiem zawarto¬ sci niebezpiecznego metanu w podziemiu kopal¬ ni. Lampa taka musi byc przy tym tak wykonana, aby z jednej strony uniemozliwic wydostanie sie plomienia na zewnatrz, co mogloby spowodowac wybuch metanu i powazna w skutkach katastrofe, a z drugiej strony musi istniec dogodny dostep badanego powietrza do plomienia wewnatrz lampy.Jakkolwiek problem ten zostal juz do pewnego stopnia rozwiazany, to jednak nadal pozostal w niezadawalajacym stopniu rozwiazany problem zapalania knota benzynowego umieszczonego we¬ wnatrz lampy. Podczas dokonywania w podziemiu kopalni pomiaru, zapalanie to musi odbywac sie przy zamknietej lampie, a wszystkie czynnosci t tym zwiazane musza odbywac sie tak, aby nie spowodowac wybuchu niebezpiecznego gazu znaj¬ dujacego sie w atmosferze otaczajacej lampe. 2 Dotychczas do zapalania knota lampy stosowany jest umieszczony wewnatrz lampy zapalnik krze^ mieniowy, który jednak ma te wade, ze powoduje niebezpieczny rozrzut rozzarzonych opilek krze- 5 mienia. Opilki te moga wydostac sie przez przy¬ padkowo uszkodzone oslony siatkowe na zewnatrz lampy i spowodowac wybuch mieszanki metano¬ wej.Inna jeszcze wada dotychczasowej lampy byla io mozliwosc wydostania palacego sie plomienia przez siatkowa oslorie, zwlaszcza przy duzych predko¬ sciach przeplywu powietrza wentylacyjnego w podziemiu kopalni. Moglo to równiez spowodo- 1 wac wybuch niebezpiecznej mieszanki metanowej. 15 Wszystkie dotychczasowe trudnosci i wady zo¬ staly usuniete dzieki zastosowaniu w lampie za¬ palnika elektrycznó-katalitycznego, skladajacego sie z wrzeciona osadzonego obrotowo oraz prze¬ suwnie pionowo w tulei i zaopatrzonego w pokre- 20 tlo i glowice oraz z zamocowanej do glowicy elek¬ trycznej spirali wykonanej ze stopu majacego wlasciwosci katalityczne. W tulei jest wykonane prowadnicze wyciecie, w którym jest osadzony przesuwnie sworzen wrzeciona, tak aby przy obro- 25 cie reka pokretla wrzeciona w jedna strone az do oporu, nastapilo podniesienie sie i przesuniecie glowicy wraz ze spirala nad nasycony benzyna knot i jednoczesnie zapalenie sie knota, a po odjeciu reki od pokretla to jest po zapaleniu sie so knota, aby nastapil samoczynny obrót wrzeciona 517053 do polozenia wyjsciowego w którym spirala prze¬ stanie sie zarzyc i znajdzie poza zasiegiem plo¬ mienia palacego sie knota co jest jedna z cech wy¬ nalazku. Spirala jest wykonana ze stopu znanego pod nazwa platynorod (Pt-Rh), który ma wlasci¬ wosci katalityczne. Gdy tylko spirala rozzarzy sie, nastepuje natychmiast zapalenie sie lotnych cza¬ steczek benzyny a od tego niezawodne zapalenie knota lampy. Tego efektu nie osiagnieto by przy zastosowaniu w lampie zwyklej elektrycznej spi¬ rali wykonanej na przyklad z wolframu.Do jednych z dalszych cech lampy wedlug wy¬ nalazku nalezy zastosowanie dodatkowej oslony zaopatrzonej w podluzne i skosne otwory wenty¬ lacyjne. Oslona ta, i jej skosne otwory powoduja wirowy ruch powietrza wewnatrz lampy, co zapo¬ biega gasnieciu i wydostaniu sie plomienia na zewnatrz przy duzych predkosciach powietrza w podziemiu kopalni.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia lampe w przekroju wzdluz jej osi pionowej, fig. 2 — w przekroju wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 — w przekroju wzdluz linii B—B zaznaczonej na fig. 2, fig. 4 — szczegól C w znacznym powiekszeniu zaznaczony na fig. 1, a fig. 5 — w przekroju wzdluz linii D—D na fig. 1. : Lampa sklada sie z benzynowego zbiornika 1 zaopatrzonego od góry w pokrywe 2, oraz ze szklanego klosza 3 i siatkowej oslony 4, przy czym klosz 3 i oslona 4 sa zamocowane do pokrywy 2 za pomoca dwóch pierscieni 5 i 6 oraz lacznik 7.W pokrywie 2 zbiornika 1 jest osadzony przesuw¬ nie pionowo knot 8, przy czym przesuwanie knota 8 odbywa sie w znany sposób za pomoca pokretla 9 i sruby 10. Dolewanie benzyny do zbiornika 1 wypelnionego wata 11 odbywa sie przez zamoco¬ wany w pokrywie lejek 12. Otwieranie lampy od¬ bywa sie przez zdjecie pierscienia 5, przy czym pierscien ten jest zaopatrzony w znany magnety¬ czny zamek 13 uniemozliwiajacy otwarcie lampy w strefie zagrozonej. Otwarcie moze nastapic wy¬ lacznie za pomoca silnego elektromagnesu.Zgodnie z wynalazkiem, zapalenie knota 8 we¬ wnatrz lampy w strefie zagrozonej wybuchem, odbywa sie za pomoca elektryczno-katalitycznego zapalnika K osadzonego z jednej strony w pokry¬ wie 2 a z drugiej strony w dnie zbiornika 1.Zapalnik wedlug wynalazku sklada sie z wrze¬ ciona 14 osadzonego w tulei 15, zaopatrzonego w pokretlo 16 i izolacyjna glowice 17, oraz z elek¬ trycznej spirali 18 zamocowanej do elektrod 19 glowicy 17. Spirala 18 jest wykonana i platynoro- du, posiadajacego wlasciwosci katalityczne. Jedna z elektrod 19 jest polaczona ze stykiem 20, który przy obrocie wrzeciona 14 razem z glowica 17 kon¬ taktuje sie z drugim stykiem 21 wykonanym w po¬ staci sprezynowego preta, co powoduje zamkniecie obwodu elektrycznego i rozzarzenie sie spirali 18.Jako zródlo pradu moga byc stosowane miniaturo¬ we akumulatory M lub suche baterie. W zapalniku zostal celowo zastosowany styk 21 w postaci spre¬ zynowego preta, poniewaz przy obrocie glowica 705 4 i zwarciu obydwóch styków nastepuje tarcie powierzchni stykajacych sie na dosc duzej drodze, co powoduje samoczynne czyszczenie sie tych po¬ wierzchni. Uzyskuje sie dzieki temu pewnosc 5 w elektrycznym polaczeniu styków i jednoczesnie pewnosc w zapaleniu sie lampy. Zastosowanie in¬ nych znanych styków lub elektrycznych laczników w lampie wskaznikowej okazalo sie przy próbach modelowych niemozliwe, poniewaz ulegaly one 10 szybko zabrudzeniu od lotnych zanieczyszczen i pylów jakie znajduja sie we wnetrzu lampy, co pozbawialo lampe wymaganej pewnosci dzialania, zwlaszcza w zapalaniu sie knota 8 podczas prze¬ prowadzanych prób i badan w zagrozonej atmosfe- 15 rze kopalnianej.W tulei 15 jest wykonane prowadnicze wyciecie 22 w którym jest osadzony przesuwnie sworzen 23 wrzeciona 14 oraz jest umieszczona sprezyna 24 tak, aby przy obrocie reka pokretla 16 w jedna 20 strone az do oporu sworznia 23 o krawedz 22a wy¬ ciecie 22 nastapil obrót wrzeciona 14, podniesienie glowicy 17 wraz ze spirala 18 nad benzynowy knot 8, zetkniecie sie ze soba elektrycznych styków 20, 21 i jednoczesnie zapalenie sie knota 8, natomiast 25 po odjeciu reki od pokretla 16, aby sila sprezyny 24 nastapil samoczynny obrót wrzeciona 14 po linii spiralnej do dolu do polozenia wyjsciowego, w którym styki 20, 21 ulegaja rozlaczeniu, spirala 18 przestaje sie zarzyc i znajdzie sie poza zasie- 30 giem plomienia palacego sie knota 8. Na pokrywie 2 jest dodatkowo zamocowana oslona 25 która chroni spirale 18, gdy znajdzie sie ona w poloze¬ niu spoczynkowym, to jest po zapaleniu sie knota 8 i po samoczynnym obrocie wrzeciona 14 wraz 35 z glowica 17 po linii spiralnej do dolu. Oslona 25 chroni spirale 18 przed uszkodzeniem mechanicz¬ nym po zdjeciu oslon 4 i 28 na przyklad w celu nalania benzyny do zbiornika 1 poprzez lejek 12.Ruch spirali 18 przy zapalaniu lampy oznaczony 40 jest strzalka 26 na fig. 2, a po zapaleniu, przy po¬ wrocie do polozenia spoczynkowego, strzalka 27.Lampa zgodnie z wynalazkiem jest zaopatrzona w dodatkowa blaszana oslone 28 zaopatrzona w podluzne wentylacyjne otwory 29 z kierujacymi skosnymi wygieciami 30, przy czym w pierscieniu 6 sa wykonane pionowe otwory 31 umozliwiajace doplyw badanego powietrza do lampy. Otwory 29 ze skosnymi wygieciami 30 umozliwiaja jedynie obwodowy ruch spalin i powietrza w zamknietej przestrzeni oslonami 4 i 28 zgodnie z kierunkiem strzalki 32 zaznaczonej na fig. 5, co przy duzych predkosciach powietrza w podziemiu kopalni z je¬ dnej strony uniemozliwia wydostanie sie plomie¬ nia na zewnatrz lampy, a z drugiej strony chroni przed gasnieciem palacego sie knota.Opisana lampe wskaznikowa wedlug wynalazku, stosuje sie w sposób nastepujacy. Przy zapaleniu wykonuje sie tylko jeden ruch reka, to jest prze- 60 krecenie wrzeciona 14 pokretlem 16 az do oporu sworznia 23 o krawedz 22a prowadniczego wycie¬ cia 22. Dzieki spiralnemu obrotowi wrzeciona 14 i glowicy 17 spirala 18 zostaje przesunieta nad knot 8 i jednoczesnie ulega rozzarzeniu wskutek 65 polaczenia sie elektrycznych styków 20 i 21. Po51 705 5 6 zapaleniu sie knota 8, wylaczenie zarzenia sie i powrót spirali 18 do polozenia spoczynkowego, to jest pod oslone 25 dokonuje samoczynnie sprezyna 24 przez obrót wrzeciona 14 po linii spiralnej o odwrotnym kierunku niz przy zapalaniu lampy. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Lampa wskaznikowa do kontroli zawartosci ga¬ zów w powietrzu kopalnianym zaopatrzona w zbiornik benzynowy z wysuwnym knotem, w szklany klosz oraz w oslone z siatki, zna¬ mienna tym, ze ma elektryezno-kataliczny za¬ palnik (C) skladajacy sie z wrzeciona (14) osa¬ dzonego obrotowo po linii spiralnej w tulei (15), zaopatrzonego w pokretlo (16) i glowice (17), oraz z zamocowanej do elektrod (19) glowicy (20) elektrycznej spirali (18) wykonanej ze stopu majacego wlasciwosci katalityczne na przy¬ klad z platynorodu, przy czym w tulei (15) jest wykonane prowadnicze wyciecie (22) w którym jest osadzony przesuwnie sworzen (23) wrzecio¬ na (14) oraz jest umieszczona sprezyna (24) tak, aby przy obrocie reka pokretlem (16) wrzeciona (14) az do oporu sworznia (23) o krawedz (S2a) wyciecie (22) nastapilo podniesienie i przesunie¬ cie sie glowicy (20) ze spirala (18) nad knot (8), rozzarzenie spirali (18) i zapalenie sie knota (8), a po odjeciu reki od pokretla (16) nastapil samoczynny obrót wrzeciona (14) po linii spi¬ ralnej, wylaczenie zarzenia i powrót spirali do polozenia wyjsciowego znajdujacego sie poza zasiegiem plomienia palacego sie knota (8). 1 Lampa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zapalnik (C) jest zaopatrzony w elektryczny styk (21) w postaci sprezynowego preta, który przy obrocie wrzeciona (14) laczy sie ze sty¬ kiem (20) zamocowanym do glowicy (17). 3. Lampa wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tym, ze na pokrywie (2) zbiornika (1) jest zamocowana oslona (25), która chroni spirale (18) przed uszkodzeniami mechanicznymi, gdy spirala ta znajduje sie w polozeniu spoczynkowym. 4. Lampa wedlug zastrz. 1 — 3, znamienna tym, ze jest zaopatrzona w dodatkowa blaszana oslone (28) zaopatrzona w podluzne wentylacyjne otwo¬ ry (29) ze skosnymi wygieciami (30) tak, aby uzyskac obwodowy ruch spalin i powietrza we¬ wnatrz zamknietej oslonami (4, 28) przestrzeni przy czym w pierscieniu (6) sa wykonane piono¬ we otwory (31) umozliwiajace doplyw badanego powietrza do lampy. 10 15 20KI. 42 1 4/03 51705 MKP G 01 nKI. 42 1 4/03 51 705 MKP G 01 nKI. 42 1 4/03 51705 MKP G O: B-8 Fig.3 D-D Fig. 4 Fig. 5 Eltk 1168/66 r. 340 egz. A4 PL