Opublikowano: 20.VII.1966 51538 KI. 21 g, 18/01 MKP UKD 04 \oO HflfrJL 5^|i |Br©LIOT€KA| UrrHr ^*enfowego* Twórca wynalazku: mgr inz. Józef Sikora Wlasciciel patentu: Instytut Technologii Nafty, Kraków (Polska) Zasilacz do komór jonizacyjnych W obecnym stanie techniki do zasilania wyso¬ kim stalym stabilizowanym napieciem róznych od¬ biorów o malym obciazeniu takich jak na przy¬ klad: detektory chromatografów jonizacyjnych, ko- imory jonizacyjne, uzywa sie baterie ogniw lub za¬ silacze prostownikowe z stabilizacja napiecia elek¬ tronowa lub jonowa.Stosowanie zasilaczy prostownikowych jest utrudnione w przypadku ich pracy w odizolowa¬ niu dwóch jego biegunów napiecia od masy. Powo¬ dem powyzszych trudnosci jest przedostawanie sie róznych zaklócen zewnetrznych z zasilacza na wejscie wspólpracujacego zwykle wzmacniacza, którego stala czasowa jestesmy zmuszeni podwyz¬ szyc co przewaznie nie jest korzystne a czasem i niedopuszczalne. Zasilacze bateryjne odznaczaja sie duzymi wymiarami zwlaszcza gdy wymagaja zaekranowania.Istota wynalazku jest zestawienie ukladu pola¬ czen zespolu kondensatorów ekranowych elektry¬ cznie i cieplnie przeciw zaklóceniom zewnetrz¬ nym przy czym kondensatory te pojemnosci kilku mikrofaradów i opornosci izolacji rzedu 1 terra- megom na 1 mikrofarad daja zasilanie napieciem stabilnym dla obciazen rzedu 10—8 ampera wolnym od zaklócen przy izolacji dwóch biegunów zasila¬ cza od masy przez okres rzedu godziny poprzedzo¬ ny i zakonczony krótkotrwalym rzedu sekund do¬ ladowaniem, w którym jest mozliwa regulacja na¬ piecia. 10 15 20 25 30 Uklad polaczen kondensatorów umozliwia nie¬ przerwana prace urzadzen zasilanych przez nie- odlaczanie na okres doladowania kondensatora po¬ mocniczego o pojemnosci mniejszej ok. 10 razy od kondensatora zasadniczego. Doladowanie sterowa¬ ne recznie lub automatycznie okresowo i impulso¬ wo nastepuje przez wlaczenie wysokiego naciecia na uklad prostowniczy co powoduje zadzialanie regulatora elektronicznego napiecia ladowania, który z kolei powoduje odlaczenie kondensatora zasadniczego z obwodu zasilania na obwód krótko¬ trwalego doladowania.Po ukonczeniu impulsowego zasilania ukladu prostowniczego nastepuje okres rozladowania za¬ sadniczego kondensatora do poziomu napiecia, któ¬ ry zostal uprzednio nastawiony na regulatorze elektronicznym ladowania, po czym nastepuje przelaczenie kondensatora zasadniczego z dolado¬ wania na dlugotrwala prace równolegle z konden¬ satorem pomocniczym. Po polaczeniu równoleglym kondensatorów zasadniczego i pomocniczego naste¬ puje wyrównanie nieznacznych róznic ich napiec.Przyklad zasilacza do komór jonizacyjnych przedstawiony jest na rysunku.Kondensatory, zasadniczy 1 i pomocniczy 2 uprzednio naladowane do okreslonego wysokiego napiecia sa polaczone równolegle przez styki 3 i 4 oraz 5, 6 przekaznika 7 jak tez z odbiorem 8 i wzmacniaczem 9. W tym zestawieniu kondensato¬ ry 1, 2 spelniaja role zasilacza wysokiego napiecia 51538Sli3t stalego stabilizowanego dla zasilania obwodu zlo¬ zonego z odbiornika 8 i .wzmacniacza 9 na okreslo¬ ny okres czasu. Zasilanie to jest wolne od zakló¬ cen zewnetrznych przez zastosowanie ekranów elek¬ trostatycznego 10 i oiepjlnego 11 oraz braku innych polaczen jak tylko z odbiorem 8 i wzmacnia¬ czem 9.Przy opisanym sposobie polaczenia kondensa¬ torów 1 i 2 o wysokiej izolacji wlasnej i zewnetrz¬ nej i ich pojemnosci kjlku mikrofaradów, zasilacz pokrywa zasilenie napiecia stalym stabilnym w okresie rzedu godziny qdbiorów takich jak np. de¬ tektor jonizacyjny chromatografii gazowej. Po uzy¬ tecznym okresie stabilnego zasilania odbioru przez zasilacz nastepuje okres rzedu sekund na dolado¬ wanie. Okres ten jest inicjowany impulsowym prze¬ laczeniem ukladu (na okres rzedu sekundy) pro¬ stownika 12 przez wylfcznik 13 do zródla wyso¬ kiego. n,apiecia zmiennego dolaczonego do zacisków 14 i 15.Zalaczenie impulsowe wylacznika 13 moze byc reczne lub okresowe, automatyczne. Wytworzone napiecie stale na prostowniku 12 powoduje pow¬ stanie przeplywu pradu poprzez oporniki 16 i 17 i zewnetrzne zródlo stabilizowanego napiecia od¬ niesienia przylaczone ujemnym biegunem do za¬ cisku 18 a drugim biegunem do masy 19 czyli do drugiego bieguna prostownika 12, tez polaczonego do masy.Zablokowana ujemnym napieciem odniesienia przed okresem doladowania, elektronówka 20 zo¬ staje w poczatkowym okresie doladowania odblo¬ kowana przez powstale spadki napiec na oporach 16 i 17 wskutek przeplywu pradu powstalego jak opisana wyzej. Prad anodowy odblokowanej elek- tronówki 20 plynacy przez uzwojenie przekaznika 7 powoduje przerzut Jego styków, co powoduje przelaczenie kondensatora zasadniczego 1 z pracy na doladowanie. Napiecie stale prostownika 12 przewidziane konstrukcyjnie jako wyzsze od na- piecidP pracy zasilacza powoduje doladowanie kon¬ densatora zasadniczego 1.Po odlaczeniu przez wylacznik 13 impulsowego zalaczenia prostownika 12 nastepuje koncowy okres doladowania odznaczajacy sie rozladowaniem kon~ 10 15 20 25 30 35 40 45 densatora 1 w obwodzie: jedno, sycyjypfywadzenie kondensatora 1, styki czynne 4 pntkaisiiba 7, opo¬ ry 16, 17, — zacisk 18 stabilizowanego zródla napie¬ cia odniesienia, zacisk 19 polaczony z drugim bie¬ gunem stafcaliflowanejo zródla napiecia odniesie¬ nia, styki csynne 6 przekaznika T* {fcuj^te wypro¬ wadzenie kondensatora 1.Przy rozladowaniu kondensatora \ ^stepuje spadek napiecia na nim jak tez wadek napiecia na oporach 16 i 17 do ponownego momentu zablo¬ kowania elektronówki 20 przy czym nastepuje za¬ nik pradu anodowego elejrtronówle} ?Q, przerwa w dzialaniu przekaznika 7 i przelacaenje jego styka¬ mi kondensatora 1 z doladowania aa o^yes uzy¬ tecznej pracy równolegle z jkftntiejLsjititPefli po¬ mocniczym. Po polaczeniu równoleglym konden¬ satorów 1 i $ po okresie doladowania nastepuje wyrównanie nieznacznych róznic ich napiecia* Zmiana napiecia zasilacza mozliwa jest w okresie doladowania przez regulacje potencjometrem 17. PL