Pierwszenstwo: Opublikowano: 25. V. 1966 51509 KI. iO a, 35/03 MKP UKD B 23 b Q\oo Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Lukaszewicz, mgr mz. Gerhard Jaekel Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski, Poznan (Polska) Urzadzenie do przelaczania suportu rewolwerowego, zwlaszcza w au¬ tomatach tokarskich Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przelaczania suportu rewolwerowego, znajdujace zastosowanie zwlaszcza w automatach tokarskich.Wedlug dotychczasowego stanu techniki znany jest uklad kinematyczny suportu rewolwerowego automatów tokarskich, w którym ruch posuwowy uzyskuje sie od dzwigni wahliwej uruchamianej przez krzywke rewolwerowa. Do przeniesienia ruchu dzwigni na korpus suportu sluza tuleja, lacznik i korba, osadzona na osi zwiazanej z kor¬ pusem. Równoczesnie znane suporty sa wyposazo¬ ne w mechanizm obrotu glowicy rewolwerowej, napedzany od tylnego walka sterujacego automatu.Mechanizm ten sklada sie z pary kól zebatych walcowych, pary kól stozkowych oraz tarczy z rolka wspólpracujacej z krzyzem maltanskim, obracajacym glowice.Kolo stozkowe napedzane jest osadzone na wspólnej osi z korba przenoszaca ruch posuwowy.W czasie pracy suportu oraz przy wolnych wy¬ cofaniach i zblizeniach, korba zajmuje wzgledem lacznika polozenie martwe kukorbowe. W momen¬ cie przelaczania glowicy tylny walek sterujacy wprawia w ruch kolo walcowe i stozkowe. Rów¬ noczesnie zaczyna sie obracac korba, a suport wycofuje sie pod dzialaniem sprezyny z predko¬ scia uwarunkowana predkoscia obrotu korby.Krzywka osadzona na osi korby odryglowuje glo¬ wice, a tarcza z rolka obraca krzyz maltanski wraz z glowica rewolwerowa. Po wykonaniu jed- 10 15 20 25 30 nego pelnego obrotu korby naped kól zebatych zostaje wylaczony i caly uklad kinematyczny przyjmuje polozenie wyjsciowe do podjecia no¬ wej operacji.Ten znany uklad kinematyczny suportu rewol¬ werowego automatów tokarskich posiada pewne niedogodnosci. W czasie skrawania na korbie wy¬ stepuja sily boczne, a uklad lacznik-korba znaj¬ duje sie w stanie równowagi obojetnej lub chwiejnej. Powoduje to mala sztywnosc calego ukladu przenoszenia sily na suport. Przekladnia zebata stozkowa posiada trudne do wyeliminowa¬ nia luzy i powoduje halas przy przelaczaniu. Po¬ nadto przy przelaczaniu glowicy rewolwerowej o dwa otwory narzedziowe droga prostoliniowego powrotu narzedzia jest bardzo krótka.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i nie¬ dogodnosci i skonstruowanie urzadzenia do prze¬ laczania suportu rewolwerowego o prostej i sztyw¬ nej budowie, mniejszej ilosci wspólpracujacych czesci i mniejszej masie. Dalszym celem wyna¬ lazku jest wydatne zwiekszenie dlugosci prostoli¬ niowego odcinka powrotu narzedzia przy przela¬ czaniu glowicy rewolwerowej o dwa otwory.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, sztywna i zwarta konstrukcje urzadzenia do napedu supor¬ tu rewolwerowego automatów tokarskich uzyskuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze kolo zebate walcowe umieszczone 'W suporcie jest wyposazone w krzywke czolowa. Z powierzchnia tej krzywki 5150951509 3 styka sie znana tuleja, przesuwana za pomoca dzwigni wahliwej napedzanej przez krzywke re¬ wolwerowa. Dzialanie tulei na krzywke czolowa kola zebatego powoduje przesuw suportu. Ruch powrotny suportu odbywa sie pod dzialaniem sprezyny. Na osi kola zebatego wyposazonego w krzywke czolowa jest osadzona krzywka bebno¬ wa, wspólpracujaca z tarcza zaopatrzona w rolki.Tarcza ta sluzy do bezposredniego obracania glo¬ wicy rewolwerowej. Wprawienie w ruch kola ze¬ batego umieszczonego w suporcie powoduje wyco¬ fanie suportu zgodnie z profilem krzywki czolo¬ wej, obrót glowicy za pomoca krzywki bebnowej i tarczy z rolkami, a nastepnie powrót ukladu do polozenia wyjsciowego.Opisany zespól srodków technicznych umozliwia wyeliminowanie z ukladu kinematycznego mecha¬ nizmu korbowego, przekladni stozkowej i krzyza maltanskiego, przy czym szczególnie korzystne jest usztywnienie calego ukladu.Cechy znamienne i zalety wynalazku sa doklad¬ niej opisane na przykladzie wykonania w zwiazku z rysunkiem, na którym w rzucie aksonometrycz- nym pokazano mechanizmy napedu suportu re¬ wolwerowego.Jak uwidoczniono na rysunku, dzwignia 1 na¬ pedzana za pomoca krzywki rewolwerowej (nie pokazanej na rysunku) powoduje ruch posuwowy tulei 2. Tuleja za posrednictwem rolki 3 styka sie z krzywka czolowa 4 umieszczona na kole zeba¬ tym 5. Kolo 5 jest osadzone na walku, ulozyskó- wanym w piascie 6 suportu. Na tym samym wal¬ ku jest osadzona krzywka bebnowa 7 wspólpracu¬ jaca z tarcza 8, zaopatrzona w rolki 9. Tarcza 8 jest osadzona na wspólnej osi z glowica rewolwe¬ rowa 10. Na powierzchni czolowej krzywki 7 znajduje sie krzywka 11. Korpus suportu rewol¬ werowego znajduje sie pod dzialaniem sprezy¬ ny 12. Kolo zebate 5 jest napedzane przez szerokie kolo zebate 13, otrzymujace naped od tylnego wal¬ ka sterujacego automatu (nie pokazanego na ry¬ sunku).Przesuw roboczy suportu rewolwerowego odby¬ wa sie pod naciskiem tulei 2 na krzywke 4.W czasie tego ruchu kolo zebate 5 i krzywka 4 nie obracaja sie. Aby uzyskac przelaczenie glo¬ wicy rewolwerowej, tylny walek sterujacy auto¬ matu za posrednictwem kola 13 obraca kolo 5 w kierunku zaznaczonym strzalka. Krzywka czo- 8 lowa 4 obraca sie, a caly suport rewolwerowy cofa sie pod dzialaniem sprezyny 12. Krzywka 11 od- ryglowuje glowice, a krzywka bebnowa 7 powo¬ duje obrót tarczy 8 i glowicy 10. Przy dalszym obrocie kola 5 mechanizmy wracaja do polozenia 10 wyjsciowego.W urzadzeniu wedlug wynalazku przewidziano równiez prace glowicy rewolwerowej co dwa otwory narzedziowe. W tym celu krzywka bebno¬ wa 7 jest skonstruowana jako czesc wymienna. 15 Mozna ja latwo wymienic na inna, która przy jed¬ nym pelnym obrocie powoduje obrót glowicy re¬ wolwerowej o dwa kolejne podzialy. 20 PL