Opublikowano: 20.VII.1966 51482 KI. 42 f, ifctótL MKP GOlg t\\w UKD biblioteka! Urzeiu Pglen Twórca wynalazku i Alfons Wróblewski, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Przegub nozowy do wagi w szczególnosci do wagi pomostowej Przedmiotem wynalazku jest przegub nozowy do wagi, w szczególnosci do wagi pomostowej, sklada¬ jacy sie z wyjmowalnego noza wieloostrzowego i wyjmowalnej panewki wielorowkowej oraz dzie¬ lonego gniazda.W znanych konstrukcjach wagowych stosowane sa jako przeguby nozowe najczesciej noze jedno- ostrzowe i panewki jednorowkowe, przy czym ele¬ menty te laczone sa z wlasciwymi elementami kon¬ strukcji wagowych zasadniczo w sposób trwaly wy¬ kluczajacy mozliwosc ich demontowania w normal¬ nych warunkach eksploatacji wagi.Przeguby nozowe sa najbardziej podatnymi na uszkodzenia elementami wagi. W przypadku stwier¬ dzenia uszkodzenia noza lub panewki wskutek na¬ turalnego zuzycia badz tez wskutek przeciazenia udarowego, wagi w dotychczasowym wykonaniu stawaly sie niezdatne do dalszego uzytku.Czynione byly próby umozliwienia doraznej na¬ prawy wagi, której uszkodzenie polegalo wlasnie na uszkodzeniu przegubu nozowego. Do tego celu za¬ czeto stosowac noze wieloostrzowe i panewki wie- lorowkowe, tak aby w przypadku uszkodzenia jed¬ nej z pracujacych aktualnie krawedzi noza wzgled¬ nie panewki, mozna bylo uszkodzona krawedz za¬ mienic przez zmiane polozenia noza lub panewki.Próby te, na temat których istnieje zreszta nie¬ wiele publikacji, nie daly powazniejszych rezulta¬ tów i noze wieloostrzowe wraz z panewkami wie- lorowkowymi nie znalazly szerszego zastosowania. 10 15 25 Przyczyna niepowodzenia, tej skadinad slusznej mysli technicznej, byl bardzo niedoskonaly sposób mocowania tych elementów, w szczególnosci zas nozy wieloostrzowych, w wyniku czego przeprowa¬ dzenie doraznej naprawy wagi pod tym wzgledem bylo niemal tak samo niemozliwe jak i przed tym (konstrukcje stosowane dotychczas zostana blizej objasnione na kilku przykladach wykonania przed¬ stawionych na rysunku w dalszej czesci opisu).Celem wynalazku jest zatem stworzenie dla prze¬ cietnego uzytkownika mozliwosci wykonania do¬ raznej naprawy wagi, której uszkodzenie polegac bedzie na uszkodzeniu przegubu nozowego i to wy¬ konania tej naprawy w warunkach eksploatacji wagi przy mozliwie jak najkrótszej przerwie w jej uzytkowaniu.Zadaniem wynalazku jest zatem stworzenie wla¬ sciwej konstrukcji noza i panewki oraz stworzenie wlasciwej konstrukcji gniazda, tak aby wyjmowa¬ nie z gniazda i ponowne jego zakladanie do tegoz gniazda moglo sie odbywc w sposób prosty, bez koniecznosci stosowania skomplikowanych narzedzi i przez personel nie posiadajacy wysokich kwali¬ fikacji technicznych.Zadanie wynalazku zostalo wykonane przez stwo¬ rzenie kilku odmian wyjmowalnego noza wielo¬ ostrzowego, wyjmowalnej wielorowkowej panewki oraz dzielonego gniazda zlozonego z uchwytu zwia¬ zanego na stale z elementem konstrukcyjnym wagi i ruchomego zacisku mocowanego rozlacznie w zna- 5148251482 4 ny dowolny sposób, np. za pomoca szpilki lub sru¬ by z nakretka.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladach wykonania przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pogladowy schemat dzwigni wagi wraz z nozami, figury od 2 do 7 przedstawiaja znane konstrukcje noza i panewki, zas figury od 8 do 13 przedstawiaja rozwiazania konstrukcyjne noza i panewki wedlug wynalazku.Na fig. 2 pokazana jest najprostsza odmiana sto¬ sowanego dotychczas noza czolowego jednoostrzo- wego 2 i panewki jednorowkowej 1. Nóz ten jest wyjmowalny z gniazda, co umozliwia sprezynujaca konstrukcja scianki wzdluznej 3 gniazda. Na fig. 3 przedstawiony jest nóz czolowy trójostrzowy 4. Nóz ten jest mocowany w gniezdzie zazwyczaj przez do¬ bijanie wzdluznej krawedzi gniazda, w wyniku cze¬ go jest on osadzony w gniezdzie w sposób trwaly.Fig. 4 przedstawia boczny widok dwustronnego no¬ za jednoostrzowego 5, zas fig. 5 — boczny widok dwustronnego noza czteroostrzowego 6. Obydwie odmiany noza sa mocowane w gniezdzie w sposób trwaly. Fig. 6 i 7 przedstawiaja przyklady dotych¬ czasowych konstrukcji nozy wyjmowalnych z gnia¬ zda. Na fig. 6 pokazany jest wyjmowalny cztero- ostrzowy nóz czolowy 8 mocowany w gniezdzie za pomoca klinów 7 i 9, zas na fig. 7 pokazany jest wyjmowalny nóz dwustronny czteroostrzowy 11 mo¬ cowany w gniezdzie 12 za pomoca klinów 10 i 13.Ustawienie i zamocowanie noza w gniezdzie za po¬ moca klinów nie moze odbywac sie bez udzialu warsztatu i fachowca, dlatego tez korzysci, jakie krylo w sobie stosowanie nozy wieloostrzowych nie mogly byc w pelni wykorzystane.Na fig. 8 pokazana jest, jako przyklad wykona¬ nia, czterorowkowa wyjmowalna panewka 15, we¬ dlug wynalazku, wraz z gniazdem 14. W celu wy¬ miany pracujacego rowka, w przypadku jego uszko¬ dzenia, wystarczy taka panewke wysunac z gniazda i po obróceniu jej o 90° wsunac z powrotem do gnia¬ zda. Na fig. 9 pokazany jest dwuostrzowy wyjmo¬ walny nóz czolowy 22, wedlug wynalazku. Wymia¬ na pracujacego ostrza noza odbywa sie analogicz¬ nie, w prosty sposób poprzez wysuniecie noza z gniazda i po obróceniu go o 180° ponowne wsu¬ niecie go do tegoz gniazda. Fig. 10 przedstawia wyjmowalny nóz dwustronny czteroostrzowy 17, wedlug wynalazku. Nóz ten wykonany jest z preta okraglego i wpasowany w otwór gniazda. W czesci kolowej noza przewiercone sa po przekatnych, pro¬ stopadle do siebie dwa otwory 18, do których wsu¬ wany jest kolek ustalajacy 16. Zmiana pracujacego ostrza noza jest mozliwa po wyjeciu kolka ustala¬ jacego 16 i odbywa sie przez przekrecenie noza w gniezdzie o 90°. Na fig. 11 przedstawiony jest trój ostrzowy nóz czolowy 24 oraz przyklad wyko¬ nania dzielonego gniazda, wedlug wynalazku, skla¬ dajacego sie z uchwytu 23 przymocowanego na stale do elementu konstrukcyjnego wagi oraz ru¬ chomego zacisku 25 mocowanego rozlacznie w do¬ wolny znany sposób, np. za pomoca szpilki lub sru¬ by z nakretka. Fig. 12 przedstawia dalszy przy¬ klad wykonania dzielonego gniazda w przypadku noza czteroostrzowego 27. Gniazdo to sklada sie tak samo z uchwytu 26 i ruchomego zacisku 28.W obu przypadkach, zamiana pracujacego ostrza noza jest mozliwa po zwolnieniu i odjeciu zacisku 25, 28. Fig. 13 przedstawia czteroostrzowy nóz czo¬ lowy 20, wedlug wynalazku, lezacy swobodnie w gniezdzie. Polozenie tego noza w gniezdzie ustala rolka 21 wchodzaca polowa swego obwodu w wy¬ ciecie 19 wykonane na krawedzi noza. PL