Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. VI. 1966 51414 KI. 5 d, 11 MKP E 21 {¦ OJYTELNIA.Urzedu ' Patentowego PelsMfij Hzsc7yc?;r.5;t3| U--.-.*;i Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Stanislaw Kokot, inz. Hubert Holona Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Marcel" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Radlin (Polska) Zastawka zabezpieczajaca do zgrzeblowych przenosników hamujacych Przedmiotem wynalazku jest zastawka do ry¬ nien przenosnika zgrzeblowego hamujacego zabez-. pieczajaca przed samoczynnym staczaniem sie ~w nich urobku, lub innych twardych przedmio¬ tów w czasie: montazu, demontazu lub przekla¬ dania tego przenosnika w scianie z jednego pola do drugiego. Przenosnik zgrzeblowy hamujacy stosowany jest w pokladach o nachyleniu od 20° do ok. 35° do odstawy urobku w scianach, lub :na pochylniach, przy czym dlugosc takiego prze¬ nosnika dochodzi do ok. 200 m.Samoczynnemu staczaniu sie urobku przy ta¬ kim kacie nachylenia zapobiega lancuch zgrzeblo¬ wy poruszajacy sie w rynnach przenosnika z pred¬ koscia 0,5 m/sek. i uruchamiany napedem, zabu¬ dowanym na górnym koncu przenosnika. Z chwi¬ la opuszczenia lancucha zgrzeblowego z rynien przenosnika, co ma miejsce przy codziennej prze¬ kladce przenosnika w scianach z jednego pola do drugiego, a takze przy montazu wzglednie demon¬ tazu przenosnika na pochylniach, istnieje powaz¬ ne zagrozenie bezpieczenstwa pracy, wynikajace z mozliwosci wpadniecia kamienia ze stropu lub urobku luzno lezacego na spagu — do wolnych od lancucha rynien przenosnika. Do rynien tych moga sie takze dostac w sposób przypadkowy elementy scianowej obudowy stalowej lub drew¬ nianej, a takze narzedzia pracy i tym podobne przedmioty. Dla zabezpieczenia ludzi zatrudnio¬ nych przy przebudowie przenosnika, jak równiez 10 15 20 25 30 ludzi wykonujacych inne czynnosci w danym wy¬ robisku górniczym, buduje sie w rynnach prze¬ nosnika zastawki wykonane z drewnianych okrag-/ laków rozpartych pomiedzy dnem przenosnika,, a stropem pokladu.Zastawki te budowane sa w odleglosci co ok. 15—20 m równoczesnie z opuszczaniem lancucha lub równoczesnie z ukladaniem rynien przenos¬ nika.Dotychczasowa praktyka wykazala, ze zastawki w obecnym wykonaniu nie rozwiazuja sprawy bezpieczenstwa pracy, poniewaz lina, za pomoca której opuszczany jest lancuch w rynnach prze¬ nosnika, najczesciej demoluje lub oslabia ich sta¬ bilnosc. Poza tym pracochlonnosc wykonania za¬ stawek w trudnych warunkach pracy dolowej (duze nachylenie pokladów i mala ich miazszosc) jest powodem, ze zastawki te sa budowane w spo¬ sób nieprawidlowy, oraz w zbyt duzych wza¬ jemnych odleglosciach. Taka sytuacja sprzyja po¬ wstawaniu nieszczesliwych wypadków i to naj¬ czesciej wypadków bardzo ciezkich, co zreszta potwierdza statystyka.Wedlug wynalazku do rynien przenosnika zgrzeblowego hamujacego, wolnych od lancucha, zamontowuje sie trapezowa zastawke zabezpiecza¬ jaca, której przeznaczeniem jest zamkniecie wol¬ nego przekroju rynien przenosnika.Zastawka zabezpieczajaca wedlug wynalazku 51414 c51414 jest uwidoczniona na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy zastawki, fig. 2 rzut poziomy tej zastawki, fig. 3 rzut poziomy zamka dzwigniowego mocujacego zastawke do rynny przenosnika, a fig. 4 rzut boczny zamka mocujacego. . *" Zastawka zabezpieczajaca wedlug wynalazku wykonana z blachy ma w rzucie poziomym ksztalt trapezu, którego bok 1 przylega do we¬ wnetrznej bocznej scianki rynny, przy czym przez zagiecie górnej krawedzi 2 tego boku 1 uzyskuje sie jednostronne powiazanie zastawki z rynna przenosnika.Dwa boki 3 i 4 zastawki tworza scianki odbo¬ jowe do zatrzymywania przypadkowo staczajacych sie w rynnach przedmiotów.Do boków 3 i 4 przymocowany jest wygiety wycinek tasmy gumowej 5 i 6, której zadaniem jest zamortyzowanie uderzenia staczajacych sie w rynnie twardych, przedmiotów, oraz zapobiega¬ nie uszkodzeniom zastawki. Czwarty bok zastawki jest wyposazony w zamek dzwigniowy 7, sluzacy do przymocowywania zastawki do drugiej scianki rynny przenosnika.Zamek ten sklada sie z zaczepu 8 i dzwigni 9.Zaczep 8 sluzy do zaczepiania zastawki o obrzeze scianki rynny przenosnika, a dzwignia 9 zapew¬ nia potrzebny docisk zaczepu 8, a z nim i za¬ stawki do rynny przenosnika. W zaczepie wyko¬ nane sa trzy gniazdka 10, 11 i 12 do umieszczenia w nich kablaka 13, co umozliwia przedluzanie lub skracanie zaczepu, potrzebne dla róznych szero¬ kosci rynien przenosnika.Trapezowy ksztalt zastawki ma podwójne zna¬ czenie, a mianowicie: Sila uderzenia staczajacego sie przedmiotu o scianke odbojowa 3 lub 4 usta¬ wiona do kierunku dzialania sily pod katem ok. 45°, rozklada sie na dwie skladowe, wskutek cze¬ go nastepuje zmniejszenie sily niszczacej scianke odbojowa, a równoczesnie jedna ze skladowych * powoduje docisk zastawki do bocznej scianki ryn¬ ny. Zapobiega to przesuwaniu zastawki wzdluz osi rynny w chwili uderzenia przedmiotu w scian¬ ke odbojowa."Druga cecha trapezowej zastawki jest mozli- 10 wosc budowania jej w dwóch pozycjach, róznia¬ cych sie o 180°. Jest to wazne w trudnych wa¬ runkach kopalnianych, gdy zachodzi koniecznosc usytuowania dzwigni zaciskowej z tej strony przenosnika, gdzie jest latwiejszy dostep dla za- w instalowania zastawki. PL