Pierwszenstwo: 25.XI.1963 Wielka Brytania Opublikowano: 6.IV.1966 MKP B 63 b 4/42 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku wlasciciel patentu: Harrison Lackenby, Londyn (Wielka Brytania) Statek wielokadlubowy Wynalazek dotyczy statków wieiokadlubowych z dworna lub wiecej kadlubami równoleglymi do osi statku i rozmieszczonymi w kierunku poprzecz¬ nym do tej j osi oraz przesunietymi wzgledem sie¬ bie wzdluz osi statku i wzajemnie polaczonymi.Wynalazek ten dotyczy równiez statków wieio¬ kadlubowych z trzema lub wiecej kadlubami rów¬ noleglymi do osi statku i rozmieszczonymi w kie¬ runku poprzecznym do tej osi oraz przesunietymi wzgledem siebie wzdluz osi statku z tym, ze ka¬ dluby sa wzajemnie ze soba polaczone a dzioby kadlubów naprzemianleglych sa ustawione na jed¬ nej linii poprzecznej do osi statku.Kadluby sa korzystnie polaczone wspólnym po¬ kladem. Powierzchnie lewej i prawej burty kadlu¬ bów skrajnych sa korzystnie plaskie.Wynalazek niniejszy jest przedstawiony w spo¬ sób przykladowy z powolaniem sie na zalaczone szkice schematyczne, na których fig. 1 do 4 przed¬ stawiaja widok z góry statków wedlug wynalaz¬ ku z kadlubami narysowanymi linia pelna i pokla¬ dami laczacymi zaznaczonymi linia przerywana, oraz kierunkiem ruchu w przód zaznaczonym w kazdym przypadku strzalka A.Nawiazujac w pierwszym rzedzie do fig. 1, sta¬ tek 10 obejmuje trzy kadluby 12, 14 i 16 rozmiesz¬ czone w kierunku poprzecznym do osi statku i po¬ laczone z soba wspólnym pokladem 18 z tym, ze kadlub centralny 14 jest wysuniety naprzód w sto¬ sunku do pozostalych. Pod wzgledem formy, ka- 10 15 20 25 2 dlub centralny 14 moze przedstawiac typowy ka¬ dlub, zwlaszcza gdy chodzi o czesc podwodna i bezposrednio nadwodna. Dwa boczne kadluby 12 i 16 umieszczone po obu stronach kadluba cen¬ tralnego w równych odstepach i wzgledem niego cofniete w kierunku tylu statku, sa polaczone sztywno z kadlubem centralnym przy pomocy wspólnego pokladu 18 lub innej konstrukcji lacza¬ cej. Kadluby boczne 12 i 16 sa, ogólnie rzecz .bio¬ rac, podobne do polówek glównego centralnego kadluba 14 o ile ten ostatni rozpatruje sie jako po¬ dzielony wzdluz osi centralna plaszczyzna piono-t wa z tym, ze prawostronna polówka umieszczona jestj po stronie lewej burty kadluba centralnego, a lewostronna polówka po stronie prawej burty glównego kadluba. Rufy 20 i 22 obydwóch kadlu¬ bów bocznych 12 i 16 sa w stosunku do kadluba centralnego 14 cofniete do tylu za rufe 24 o pewna jednakowa odleglosc, przy czym plaskie zewnetrz¬ ne powierzchnie 26 i 28 kadlubów bocznych sa oczywiscie kryte plytami dla zachowania ich ply¬ walnosci i utworzenia ogólnie plaskich powierz¬ chni.Cecha szczególna wynalazku jest wzgledne prze¬ suniecie wzdluz osi statku dzioba centralnego 30 i 32 w stosunku do dziobów 34 i 36 kadlubów bocznych. W zwiazku z tym dzioby kadlubów bocznych — z których kadluba lewoburtowy 12 ma prawoburtowy dziób 34, zas kadlub prawoburtowy 16 ma lewoburtowy dziób 36 — sa cofniete do tylu 51 3083 w stosunku do dzioba 30 i 32 glównego centralne¬ go kadlub* 14 tak, ze uklad fal wytworzony przez dziób kadluba centralnego ulega w duzej mierze zniwelowaniu na skutek korzystnej interferencji z ukladami fal wytworzonymi przez dzioby kadlu¬ bów bocznych.Celem tego jest zmniejszenie oporu falotwórcze- go powstajacego w zestawie trójkadlubowym fi f\ 5.i f& ten sposób ulatwienie jego ruchu w wodzie.•*"» * JN&ped moze byc zaglowy wzglednie jedno- lub wielosrubowy, przy czym sruby sa umieszczone za rufa kadluba centralnego lub za rufami kadlubów bocznych lub za wszystkimi trzema kadlubami. W inny^TO^wiazarn^^srub^r statkowe moga byc umo¬ cowane ha odpowiednicji wspornikach umieszczo- nych w przestrzeniach Jwolnych pomiedzy kadlu¬ bem centralnym i kadlubami bocznymi.Statek moze byc .starowany mniej lub wiecej ty¬ powymi "sterami umlgsiczonymi za rufa kadluba centralnego lub kadlubów bocznych (albo za kaz¬ dym kadlubem. W innym rozwiazaniu odpowied¬ nio umocowane stery moga byc umieszczone w przestrzeniach pomiedzy kadlubem centralnym i kadlubami bocznymi, zwlaszcza jesli sruby stat- # kowe maja byc umieszczone takze w tych prze¬ strzeniach. W razie potrzeby dla polepszenia ma¬ newrowania i sterowania mozna nadac plaskim pionowym bokom zewnetrznych kadlubów polów¬ kowych ksztalt lekko zakrzywiony.Podobnie jak w przypadku kadlubów statków jednokadlubowych kadlub centralny i kadluby boczne moga byc odpowiednio podzielone poprzecz¬ nymi i innymi grodziami koniecznymi dla zacho¬ wania dzialów wodoszczelnych na wypadek prze¬ bicia. Kadluby boczne i kadlub centralny moga miec konstrukcje normalna lub uproszczona.Nawiazujac do fig. 2, statek 40 obejmuje dwa poprzecznie rozstawione kadluby polówkowe 42 i .44 (podobne do kadlubów polówkowych 12 i 16 z. fig. 1) polaczone wspólnym pokladem 46. Oby¬ dwa kadluby polówkowe sa przesuniete wzgledem siebie wzdluz osi statku, przy czym prawoburtowy kadlub 44 jest wysuniety w przód w stosunku do kadluba lewoburtowego 42 z tych samych wzgle¬ dów, które podano dla ukladu trójkadlubowego z fig. 1, a/mianowicie dla uzyskania korzystnej in¬ terferencji fal wytworzonych przez boki tych ka¬ dlubów zwrócone ku plaszczyznie symetrii statku.Statek moze byc wyposazony 1 w naped zaglowy wzglednie jedno-lub wielosrubowy. Moze byc sru¬ ba napedowa na odpowiednich wspornikach umieszczonych w przestrzeni pomiedzy obydwoma kadlubami ' lub tez sruby napedowe moga byc umieszczone za rufa kazdego kadluba.Fig. 3 przedstawia modyfikacje konstrukcji z fig. 1. W tej konstrukcji 48 statku trójkadlubo¬ wego, kadluby boczne 50 i 52 sa wysuniete do przo¬ du w stosunku do kadluba centralnego 54 o te sa¬ ma odleglosc co w poprzednim rozwiazaniu do ty- 308 4 lu, równiez w celu wywolania korzystnej inter¬ ferencji fal wytworzonych?przez dziób 56 i 58 cen¬ tralnego kadluba 54 z falami wytworzonymi przez dzioby 60 i 62 sasiadujacych z soba kadlubów b®cz- 5 nych 50 'i 52. Poklad laczacy kadluby jest zazna¬ czony symbolem 64.Fig. 4 przedstawia modyfikacje konstrukcji z fig. 2. W tej konstrukcji 70 statku z dwoma kadluba¬ mi polówkowymi kadlub lewoburtowy 72 jest wy- 10 suniety do przodu w stosunku do kadluba prawo- burtowego 74.Poklad laczacy kadluby jest zaznaczony symbo¬ lem 76.Statki z fig. 3 i 4 moga byc wyposazone w naped 1C- opisany odpowiednio w zwiazku z fig. 1 i 3.Termin , „statek" uzyty w opisie i w zastrzeze¬ niach, ma byc rozumiany jako obejmujacy kazda plywajaca jednostke.W przedstawionych schematycznie i , opisanych 20 przykladach ilustrujacych wynalazek, kadluby sa laczone przy uzyciu pojedynczego pokladu. Jest zrozumiale, ze moze byc wiecej pokladów lacza¬ cych niz jeden; na przyklad poklady moga byc zbudowane w kondygnacjach i wsparte odpowied- 25 nio jeden na drugim, w razie potrzeby z nadbu¬ dówkami. PL