Opublikowano: 10.VI.1966 UKD 51307 KI. 30 b, 11 MKP A 61 Twórca wynalazku i Olgierd Witold Czajkowski, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Sposób wykonywania protez zebowych o indywidualnych cechach zgryzowych oraz przyrzad do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy odmian ulepszonego sposobu wykonywania koron i mostów oraz ulepszonych od¬ mian zwieraka trójramiennego wedlug patentu nr 45116.Sposób wykonywania koron i mostów wedlug patentu nr 45116, zastrz. 2, posiada te niedogodnosc, ze dla zabezpieczenia wlasciwego ustawienia po¬ wierzchni zgryzowej walu zgryzowego z danymi wewnatrzustnej rejestracji ruchów zucia (nazywa¬ nego dalej zgryzem funkcyjnym) w zwarciu cen¬ tralnym w stosunku do zebów modelu szczeki an- tagonistycznej, wymaga sporzadzenia wycisku oraz gipsowego modelu wyzej wymienionego walu zgry¬ zowego i sasiadujacych zebów.Ulepszony sposób wykonywania koron i mostów zabezpiecza wlasciwe ustawienie powierzchni zgry¬ zowej zgryzu funkcyjnego w zwarciu centralnym w stosunku do zebów modelu szczeki antagoni- stycznej, bez koniecznosci sporzadzania wycisku i modelu gipsowego ze zgryzu funkcyjnego, przez co skraca cykl produkcyjny.Ulepszony sposób polega na zastosowaniu dwu¬ warstwowego zgryzu okluzyjno-funkcyjnego, który otrzymuje sie przez wykonanie wycisku zwarcio¬ wego pomiedzy zgryzem funkcyjnym, zamocowa¬ nym w zakresie szczeki protezowanej, a szczeka antagonistyczna, na przyklad przy uzyciu lyzki wyciskowej Dr. Scheufele, lub przez wykonanie zgryzu zwarciowego bezposrednio na powierzchni zgryzowej zgryzu funkcyjnego, na przyklad za po- .15 20 25 30 moca nawarstwionej masy wyciskowej oleisto-zy- wicznej, masy wyciskowej hydrokoloidalnej, lub niskotopliwego wosku.Dwuwarstwowy zgryz okluzyjno-funkcyjny odle¬ wa sie i zagipsowuje w zwieraku trójramiennym w nastepujacy sposób. Najpierw odlewa sie z gipsu powierzchnie zgryzu okluzyjno-funkcyjnego od strony szczeki antagonistycznej i zagipsowuje na ramieniu zwieraka w ten sposób, aby powierzchnia zgryzowa odlanych zebów lezala w plaszczyznie poziomej, dzielacej na polowe odleglosc miedzy ra¬ mionami zwieraka, a nastepnie zagipsowuje sie zgryz funkcyjny powierzchnia zwrócona do szczeki protezowanej na przeciwleglym ramieniu zwieraka przy jego polozeniu, w którym opiera sie ono o zde* rzak ustalajacy wysokosc zgryzu. Po stwardnieniu gipsu i rozwarciu ramion odslania sie powierzchnie zgryzowa zebów modelu szczeki antagonistycznej oraz powierzchnie zgryzowa zgryzu funkcyjnego, które sa zagipsowane w zwarciu centralnym na przeciwleglych ramionach zwieraka.W pierwszej odmianie ulepszonego sposobu na trzecim ramieniu zwieraka zagipsowuje sie. model szczeki protezowanej w zwarciu centralnym do ze- bów modelu szczeki antagonistycznej. Dalsze po¬ stepowanie jest identyczne jak w patencie nr 45118, zastrz. 2. W drugiej zas odmianie dalszy sposób wy^ konywania protez rózni sie dodatkowo tym, ze, zamiast przenoszenia danych wewnatrzustnej reje¬ stracji bocznych ruchów zucia z powierzchni zgry- 5130751307 3 zowej zgryzu funkcyjnego na zeby modelu szczeki antagonistycznej- za pomoca masy twardniejacej, na przyklad cementu dentystycznego, odlewa sie po¬ wierzchnie zgryzowa wyzej wymienionego zgryzu funkcyjnego z gipsu i zagipsowuje w zwarciu cen¬ tralnym na dodatkowym ramieniu zwieraka. Model zebów szczeki protezowanej zagipsowuje sie zas w zwarciu centralnym do modelu zebów szczeki anta¬ gonistycznej na przeciwleglym ramieniu zwieraka, po uprzednim zdjeciu z niego zgryzu funkcyjnego.Dalsze postepowanie jest identyczne jak w paten¬ cie nr 45116, zastrz. 2.Odmian? ulepszonego zwieraka wedlug wynalaz¬ ku wyposazone sa w trzy ramiona laczace sie za¬ wiasowo, oraz'w zderzak sluzacy do ustalania wza¬ jemnego polozenia ramion i zapewniajacy zacho¬ wanie wlasciwej wysokosci zgryzu przy zwarciu centralnym, podobnie jak w zwieraku wedlug pa¬ tentu nr 45116.Zwierak wedlug patentu nr 45116 wykazuje jed¬ nak dwie niedogodnosci. Jedna polega na tym, ze, w okresie przenoszenia danych wewnatrzustnej re¬ jestracji ruchów zucia z walu zgryzowego na zeby modelu szczeki antagonistycznej, ze zwierakiem sa polaczone równoczesnie trzy ramiona, £tóre czynia poslugiwanie sie nim niewygodnym, a ponadto sprzyjaja mechanicznemu uszkodzeniu zagipsowa- nych modeli szczek.Tej niedogodnosci nie wykazuje zwierak trójra- mienny wedlug wynalazku, którego dwa ramiona lacza sie na zmiane z ramieniem trzecim za posred¬ nictwem polaczenia zawiasowego.Druga niedogodnoscia zwieraka wedlug patentu 45116, wystepujaca przy jednoczasowym protezo- waniu w zakresie obu szczek jest brak mozliwosci wymiany wszystkich ramion. Wspomniany brak mozliwosci wymiany ramion utrudnia, po ukoncze¬ niu protezowania w zakresie jednej szczeki, po¬ nowne wykorzystanie modelu zebów szczeki anta¬ gonistycznej do wykonania protezowania w zakre¬ sie drugiej szczeki oraz zmusza do przekrecenia zwieraka o 180°, jak w sposobie wedlug patentu 45116, co pociaga za soba koniecznosc odgipsowania modelu zebów szczeki antagonistycznej przed po¬ nownym wykorzystaniem go do wykonania prote¬ zowania w zakresie drugiej szczeki.Powyzsze czynnosci przedluzaja cykl produkcyj¬ ny i sprzyjaja mechanicznemu uszkodzeniu wspom¬ nianego modelu szczeki.Tej niedogodnosci nie wykazuja odmiany zwie¬ raka trójramiennego wedlug wynalazku, którego wszystkie trzy ramiona sa wzajemnie wymienne.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku zwieraka z polaczonymi ramionami glównymi— dolnym i górnym w polo¬ zeniu zwarcia centralnego, fig. 2 — widok zwieraka z tylu, fig. 3 — widok zwieraka z góry, fig. 4 — wi¬ dok z boku ramienia dolnego uwidocznionego na fig. 1, fig. 5 przedstawia widok z boku dodatkowego ramienia zwieraka uwidocznionego na fig. 1, fig. 6 przedstawia widok z boku odmiany zwieraka przedstawionego na fig. 1, fig. 7 — widok zwieraka z tylu, fig. 8 — widok zwieraka z góry, fig. 9 przed¬ stawia widok z boku dodatkowego ramienia zwie¬ raka uwidocznionego na fig- 6, fig. 10 widok z boku innej odmiana zwieraka przedstawionego na fig. 1, fig. 11 — widok zwieraka z tylu, fig. 12 — widok zwieraka z góry, fig. 13 przedstawia widok z boku 5 dodatkowego ramienia zwieraka przedstawionego na fig. 10.Zwierak przedstawiony przykladowo na rysun¬ ku fig. 1, 2, 3, 4, 5 sklada sie z trzech ramion: ra¬ mienia dolnego 1, ramienia górnego 2 i ramienia io dodatkowego 3. Ramiona 2 i 3 sa jednakowe i lacza sie na zmiane z ramieniem 1 za posrednictwem po¬ laczenia zawiasowego 4 w sposób rozlaczny na tak zwany „zamek bagnetowy". Zwierak wyposazony jest w zderzak 5, ustalajacy polozenie ramion przy 15 zwarciu centralnym.Zwierak przedstawiony przykladowo na rysunku fig. 6, 7, 8, 9 jest odmiana zwieraka przedstawione¬ go na fi. 1, sklada sie z trzech jednakowych ramion: ramienia dolnego 1, ramienia górnego 2, oraz ra- 20 mienia dodatkowego 3. Poszczególne ramiona lacza sie ze soba na przemian parami za posrednictwem polaczenia zawiasowego 4 w sposób rozlaczny za pomoca osi. Zwierak wyposazony jest w zderzak 5, ustalajacy polozenie aktualnie wspólpracujacej pa- 25 ry ramion przy zwarciu centralnym.Zwierak przedstawiony przykladowo na rysunku fig. 10, 11, 12, 13 jest inna odmiana zwieraka przed¬ stawionego na fig. 1; sklada sie z trzech jednako¬ wych ramion: ramienia dolnego 1, ramienia górne- 30 go 2 i ramienia dodatkowego 3 oraz polaczenia za¬ wiasowego 4 laczacego ramiona. Ramiona polaczone sa z zawiasa 4 rozlacznie, na przyklad na tak zwa¬ ny „jaskólczy ogon". Dokladne ustalenie polozenia ramion wzgledem zawiasy osiaga sie na przyklad 35 za pomoca kolka stozkowego 6 zakonczonego gwin- * tern. Czesc stozkowa kolka wchodzi w otwór stoz¬ kowy polaczenia zawiasowego i mocowanego ra¬ mienia. Zwierak wyposazony jest w zderzak 5, ustalajacy polozenie ramion przy zwarciu central- 40 nym. Zastosowanie trzech jednakowych ramion za¬ pewnia wzajemna ich wymiennosc.Postac konstrukcyjna ulepszonych zwieraków mo¬ ze sie oczywiscie róznic od przykladowo przedsta¬ wionej na zalaczonym rysunku, na przyklad sposo- 45 bem polaczenia ramion.Sposób wykonywania protez zebowych wedlug wynalazku jest nastepujacy: Dwuwarstwowy zgryz okluzyjno-funkcyjny, o- trzymany przez wykonanie wycisku zwarciowego pomiedzy zgryzem funkcyjnym, zamocowanym w zakresie szczeki protezowanej a szczeka antagoni- styczna, lub przez wykonanie zgryzu zwarciowego bezposrednio na powierzchni zgryzowej zgryzu ce funkcyjnego, na przyklad za pomoca nawarstwio¬ no nej masy wyciskowej oleisto-zywicznej, lub nisko- topliwego wosku, odlewa sie z gipsu od strony po¬ wierzchni zwróconej do szczeki antagonistycznej i zagipsowuje na ramieniu 2 zwieraka w ten sposób, 60 aby powierzchnia zgryzowa odlanych zebów lezala w plaszczyznie poziomej, dzielacej na polowe odle¬ glosc miedzy ramionami zwieraka. Nastepnie za¬ gipsowuje sie zgryz funkcyjny powierzchnia zwró¬ cona do szczeki protezowanej na ramieniu i przy jego polozeniu, w którym opiera sie ono o zderzak 6g 5, ustalajacy wysokosc zgryzu. 5051307 5 * Po stwardnieniu gipsu rozwiera sie ramiona zwieraka i odslania sie powierzchnie zgryzowa ze¬ bów modelu szczeki antagonistycznej oraz powierz¬ chnie zgryzowa zgryzu funkcyjnego, które sa za- gipsowane w zwarciu centralnym. Nastepnie odle- 5 wa sie z gipsu powierzchnie zgryzowa zgryzu funk¬ cyjnego i zagipsowuje na ramieniu dodatkowym 3 przy jego polozeniu, w którym opiera sie ono o zde¬ rzak 5. Wykorzystany zgryz funkcyjny zdejmuje sie z ramienia 1, na które zagipsowuje sie model ze- 10 bów szczeki protezowanej w zwarciu centralnym do modelu zebów szczeki antagonistycznej. W ten sposób zostaja zagipsowane: na ramieniu 1 model . zebów szczeki protezowanej, na ramieniu 2 model zebów szczeki antagonistycznej, na ramieniu dodat- 15 kowym 3 model funkcyjny.Ramiona zwieraka z zagipsowanymi modelami szczek laczy sie, za posrednictwem polaczenia za¬ wiasowego 4, na przemian parami: ramie 1 z ra¬ mieniem 2 oraz ramie 1 z ramieniem 3* Podczas polaczenia ramienia zwieraka 1 z ramieniem 2 na modelu szczeki protezowanej modeluje sie zapro¬ jektowane uzupelnienie protetyczne z wosku .v . stosunku do anatomicznego modelu zebów szczeki antagonistycznej. Podczas polaczenia ramienia zwieraka 1 z ramieniem 3 przeprowadza sie do- • datkowe modelowanie woskowej powierzchni zgry¬ zowej zaprojektowanego uzupelnienia protetyczne- gp w stosunku do zgryzu funkcyjnego.Dwuwarstwowy zgryz okluzyjno-funkcyjny umoz- 30 liwia najdokladniejsze ustawienie powierzchni zgryzowej zgryzu funkcyjnego w zwarciu central¬ nym w stosunku do zebów modelu szczeki prote¬ zowanej, co gwarantuje najwyzsza jakosc czynno¬ sciowa powierzchni zgryzowych wykonywanych protez. PL