BIBLIOTEKA Zacisk ciagly wykonany z metalowego paska Wynalazek niniejszy dotyczy ciaglego zacisku wykonanego z metalowego paska wbudow3'wane- go do tasm uszczelniajacych lub ozdabiajacych, stosowanych badz jako tasmy uszczelniajace przed przedostawaniem sie kurzu lub wilgoci, badz tez jako tasmy ozdabiajace, przeznaczone do zasla¬ niania brzydkich wywinietych obrzezy, przy czym tego rodzaju tasmy uszczelniajace lub ozdabiajace sa stosowane na pojazdach mechanicznych i sa la¬ czone z przytrzymujacym je wywinietym obrze¬ zem, bezposrednio otaczajacym drzwi lub elementy zamykajace lub tez w pewnych przypadkach z obrzezem otaczajacym obicie podglówkowe pojaz¬ du mechanicznego.Wynalazek niniejszy obejmuje przede wszystkim zacisk przeznaczony do obchwytywania i ciernego styku z przytrzymujacym go wywinietym obrze¬ zem, przy czym glównym celem wynalazku jest stworzenie ulepszonego zacisku, który moze byc tanio i latwo wytwarzany, który moze byc z po¬ wodzeniem skonstruowany ze stosunkowo taniego materialu, takiego jak miekka stal, i który jedno¬ czesnie bedzie nadawal sie do uniwersalnego zgi¬ nania dokola krzywizn o stosunkowo malym pro¬ mieniu, bez obawy aby zacisk ten tracil przy tym zdolnosc skutecznego zaciskania.Zacisk, wedlug niniejszego wynalazku jest wy¬ konany z paska cienkiej blachy, przy czym pól¬ wyrób na ten zacisk jest zaopatrzony w szereg wzajemnie oddalonych zamknietych poprzecznych wyciec podluznych na calej swej dlugosci przy po¬ zostawieniu umieszczonych miedzy tymi wyciecia¬ mi zeber i czesci laczacych na brzegach pólwyro¬ bu, jest zgiety poprzecznie w ksztalcie odwróconej litery U, a jego brzegi sa zagiete do polozenia, w którym tworza one skierowane do góry podatne elementy, umieszczone wewnatrz glównej czesci zacisku, przy czym te podatne elementy sa prze¬ znaczone do chwytania wywinietego obrzeza, na którym zacisk ma byc zamontowany.Brzegi tego pólwyrobu moga stykac sie liniowo z przytrzymujacym go wywinietym obrzezem, ale wskazane jest, aby kazdy brzeg byl badz powy¬ cinany, badz pofalowany, badz tez aby mial postac zygzakowa, a to w celu stworzenia szeregu punk¬ tów docisku wzdluz górnego brzegu elementów po¬ datnych w tym miejscu, gdzie one stykaja sie z lezacymi naprzeciw stronami wywinietych obrze¬ zy nosnych.Ponadto wskazane jest, azeby elementy podatne w poblizu swych konców byly wzajemnie pochy¬ lone ku sobie, a to w celu stworzenia prowadze¬ nia ulatwiajacego wciskanie zacisku na wywiniete obrzeze i w celu bardziej skutecznego przeciwsta- 25 wiania sie przypadkowemu przemieszczeniu.Na rysunku fig. 1 — 3 pokazuja w rzucie akso- nometrycznym poszczególne etapy zginania pól¬ wyrobu na element o ksztalcie podobnym do za¬ cisku, fig. 4 jest rzutem aksonometrycznym frag- 30 mentu gotowego zacisku, fig. 5 i 6 sa rzutem z 10 15 20 5127651 3 przodu i rzutem z boku takiego zacisku, fig. 7, 8, 9 i 10 sa przekrojami ilustrujacymi zacisk w po¬ laczeniu z czterema postaciami tasm uszczelnia¬ jacych.Przechodzac w pierwszej kolejnosci do fig. 1—6, które przedstawiaja wytwarzanie zacisku wedlug wynalazku, mozna zauwazyc, ze zacisk ten jest sporzadzony z paska cienkiej blachy, na przyklad z miekkiej stali lub aluminium, a pólwyrób jest wykonany z szeregiem poprzecznych wyciec po¬ dluznych 1 nastepujacych kolejno, na przemian z poprzecznymi zebrami 2, polaczonymi za pomoca brzegów 3.Pokazany na fig. 1 plaski pólwyrób jest nastep¬ nie zaginany poprzecznie w wzajemnie od siebie oddalonych miejscach 4 i 5, znajdujacych sie w poblizu kazdego z jego brzegów (fig. 2), a to w ce¬ lu utworzenia elementów podatnych 6, które zo¬ stana opisane w dalszym ciagu niniejszego opisu.Nastepnie elementy podatne 6 sa zawijane w miejscach 4 do wewnatrz, w przeciwnych kierun¬ kach, tak ze pólwyrób przybiera ksztalt pokazany na fig. 3.Przedstawiony na fig. 8 pólwyrób jest z kolei zginany wzdluznie pomiedzy miejscami 4, tak ze przybiera zasadniczo ksztalt podobny do odwró¬ conej litery U (fig. 4 i 6), w którym elementy po¬ datne 6 zwrócone sa ku górze z pewna wzajemna odlegloscia wewnatrz zacisku i tworza elementy podatne, przeznaczone do bezposredniego lub po¬ sredniego stykania sie z wywinietym obrzezem nosnym, na którym jest umieszczony zacisk.Wskazane jest, aby brzegi 3 elementów podat¬ nych byly powycinane, tak jak to jest pokazane w miejscu oznaczonym litera 7, lub aby mialy ksztalt falisty lub zygzakowaty, a to w celu two¬ rzenia szeregu wzajemnie oddalonych punktów docisku do wywinietego obrzeza. Te elementy po¬ datne moga byc w rzeczywistosci stosunkowo ostre, zwlaszcza gdy chce sie, aby przebijaly one material, pokrywajacy zazwyczaj zacisk, i aby w ten sposób bezposrednio stykaly sie z wywinie¬ tym obrzezem nosnym.Jak to jest dobrze widoczne na fig. 6, górne konce elementów podatnych 6 sa wzajemnie ku sobie pochylone, a to w celu stworzenia prowa¬ dzenia ulatwiajacego wciskanie zacisku na wywi¬ niete obrzeze i w celu bardziej skutecznego prze¬ ciwstawiania sie przypadkowemu przemieszczaniu.Elementy podatne 6 moga byc dowolnej dlugo¬ sci, ale wskazane jest, aby stykajace sie z wywi¬ nietym obrzezem czesci znajdowaly sie zasadniczo w polowie glebokosci zacisku, wówczas gdy jest on juz wygiety i przybral swój ostateczny ksztalt, przy czym dwie laczace brzeg czesci 3 tworza razem centralny podwójny grzbiet, stanowiacy obojetna os wzdluzna, dokola której bedzie odbywal sie ruch odginania zacisku, wówczas gdy bedzie on zakrzywiany w dowolnej plaszczyznie lub w do¬ wolnych plaszczyznach.Nalezy nadmienic,, ze elementy podatne 6 moga uginac sie dokola miejsc zgiecia 4, a równiez w miare moznosci i do pewnego stopnia na swej dlu¬ gosci, a to w celu podatnego chwytania za wywi¬ niete obrzeze nosne, a tym samym moga równiez 276 4 przystosowywac sie do wywinietych obrzezy o róz¬ nych grubosciach.Wówczas gdy zaciski przeznaczone sa do stoso¬ wania z tasmami ozdabiajacymi, to konieczne jest 5 jedynie nalozenie na nie tasmy 8 z materialu tka¬ nego, plastyku lub innego materialu przykrywaja¬ cego, tak jak to jest pokazane na fig. 7, ale bez elementu uszczelniajacego, przy czym wzdluzne brzegi 9 tasmy przykrywajacej sa skierowane do io wewnatrz i ku górze, dokola dolnych brzegów elementów podatnych 6 zacisku, i sa przymocowa¬ ne na wlasciwym miejscu za pomoca klejenia, szy¬ cia lub w inny nadajacy sie do tego celu sposób.Najkorzystniej jest, gdy szerokosc tasmy pokry- 13 wajacej jest taka, zeby jej brzegi siegajace do wewnatrz zacisku wystawaly do góry do wyso¬ kosci nieco nizszej niz powycinane stykajace sie z wywinietym obrzezem czesci 3, ale moga one byc równiez przedluzone ku górze, tak ze brzegi 20 te beda zacisniete pomiedzy powycinanymi czes¬ ciami i wywinietym obrzezem, w którym to przy¬ padku stykajace sie z wywinietym obrzezem czes¬ ci 3 elementów podatnych 6 moga byc utworzone jako stosunkowo ostre jezyczki, przy czym brzegi 25 materialu pokrywajacego moga byc wówczas prze¬ bijane przez te czesci 3, azeby w jednym i drugim przypadku utrzymywac material pokrywajacy we wlasciwym polozeniu, bez koniecznosci stosowania kleju lub szycia. 30 Gdy stosuje sie szycie, dla przytrzymywania tas¬ my pokrywajacej we wlasciwym polozeniu, to do zagiecia elementów podatnych 6 mozna wprowa¬ dzic tekturowe lub inne odpowiednie paski uszczel¬ niajace 10 (fig. 8), przy czym linie zszywania 11 35 przechodza przez wzdluzne brzegi materialu po¬ wlekajacego, przez podluzne wyciecia 1 i przez paski uszczelniajace 10.Tego rodzaju paski uszczelniajace moga byc w razie zyczenia wykonane z gumy, a to w celu po- 40 lepszenia podatnosci stykajacych sie z wywinie¬ tym obrzezem czesci zacisku.Na fig. 7—9 jest pokazany element uszczel¬ niajacy 12, który jest wykonany z porowatej gu¬ my lub z innego odpowiedniego do tego celu po- 45 datnego materialu, i który jest przeznaczony do tworzenia uszczelniajacego stykania sie z drzwia¬ mi lub innym elementem zamykajacym, a równiez do tworzenia dobrego styku uszczelniajacego z ele¬ mentem 13, z którym laczy sie wywiniete obrzeze 50 14 i który w ten sposób zapobiega wchodzeniu wody lub wilgoci do wewnatrz zacisku i do wywi¬ nietego obrzeza nosnego.Na fig. 7 element uszczelniajacy jest przezna¬ czony do mocnego przylegania do materialu po- 55 krywajacego 8 i do tworzenia uszczelniajacego sty¬ kania sie z wywinietym obrzezem 14 i czescia 13, w miejscach oznaczonych liczbami 15 i 16.Na fig. 8 material pokrywajacy ma mniejsza szerokosc, przy czym element uszczelniajacy jest 60 przyszyty w miejscu oznaczonym liczba 17 do ma¬ terialu pokrywajacego, a w miejscu oznaczonym liczba 18 jest przyszyty do zacisku.Na fig. 9 material pokrywajacy ma znów mniej¬ sza szerokosc i jest przyklejony do stosunkowo ta- 65 niego materialu powlekajacego 19, takiego jak ju-5 51276 6 ta. Stosunkowo tani material powlekajacy siega az do wnetrza zacisku, przy czym konce powle¬ kajacego materialu sa zacisniete pomiedzy powy¬ cinanymi czesciami i wywinietym obrzezem. Czesc materialu powlekajacego 19, która styka sie z ele¬ mentem uszczelniajacym, moze byc przyklejona lub przyszyta do niego. Nalezy zaznaczyc przy tym, ze powlekajacy material wcale nie bedzie widoczny, gdy element uszczelniajacy znajdzie sie w polozeniu ponad wywinietym obrzezem nosnym.Jezeli przy wykonaniu wedlug fig. 9 element uszczelniajacy nie jest potrzebny, to przykrywa¬ jacy material 8 bedzie mial wówczas wieksza sze¬ rokosc, ale nie potrzebuje byc tak szeroki, jak przy wykonaniu przedstawionym na fig. 7, przy czym lewa strona przykrycia bedzie przedluzona w dól o wielkosc, odpowiadajaca czesci przykry¬ cia, pokazanego po prawej stronie fig. 9.Na fig. 10 zacisk ma nieco inny ksztalt prze¬ kroju poprzecznego niz zaciski przedstawione na poprzednich figurach, a mianowicie dolny prawy brzeg 20 zacisku jest wtloczony do wewnatrz, aby w rzeczywistosci posrednio stykal sie z wywinie¬ tym obrzezem nosnym i aby zapobiegal w ten sposób jakiejkolwiek sklonnosci zacisku do prze¬ chylania sie na wywinietym obrzezu w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara i odsuwa¬ niu sie krawedzi 15 elementu uszczelniajacego od uszczelniajacego styku z wywinietym obrzezem.W tym przypadku element uszczelniajacy jest przyszyty do przykrywajacego paska w miejscu 17, przy czym przeciwlegly brzeg paska przykrywaja¬ cego siega wystarczajaco ku dolowi, aby mógl byc zacisnietym pomiedzy podatnymi elementami 6 zacisku i wywinietym obrzezem.Nalezy zaznaczyc, ze elementy podatne beda od¬ ginac sie na odcinku od swych stykajacych sie z wywinietym obrzezem czesci az do dolnych brzegów zacisku, i zgodnie z tym beda one tar- ciowo sciskac wywiniete obrzeze nawet wówczas, gdyby obrzeze to bylo nienormalnie grube, na przyklad przy obrzezu skladajacym sie z trzech grubosci blachy, w porównaniu z czesciej stoso¬ wanym obrzezem, skladajacym sie z dwóch gru¬ bosci blachy wzajemnie polaczonych za pomoca spawania. 5 PL