Opublikowano: 15.IV.1966 51263 KI. 81 e, 111 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Franciszek Wszolek, mgr inz. Wlo¬ dzimierz Tuszko, mgr inz. Alfred Bek, mgr inz.Henryk Wieczorek, mgr inz. Tadeusz Rach- niowski, mgr inz. Juliusz Pellar, mgr inz. Ma¬ rian Roterman, Stanislaw Molek, inz. Euge¬ niusz Ciechowski Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Mortimer Porabka", Zagórze, (Polska) Urzadzenie oraz uklad elektryczny do automatycznego zaladowywania wagonów kolejowych materialem sypkim lub ziarnistym Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie oraz uklad elektryczny do automatycznego zaladowy¬ wania wagonów kolejowych materialem sypkim lub ziarnistym.Do zaladowywania wagonów kolejowych mate¬ rialami sypkimi lub ziarnistymi stosuje sie zwykle przenosniki tasmowe, które sposród innych znanych urzadzen zaladowczych okazaly sie najlepsze. Je¬ dnak przy stosowaniu tego wygodnego i spraw¬ nego urzadzenia wystepowalo szereg trudnosci, które dotychczas byly rozwiazane tylko czesciowo.Do jednych z trudnosci nalezalo uzyskanie równo¬ miernego wypelnienia materialem calej przestrzeni wagonu. Dotychczas wykonywano to w ten sposób, ze po usypaniu jednego stozka materialu wagon przesuwano recznie lub elektrowyciagiem na podany ustnie operatorowi sygnal. Do innych trudnosci nalezalo zaladowywanie materialów ziarnistych tak, aby przy spadaniu z przenosnika ziarna nie ulegaly rozbiciu. Dotychczas rozwiazano te trud¬ nosc w ten sposób, ze koncowy odcinek przenos¬ nika wykonany jest przegubowo tak, aby mógl byc opuszczany lub podnoszony na dowolna od¬ leglosc od podlogi wagonu. Podnoszenie tego od¬ cinka przenosnika w miare usypywania sie stoz¬ ka materialu wykonywano dotychczas recznie lub elektrowyciagiem przez pracownika, który byl specjalnie do tego celu zatrudniony. Tak wiec przesuwanie wagonu jak równiez podnoszenie 10 przenosnika bylo bardzo uciazliwe i mialo te wade, ze wykonywano na podstawie obserwacji zatrud¬ nionego specjalnie czlowieka, przy czym do wszystkich tych czynnosci musialo byc zatrud¬ nionych dwóch, trzech lub wiecej ludzi.Wszystkie dotychczasowe trudnosci zostaly usu¬ niete dzieki zastosowaniu urzadzenia i ukladu elektrycznego wedlug wynalazku. Na dolnej kra¬ wedzi przegubowego odcinka przenosnika jest z jednej strony zamocowane izotopowe zródlo pro¬ mieniowania, a z drugiej strony izotopowy prze¬ kaznik zaopatrzony w wyjsciowy elektryczny styk, polaczony z elektrycznym ukladem sterujacym napedem elektrowyciagu podnoszacego lub opusz- 15 czajacego przegubowy odcinek przenosnika i na- pedem elektrowyciagu do przetaczania wagonów.Przekaznik tylko wówczas daje impulsy do ukladu elektrycznego, gdy stozek powstaly z usypanego materialu przesloni droge wiazki promieni wysy- 20 lanych przez zródlo promieniowania do tego prze¬ kaznika. Dzieki temu w miare podnoszenia sie usypiska materialu, przenosnik samoczynnie prze¬ mieszcza sie skokowo do góry az do ustalonej wysokosci nasypu. Wówczas wylacznik krancowy 25 przerywa obwód elektryczny uruchamiajacy naped podnoszenia przenosnika, a zamyka obwód uru¬ chamiajacy naped drugiego elektrowyciagu celem przetoczania wagonu o ustalona odleglosc, aby roz¬ poczac przesypywanie materialu z przenosnika na 5126351263 3 nowe miejsce w wagonie. Przetaczanie wagonu odbywa sie az do zapelnienia jego wnetrza ma¬ terialem przez usypywanie kolejnych stozków. Tak wykonane urzadzenie pozwala na samoczynne wy- . konywanie wszystkich czynnosci iprzy zaladunku wagonów materialami sypkimi lub ziarnistymi, przy czym czynnosci te wykonywane sa bezblednie i z duzo wieksza szybkoscia niz bylo to mozliwe do wykonania w stosowany dotychczas sposób.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie zaladowcze w widoku z przodu, fig. 2 — w widoku z boku, a fig. 3 — blo¬ kowy uklad elektryczny urzadzenia.Nad wagonem 1 ustawionym na torze 2 jest umieszczony tasmowy przenosnik 3, który laduje na wagon material sypki lub ziarnisty. Koncowy zaladowczy odcinek 3a przenosnika 3 jest zamoco¬ wany przegubowo w punkcie oparcia 4 i jest pod¬ noszony elektrowyciagiem 5 za pomoca liny 5a przy kolejnym tworzeniu sie w wagonie 1 stoz¬ kowych usypisk 6 z materialu wypelniajacego wnetrze wagonu. Przesuwanie wagonu 1 przy two¬ rzeniu kolejnych usypisk 6 wykonuje sie za pomo¬ ca drugiego elektrowyciagu 7.Zgodnie z wynalazkiem, dolna krawedz 3b prze¬ gubowo zamocowanego zaladowczego odcinka 3a przenosnika 3 jest zaopatrzona z jednej strony w izotopowe zródlo promieniowania Z, a z drugiej strony izotopowy przekaznik PI, 'którego styk Piz przekazuje impulsy elektryczne do ukladu elek¬ trycznego sterujacego samoczynnie napedami NI i N2 elektrowyciagów 5 i 7. Przekaznik PI jest tak ustawiony, ze dziala wówczas, gdy stozkowe usy¬ pisko 6 przesloni droge wiazki promieni wysylanych przez zródlo promieniowania Z.Sterujacy napedami NI i N2 uklad elektryczny sklada sie z czasowego przekaznika P2 ze stykiem P2z, polaczonego z jednej strony ze stykiem Piz izotopowego przekaznika PI, a z drugiej strony ze stycznikiem SI uruchamiajacym naped NI elektrowyciagu 5, podnoszacego odcinek 3a prze¬ nosnika 3, z czasowego przekaznika P3 ze stykiem P3z, polaczonego z jednej strony ze stykiem Piz przekaznika PI, a z drugiej strony ze stycznikiem S2 uruchamiajacym naped N2 elektrowyciagu 7 oraz z pomocniczego stycznika S3, który swoim stykiem S3a przerywa obwód w przekazniku P2, gdy odcinek 3a przenosnika 3 zostanie podniesiony • na najwyzsza dopuszczalna wysokosc, a stykiem S3b zamyka obwód w przekazniku P3 w celu uru¬ chomienia napedu N2 dla przesuniecia wagonu 1 po torze 2. Do ukladu elektrycznego wchodzi takze krancowy wylacznik K zamocowany do bebna elektrowyciagu 5, który swoim stykiem KI uru¬ chamia stycznik S3, a ten kolejno swoimi stykami S3a i S3b przerywa obwód w przekazniku P2, a zamyka obwód w przekazniku P3, gdy przegubowy odcinek 3a przenosnika 3 podniesie sie na najwyz¬ sza ustalona wysokosc.Krancowy wylacznik K spelnia wiec okresowo funkcje trwalego wylaczania poprzez stycznik S3 wzbudzenia czasowego przekaznika P2 w ukladzie sterowania zaladowczym odcinkiem 3a przenos- 15 35 40 50 55 60 65 nika 3 oraz funkcje likwidowania okresowego trwa¬ lej przerwy obwodu wzbudzenia czasowego prze¬ kaznika P3 w obwodzie sterowania przetaczaniem wagonu 1 po torze 2. W ukladzie wedlug wynalaz¬ ku zastosowano jeden ze znanych konstrukcji cza¬ sowych przekazników P2 i P3 tak, ze dokladniejszy ich opis jest zbedny. Przekaznik P2 jest ustawiony na tak dlugie czasowo dzialanie po otrzymaniu impulsu z przekaznika PI, az przegubowy odcinek 3a przenosnika przesunie sie na ustalona wysokosc np. okolo 50 cm nad utworzone usypisko.Ponowne zadzialanie nastapi po przeslonieciu nowym wyzszym stozkowym usypiskiem 6 drogi wiazki promieni wysylanych przez zródlo promie¬ niowania Z. Skokowe przesuwanie odcinka 3a prze¬ nosnika do góry trwa dotad, az stozkowe usypisko uformuje sde na zadana wysokosc, co zwykle uzaleznione jest od wysokosci scian wagonu. Na¬ tomiast przekaznik P3 jest ustawiony na tak dlu¬ gie czasowe dzialanie po wlaczeniu sie krancowego wylacznika K i stycznika S3, jakie potrzebne jest do przesuniecia wagonu 1 napedem N2 elektrowy¬ ciagu 7 do miejsca, w którym opuszczony odcinek 3a przenosnika 3 do polozenia wyjsciowego bedzie tworzyl nowe sasiednie usypisko 6 na dnie wagonu.Dzialanie urzadzenia oraz sterujacego napedami NI i N2 ukadu elektrycznego jest szczególowiej opisane ponizej.Po ustawieniu wagonu 1 w miejscu zaladowczym, opuszcza sie przegubowy odcinek 3a przenosnika 3 do polozenia dolnego i rozpoczyna sie formowanie pierwszego stozkowego usypiska. Gdy wierzcholek stozkowego usypiska przesloni droge, która emi¬ tuje wiazka promieni wysylanych przez zródlo promieniowania Z, zadziala • przekaznik PI, który swoim stykiem Piz zamyka obwód czynnego cza¬ sowego wylacznika P2. Nastapi czasowe zwarcie styków P2z, uruchomienie stycznika SI i napedu n/ elektrowyciagu 5, który podniesie odcinek 3a podnosnika 3 o jeden skok na ustalona wysokosc oraz nastapi automatyczne zatrzymanie sie czaso¬ wego wylacznika P2. To dzialanie urzadzenia pow¬ tarza sie do czasu az pierwsze usypisko 6 bedzie uformowane na ustalona wysokosc i az zadziala krancowy wylacznik K, który poprzez styk KI uruchamia stycznik S3.Stycznik S3 swoim stykiem S3a przerywa obwód w czynnym dotad przekazniku P3, co uniemozliwia dalsze podnoszenie sie do góry odcinka 3a prze¬ nosnika, a swoim stykiem S3b zamyka jednoczes¬ nie obwód biernego dotad czasowego przekaznika P2, który poprzez styk P3z i stycznik S2 uruchamia naped N2 elektrowyciagu 7 w celu przesuniecia wagonu 1 na nowe miejsce dla formowania dru¬ giego usypiska 6 w wagonie. Cykl ten powtarza sie az caly wagon bedzie wypelniony materialem, przez tworzenie sie kolejnych usypisk 6 lub osiag¬ nie ustalona wage, która kontroluje samoczynnie urzadzenie wagowe na którym moze byc jedno¬ czesnie ustawiony ten wagon. PL