Opublikowano: 14- *V- 1966 51153 KI. 50c, 2/01 MKP B 02 c UKE) Wspóltwórcy wynalazku: inz. Piotr Swiatkiewcz, Leon Szamotulski, Jan Urbanczyk Wlasciciel patentu: Pomorskie Zaklady Budowy Maszyn, Bydgoszcz (Polska) Kruszarka stozkowa Przedmiotem wynalazku jest kruszarka stozko¬ wa przeznaczona do rozdrabniania róznego rodza¬ ju materialów, takich jak bazalt, granit, wapien, klinkier, ruda, zuzel.Dotychczas stosowane do rozdrabniania minera¬ lów znane kruszarki stozkowe posiadaja zespól de¬ tali obrotowych ulozyskowanych slizgowo lub tocz¬ nie. W czasie kruszenia materialu pomiedzy stoz¬ kami wewnatrz kruszarki wystepuja bardzo duze sily, które wymagaja niezawodnej wspólpracy czes¬ ci ulozyskowania poddanych dzialaniu tych sil.Znane dotychczas i szeroko stosowane ulozysko- wanie slizgowe wymaga uzycia duzej liczby czesci.Czesci te wykonywane z metali kolorowych wyma¬ gaja bardzo dokladnej i kosztownej obróbki, a z uwagi na ich skomplikowany ksztalt — do¬ kladnego oprzyrzadowania. Jednoczesnie nieodzow¬ nym jest stosowanie skutecznego smarowania ole¬ jowego pod cisnieniem oraz urzadzenia zabezpie¬ czajacego przed dostaniem sie pylów do czesci ulo¬ zyskowania. Równiez konieczny jest w eksploata¬ cji co miesieczny przeglad elementów ulozyskowa¬ nia, aby nie dopuscic do ich zatarcia.Bardziej nowoczesnym jest ulozyskowanie tocz¬ ne, które eliminuje stosowanie metali kolorowych, uklad smarowania olejowego pod cisnieniem oraz urzadzenie zabezpieczajace przed dostaniem sie py¬ lów do ulozyskowania. Czesci ulozyskowania tocz¬ nego nie-wymagaja tak dokladnej obróbki, co ma ogromne znaczenie przy produkcji jednostkowej 10 15 20 25 wzglednie maloseryjnej kruszarek stozkowych. Do¬ kladnosc elementów ulozyskowania stanowia juz same lozyska toczne wykonywane wielkoseryjnie.Zasadnicza wada znanego rozwiazania jest to, ze stosowane sa lozyska toczne — specjalne, przekra¬ czajace znacznie zakres znormalizowanych wiel¬ kosci lozysk (standartowych). Niedociagnieciem ko¬ lejnym jest to, ze liczba czesci ulozyskowania i ich duze gabaryty wymagaja jednak takiego wyko¬ nawstwa, azeby zapewnic niezawodnosc i wlasciwa wspólprace czesci, a tym samym prace kruszarki.Zasadniczym celem, zmierzajacym do usuniecia tych niewlasciwosci, jest rozwiazanie ulozyskowa¬ nia, w którym sa zastosowane standartowe lozyska toczne o malych gabarytach przy uzyciu mozliwie najmniejszej liczby latwo wykonalnych wspólpra¬ cujacych czesci ulozyskowania.Istota wynalazku jest zastosowanie tulei mimo- srodowej jako podstawowego elementu ulozysko¬ wania. Tuleja pozwala na umieszczenie wszystkich lozysk kruszarki wewnatrz i zewnatrz, umozliwia przenoszenie obrotów z kola pasowego na stozek kruszacy oraz pozwala na znaczne odciazenie walu.Zaleta zaprojektowanej tulei mimosrodowej jest to, ze jej uzycie umozliwia stosowanie malych ga¬ barytów lozysk tocznych produkowanych seryjnie oraz to, ze tuleja jako jeden element, skupiajacy wszystkie lozyska, moze byc dokladnie obrobiony przy niskich kosztach oprzyrzadowania.Umiejscowienie wszystkich lozysk wzdluz tulei 5115351153 3 4 mimosrodowej, usytuowanie w jej wydrazeniu wa¬ lu pionowego kruszarki oraz osadzenie na jej dol¬ nej czesci kola napedowego pozwala na uzyskanie minimalnych gabarytów ulozyskowania, obnizenie ciezaru kruszarki srednio okolo 40°/o, jak równiez — co jest zasadnicza sprawa — na zastosowanie minimalnej liczby ulozyskowanych czesci obroto¬ wych, gwarantujacych dokladne wykonawstwo, a tym samym zapewniajacych wlasciwa ich wspól¬ prace i pewnosc dzialania kruszarki.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig 1 przedstawia kruszarke stozkowa wraz z tuleja mi¬ mosrodowa- ty przekroju osiowym, fig. 2 — kru¬ szarke w wiapku z boku, a fig 3 — kruszarke w wi¬ doku z góryr\ Korpus 1 i^rtaszarki jest wykonany z blach sta¬ lowych.Wewnatrz korpusu 1 jest wspawana obudowa ulozyskowania walu 2. W obudowie znajduje sie mimosrodowa tuleja 3, przystosowana do umiesz¬ czenia wewnatrz i zewnatrz wszystkich lozysk tocznych kruszarki.W górnej swej czesci mimosrodowa tuleja 3 jest wyposazona w kolnierz, sluzacy do osadzenia lo¬ zysk tocznych 4 i 5, w dalszej czesci umieszczone sa lozyska 6 i 7. Tuleja 3 jest ulozyskowana w obu¬ dowie korpusu 1.W tulei 3 ulozyskowany jest wal 2.Na wale 2 jest osadzony i zaklinowany stozek 8, na którym umieszczony jest stozek kruszacy 9. Sto¬ zek 9 jest dociskany do stozka 8 za pomoca tulei 10 oraz dwóch nakretek 11 i 12, do których przykre¬ cony jest dozujacy talerz 13.W wale 2 jest nawiercony otwór smarny o od¬ powiedniej dlugosci i srednicy, w którym umiesz¬ czony jest korek 14 wlaczajacy smar do lozyska 4.Pokrywa 15, wlozona luzno w dozujacy talerz 13, ochrania korek 14.Toczne lozyska 5, 6 i 7 sa smarowane za pomoca towotnicy 16 na smar staly. Lozyska toczne sa uszczelnione za pomoca pierscieni labiryntowych 18, 19, 20 i 21 przed dostaniem sie do nich pylów.W pierscieniu labiryntowym 20 umieszczona zo¬ stala przeciwwaga 24, której zadaniem jest wywa¬ zenie mas wirujacych na mimosrodzie tulei 3.Na dolnej czesci tulei 3 jest osadzone kolo nape¬ dzane 22. Osadzenie kola na tulei powoduje znacz¬ ne odciazenie walu 2.Kolo 22 za pomoca kolków bezpiecznikowych 23 laczy sie z pokrywa 17, która jest przymocowana do czola tulei 3. Pokrywa 17 za posrednictwem kolków bezpiecznikowych 23 umozliwia przeniesie¬ nia ruchu obrotowego kola 22 na tuleje 3. W przy¬ padku przeciazenia kruszarki kolki 23 zostaja scie¬ te, a kolo 22 obraca sie wówczas luzno na tulei 3.Oslona 25 zabezpiecza kolo 22 oraz pasy klino¬ we 26 przed spadajacym materialem z paszczy kru¬ szarki.W górnej czesci korpusu 1 znajduje sie stozkowy pierscien rozprezajacy 27, w który jest wprowa¬ dzona pokrywa 28. Pokrywa 28 wraz z korpusem 1 jest skrecona srubami 29, zas podkladki 30, wcis¬ kajac pierscien 27 w korpus 1 powoduja pewne osadzenie pokrywy 28. Podkladki 30 maja równiez na celu regulacje szczeliny wylotowej pomiedzy stozkami kruszacymi 9 i 32.Dla uzykania odpowiedniej szczeliny wylotowej nalezy srubami odciskowymi 31 podniesc wzglednie opuscic pokrywe 28 (po uprzednim odkreceniu srub 29) i wyjac lub dodac odpowiednia ilosc podkla¬ dek 30.Do pokrywy 28 jest przykrecony wewnatrz sto¬ zek kruszacy .32 za pomoca srub 33.W górnej czesci pokrywy 28 jest przykrecony stojak 34 leja zasypowego 35, który ma mozliwosc regulacji w dól lub w góre.Na wale silnika 36 jest osadzone napedzajace ko¬ lo 37 polaczone z kolem 22 za pomoca pasów kli¬ nowych 26.Tuleja mimosrodowa 3 wprowadzona w ruch obrotowy przez kolo 22 powoduje obrót oraz prze¬ mieszczenie sie walu 2 wraz ze stozkiem 9 o wiel¬ kosc mimosrodu „e", zmieniajac kolejno szczeline wylotowa od maksymalnej do minimalnej wiel¬ kosci.Material, spadajac z dozujacego talerza 13, wpada do komory kruszenia miedzy stozkami 9 i 32, gdzie zostaje skruszony do wielkosci szczeliny wyloto¬ wej. Po skruszeniu material spada na urzadzenie odbierajace. PL