Pierwszenstwo: 20-XI 1963 Austria Opublikowano: 21. III. 1966 51089 KI. 5a^ MKP E 21 b Mi\oo IB4BLIOTEKA Wlasciciel patentu: Gebr. Bohler & Co. Aktiengesellschaft, Wieden (Austria) Odwadniacz, zwlaszcza do urzadzen pracujacych ze sprezonym powietrzem Przedmiotem wynalazku jest odwadniacz, prze¬ znaczony zwlaszcza do urzadzen, pracujacych przy uzyciu sprezonego powietrza, jak urzadze¬ nia do glebokiego wiercenia, których narzedzie udarowe jest wprowadzane do otworu wiertni¬ czego. Odwadniacz ten jest wyposazony w ko¬ mory rozprezajace i powierzchnie odbojowe na drodze przeplywu sprezonego powietrza. Przez ochlodzenie powietrza w komorach rozprezaja¬ cych i nastepujaca po tym zmiane kieruku jego przeplywu, zmniejsza sie zawartosc wilgoci wT po¬ wietrzu.W znanych urzadzeniach do pracy ze sprezo¬ nym powietrzem odwadniacz jest zazwyczaj umieszczony bezposrednio przy sprezarce. W celu uzyskania dostatecznego zmniejszenia wilgotnosci powietrza, trzeba stosowac wiele stopni rozpre¬ zania, co powoduje, ze odwadniacz musi miec duze rozmiary. Ze wzgledu na przewaznie nie¬ dostateczne wysuszenia sprezonego powietrza, zwlaszcza w okresie zimy, w przewodach spre¬ zonego powietrza za odwadniaczem moze sie przeto nadal wydzielac woda, która zamarzajac, powoduje powazne zaklócenia w pracy, zwlasz¬ cza gdy zamarzanie natepuje przy rozprezaniu powietrza w samym urzadzeniu udarowym.Wynalazek umozliwia unikniecie tych wad dzie¬ ki temu, ze w przewodzie sprezonego powietrza, prowadzacym do narzedzia udarowego, zwlaszcza w rurze wprowadzanej do otworu wiertniczego, 10 umieszcza sie stozek odbojowy z otworami na obwodzie oraz rury sprezonego powietrza z ot¬ worami wlotowymi, przylegajace do wierzcholka stozka. Urzadzenie to ma te zalete, ze do od¬ wadniania jest doprowadzane powietrza wstepnie ochlodzone podczas przeplywu przez przewód do otworu wiertniczego i przez przewód w tym ot¬ worze. Przy tym rozwiazaniu wymiary odwadnia- cza moga byc na tyle zmniejszone, ze jego ko¬ mory rozprezajace i powierzchnie odbojowe mo¬ ga sie zmiescic w jednym lub w kilku odcinkach rury o niewielkiej srednicy.Przedmiot wynalazku opisano ponizej w odnie¬ sieniu do przykladów uwidocznianych na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do glebokiego wiercenia wraz z od¬ wadniaczem wedlug wynalazku w otworze wiert¬ niczym, fig. 2 —»¦ przekrój pionowy odwadniacza w powiekszonej skali, a fig. 3 — przekrój pio¬ nowy odmiany odwadniacza wedlug wynalazku, równiez w powiekszonej skali.Na dnie otworu wiertniczego spoczywa koronka wiertnicza 1, z która laczy sie bezposrednio na¬ rzedzie udarowe 2. Ponad tym narzedziem znaj¬ duje sie posredni element laczacy 3 i rura wiert¬ nicza 4, do której za pomoca drugiego elementu laczacego 3 jest przylaczony odwadniacz 5. Ponad odwadniaczem znajduja sie dalsze odcinki rury wiertniczej oraz elementy laczace, prowadzace az do silnika napedzajacego w lozysku wiertni¬ czym. 5108951089 3 4 Wprowadzony do otworu wiertniczego odwad¬ niacz 5, którego oslona sklada sie z rury o prze¬ kroju kolowym i srednicy mniejszej od sredni¬ cy koronki wiertniczej 1, jest polaczony z ele¬ mentem laczacym 3 za posrednictwem elementu tlumiacego 7, przylegajacego do uszczelniajacego kolnierza 6. Z kolnierzem tym, za pomoca pretów odleglosciowych 8, jest polaczony stozek odbojo¬ wy 9, zwrócony wierzcholkiem w kierunku prze¬ ciwnym do kierunku przeplywu sprezonego po¬ wietrza. Pomiedzy obwodem stozka 9 i oslona L odwadniacza 5 jest utworzona wolna komora pierscieniowa 10. Wewnatrz oslony, w pewnej odleglosci od niej, znajduje sie wydrazony ele¬ ment 11 W ksztalcie scietego stozka, na którego otwarty wierzcholek nasadzona jest rura 12. Na obwodzie, którym ten element 11 opiera sie o wnetrze stozka 9, znajduja sie rozmieszczone do¬ kola otwory 13. Koniec rury 12 jest polaczony ze stozkowo zbiegajacym sie koncem plyty czo¬ lowej 14 o ksztalcie stozka, przymocowanej pier¬ scieniami uszczelniajacymi 15 do oslony odwad¬ niacza 5. Do plyty czolowej 14 przylega dalej kolnierz i prety odleglosciowe nastepnego odwad¬ niacza.Odmiana urzadzenia wedlug wynalazku, przed¬ stawiona na fig.. 3, wyróznia sie tym, ze na ob¬ wodzie zamknietego ze wszystkich stron stozka odbojowego 9 znajduje sie tuleja prowadnicza 16, sluzaca do osiowania rury wewnatrz oslony od¬ wadniacza. W tym celu tuleja ta jest w kilku miejscach dokola jej obwodu polaczona z oslona odwadniacza klockami odleglosciowymi 17. Do podstawy stozka 9 przylega rura 12, która w cze¬ sci otoczonej tuleja ma wiele otworów 18. Drugi koniec rury 12 przechodzi przez plyte czolowa 14 o ksztalcie stozkowym.Sprezone powietrze, plynace ze sprezarki do narzedzia udarowego, przedostaje sie w odwad- niaczu najpierw do komory rozprezajacej 19 i uderza o stozek odbojowy 9, w wyniku czego zostaje skierowane pomiedzy pretami odlegloscio¬ wymi 8 do pierscieniowej komory 10. Z komory tej przeplywa do drugiej komory ekspansyjnej 20 i plynie wzdluz oslony odwadniacza do stozko¬ wej plyty czolowej 14. Tu kierunek ruchu po¬ wietrza zostaje ponownie zmieniony i musi ono plynac w kierunku przeciwnym, do wydrazonego elementu 11 w ksztalcie stozka. Wzdluz scian tego elementu sprezone powietrze przeplywa do otworów 13 i poprzez te otwory do rury 12 i ply¬ ty czolowej 14, aby dalej przedostac sie do dru¬ giego odwadniacza lub do narzedzia udarowego.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 3 spre¬ zone powietrze wyplywa z elementu laczacego 3 do komory rozprezajacej 19 i dalej wzdluz stozka odbojowego 9 do oslony odwadniacza. Wzdluz tej oslony plynie ono dalej tuleja 16 do plyty czo¬ lowej 14, gdzie zmienia kierunek na przeciwny i wyplywa przez otwory 18 do rury 12. Rura ta przeplywa nastepnie poprzez plyte czolowa 14 do drugiego odwadniacza lub do narzedzia uda¬ rowego.Zamiast stozka odbojowego mozna w ramach wynalazku zastosowac kilka powierzchni srubo¬ wych, skierowanych wzniesieniami w kierunku przeciwnym do kierunku przeplywu sprezonego powietrza.Opróznianie odwadniacza z nagromadzonej wo¬ dy odbywa sie przez jego odwrócenie, przy czym woda wyplywa z komór. PL