Opublikowano: 31.111.1966 KI lc, l/Ol MKP B03d 4/Q2. i£S^° f-*r3! £rrt-*2*2 \jjti«*\j u*m Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jan Talik, mgr inz. Jerzy Kucharczyk Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Rymer", Niedobczyce (Polska) Sposób automatycznej regulacji gestosci cieczy ciezkich oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób automatycz¬ nej regulacji gestosci cieczy ciezkich oraz urzadze¬ nie do stosowania tego sposobu. Urzadzenie to ma zastosowanie w procesie wzbogacania kopalin rud i wegla, a wegla koksowego w szczególnosci. Regu- 5 lacja gestosci cieczy ciezkiej jest uzasadniona szczególnie wzgledami ekonomicznymi. Utrzymanie gestosci cieczy ciezkiej na odpowiedniej wysokosci decyduje o jakosci koncentratu i stratach produktu w odpadach. Znany jest sposób regulacji wielkosci 10 przeplywu i zawartosci cial stalych w zawiesinie oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu wedlug patentu polskiego Nr 46 020.Urzadzenie to ma te zasadnicza wade, ze rurki pomiarowe umieszczone sa w nim na glebokosci 15 zmiennej, w czasie, kierunek przeplywu czynnika technologicznego jest przeciwny do kierunku prze¬ plywu powietrza jak równiez zachodzi w nim ko¬ niecznosc stosowania przetwornika sygnalu pomia¬ rowego na sygnal roboczy. Stad blad pomiaru i re- 20 gulacji jest bardzo duzy.Znany jest równiez sposób samoczynnej regulacji ciezaru wlasciwego ciezkich zawiesin i urzadzenie do stosowania tego sposobu w separatorach hydrau¬ licznych wedlug patentu polskiego Nr 47 209. Urza- 25 dzenie to posiada wady podobne jak urzadzenie poprzednie, ponadto w rurkach pomiarowych umie¬ szczonych w/w patentu zaklejaja sie wnetrza tych rurek. Stad blad pomiaru jest tak duzy, ze prze¬ sadza o stosowaniu tego sposobu i urzadzenia. Zna- 30 ne sa inne jeszcze sposoby i urzadzenia do stosowa¬ nia tego sposobu, ale posiadaja wady wynikajace ze sposobu i miejsca zainstalowania elementu po¬ miarowego na skutek tego w wielu przypadkach wystepuja wahania i niestabilnosci ukladu regula¬ cyjnego, które nie moga byc w latwy sposób wye¬ liminowane.Celem wynalazku jest sposób realizacji ukladu automatycznej regulacji gestosci cieczy ciezki oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu, które tych wad nie posiada. Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia ciagla regulacje gestosci wraz z pomiarem i mozliwoscia zdalnego przekazy¬ wania wyników pomiaru, eliminuje obsluge przy zaworach regulacyjnych oraz pracach pomiarowo- laboratoryjnych. Wielka zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest mozliwosc szybkiego i szerokiego upowszechnienia na skutek zastosowania typowych i latwo dostepnych elementów produkowanych seryjnie.Sposób rozmieszczenia i zainstalowania elemen¬ tów w ukladzie zapewnia duza dokladnosc wyniku pomiarów w czasie, uniezaleznia pomiar od dzia¬ lan dynamicznych przeplywajacego czynnika tech¬ nologicznego na skutek umieszczenia sztywno sprzezonych rurek pomiarowych zanurzonych na stala glebokosc w cieczy w kierunku zgodnym do przeplywu powietrza pomiarowego. Do napelnie¬ nia odcinka pomiarowego ciecza ciezka sluzy w urzadzeniu wedlug wynalazku walcowy pojemnik 5068050680 24 zakonczony od dolu nastawianym recznie zawo¬ rem 22 w taki sposób, aby czesc doplywajacej do pomiaru cieczy ciezkiej odplywala przelewem 23 na poziomie górnej krawedzi rurek pomiarowych.Odplyw dolny cieczy ciezkiej i koniecznosc przelewu górnego zapewniaja stale wypelnienie przestrzeni pomiarowej oraz gwarantuja wymaga¬ na jednorodnosc gestosci cieczy mierzonej, która z kolei odpowiada w czasie bez opóznien gestosci cieczy w obiekcie technologicznym.Odpowiednia szybkosc samowyrównujacego dzialania ukladu regulacyjnego gestosci cieczy ciez¬ kiej zapewniono przez zastosowanie w ukladzie hy¬ draulicznym klapy regulacyjnej oraz zaworu usta¬ lajacego cisnienie robocze oleju w instalacji na za¬ danympoziomie. Zastosowanie sposobu i urzadze¬ nia Wctfhig „ wynalazku w stosunku do znanych sposobów i urzadzen zapewnia wieksza dokladnosc wyniku pomiaru gestosci, zgodnosc czasowa wy¬ niku pomiaru gestosci w miejscu pomiaru z ge¬ stoscia w obiekcie technologicznym. Uklad wedlug wynalazku jest prostszy, zawiera elementy calko¬ wicie niezawodne w dzialaniu i nie wymaga wyso¬ ko kwalifikowanej obslugi i zaplecza technicznego.Sposób wedlug wynalazku jest blizej objasnio¬ ny przykladowo na fig. 1. Sztywno sprzezone rurki pomiarowe 1, zanurzone na stala glebokosc w czes¬ ci cieczy obiektu technologicznego 5 zasilane sa powietrzem o cisnieniu stalym ze zródla 2 poprzez naczynia kontrolne 3. Przeplyw powietrza w rur¬ kach 1 winien byc staly w czasie, co uzyskuje sie przez stabilizacje cisnienia zródla 2. Wielkosc prze¬ plywu regulowana jest pokretlami 4 tak, aby w obu naczyniach 3 uchodzila jednakowa ilosc pe¬ cherzyków. Obok sposobu lokalizacji rurek pomia¬ rowych bardzo istotnym czynnikiem jest zabezpie¬ czenie tych rurek przed zmiana ich przekroju we¬ wnetrznego z uplywem czasu na skutek ewentu¬ alnego przylegania czastek produktu wzbogacania, gdyz wplywaloby to ujemnie na wynik pomiaru i regulacji.W ukladzie rozwiazano to w ten sposób, ze naj¬ pierw nastepuje przeplyw powietrza przez rurki pomiarowe 1, a nastepnie napelnia sie obiekt tech¬ nologiczny ciecza ciezka 5 — przy wylaczaniu ukla¬ du z pracy kolejnosc jest odwrotna — dzieki temu i wyzej podanym sposobom zapewniono poprawny wynik pomiaru. Cisnienie, róznicowe rurek po¬ miarowych 1 jest wprost proporcjonalne do ge¬ stosci cieczy ciezkiej i podane jest bez przetwor¬ nika na miernik wskazujaco-rejestrujacy 6 i 7 oraz membrane regulatora 8.W ukladzie zastosowano regulator hydrauliczny typu strumieniowego 9 o charakterystyce propor- cjonalno-calkujacej z wtórnym wzmacniaczem 10.Wartosc zadana poziomu regulacji nastawia sie po¬ kretlem 11. Uklad regulacyjny i wykonawczy za¬ silany jest olejem transformatorowym pod cisnie¬ niem regulowanym zaworem 13 przez zestaw pom¬ powy 12. W przypadku zwiekszenia sie ciezaru wla¬ sciwego cieczy ciezkiej nastapi zachwianie rów¬ nowagi sil pochodzacych od membrany 8 i wartos¬ ci zadanej 11, spowoduje to wychylenie rurki stru¬ mieniowej 15 w polozenie a, — poniewaz rurka strumieniowa zasilana jest olejem pod cisnieniem 5 poprzez filtr 16 stad nastapi przeplyw oleju do silownika korbowego 17 poprzez przelacznik ro¬ dzaju pracy 18 oraz klape regulacyjna 19 — wy¬ muszony ruch silownika 17 spowoduje otwarcie za¬ woru regulacyjnego 20, a tym samym sprowadze- io nie gestosci cieczy ciezkiej w obiekcie technolo¬ gicznym 5 do poziomu z góry zadanego.W przypadku awarii regulatora 9 istnieje mozli¬ wosc regulacji recznej przez ustawienie przelacz¬ nika rodzaju pracy 18 w odpowiednie polozenie — 15 regulacje przeprowadza sie w oparciu o wskaza¬ nia miernika 6. W ukladzie zastosowano przelacz¬ nik blokujacy 21, który przy zaniku cisnienia oleju w instalacji zapewnia stan polozenia elementów w takiej pozycji w jakiej byly w momencie awarii 20 zestawu pompowego 12. PL