Opublikowano: 2.XI.1965 50354 KI. 21f, 11 MKP H 05 b *%, UKD BIBLIOTEK/ Urzedu Pcl«nlowc<- Palsklc^ RzetzypecpBlitij I- Twórca wynalazku: Stanislaw Siwczynski Wlasciciel patentu: Wojewódzki Zarzad Kin w Katowicach Przedsiebior¬ stwo Panstwowe, Katowice (Polska) Uklad elektryczny do samoczynnego przelaczania obwodów pomocniczych w lampie lukowej aparatu projekcyjnego Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny do samoczynnego przelaczania obwodów pomocni¬ czych zasilajacych tak elektromagnetyczne urza¬ dzenie zaplonowe elektrod, jak i silnik napedzaja¬ cy mechanizm ich automatycznego posuwu w wy- sókointensywnej lampie lukowej aparatu projek¬ cyjnego. Przelaczanie odbywa sie za pomoca odpo¬ wiedniego przelacznika typu stykowego lub rtecio¬ wego, który jest uruchamiany polem magnetycznym jednego z konców rdzenia znanej dmuchawy elek¬ tromagnetycznej sluzacej do wlasciwego formowa¬ nia sie luku elektrycznego w trakcie palenia sie elektrod weglowych i pelnego wykorzystania tak zwanego efektu Beck'a.Przelaczniki obu typów zaopatrzone sa dodatko¬ wo w narzad przelaczenia, którym jest zelazny ele¬ ment ruchowy, ulegajacy przyciaganiu w polu ma¬ gnetycznym.Dotychczasowe typy lamp lukowych do aparatów projekcyjnych nie posiadaja w swych ukladach elektrycznych podobnego sposobu samoczynnego przelaczania ich obwodów pomocniczych. Zamyka¬ nie lub przerywanie tych obwodów odbywa sie przy niektórych projektorach sposobem recznym, zas przy innych osobnymi przekaznikami o pracy samo¬ czynnej, lecz obslugujacych tylko silnik napedowy posuwu elektrod.Zaplon elektrod metoda elektromagnetyczna od¬ bywa sie osobnymi obwodami, zamykanymi osob¬ nym przyciskiem recznym. Ten dotychczasowy spo- 25 2 sób utrudnia i komplikuje obsluge lampy lukowej, szczególnie w trakcie jej zapalania, a ponadto stwarza niebezpieczenstwo wybrania niewlasciwej kolejnosci zalaczen. Na przyklad zbyt wczesne za¬ laczenie silnika napedowego automatycznego posu¬ wu jeszcze przed zapaleniem elektrod powoduje przewoltowanie silnika, pracujacego normalnie na spadku napiecia obwodu zasilajacego elektrody we¬ glowe.Problem ten rozwiazuje calkowicie w sposób pro¬ sty przedmiot wynalazku przez dodatkowe wyko¬ rzystanie powstajacego pola magnetycznego w zna¬ nej dmuchawie elektromagnetycznej w trakcie za¬ palania, jak i podczas palenia sie elektrod.Caly uklad elektryczny obwodów pomocniczych sterowanych pradem przeplywajacym przez elektro¬ dy weglowe jest przedstawiony na fig. 1, w którym zastosowano przelacznik stykowy 3, w którym srod¬ kowy, sprezysty i ruchomy styk 4 zaopatrzony jest przy koncu w odizolowana elektrycznie zelazna na¬ sadke 5. Natomiast na rysunku fig. 2a. i 2b. przed¬ stawiona jest odmiana samego przelacznika, którym jest przelacznik rteciowy 15 — zawieszony wahli- wie w objemce dwuramiennej dzwigni 16 z krót¬ szym ramieniem zakonczonym zelazna poduszeczka 17.Tak nasadka 5 stykowego przelacznika 3, jak i poduszeczka 17 rteciowego przelacznika 15 sa ele¬ mentami przyciaganymi w bliskim polu magnetycz¬ nym i dlatego tez sa usytuowane w odpowiedniej 50354( 50354 3 4 odleglosci od jednego z konców rdzenia 2 dmucha¬ wy elektromagnetycznej 1. Zespól obwodów elek¬ trycznych lampy lukowej wedlug oznaczen przed¬ stawionych na fig. 1. jest podzielony na obwody o róznym przeznaczeniu, z których obwód A jest glównym i obejmujacym w szeregowym skladzie dodatnia elektrode 9 wraz z ujemna elektroda 8 oraz uzwojenie magnetycznej dmuchawy 1 na zelaz¬ nym rdzeniu 2.•* W szeregowy sklad pomocniczego obwodu B wchodzi uzwojenie 11 elektromagnesu 10 urzadze¬ nia zaplonu stykowego elektrod 8 i 9 oraz stykowy przelacznik 3, którego srodkowy i ruchomy styk 4 jest w czasowym kontakcie z dolnym i nierucho¬ mym stykiem 6. Natomiast w sklad szeregowy po¬ mocniczego obwodu C wchodzi silnik 12, napedza¬ jacy posuw elektrod 8 i 9 za pomoca redukcyjnej przekladni 13 i ten sam stykowy przelacznik 3 — z tym, ze jego srodkowy styk 4 jest znów w cza¬ sowej przerwie z górnym i nieruchomym stykiem 7.Obwody A, B i C sa przykladowo podlaczone rów¬ nolegle do zacisków 14, zasilanych pradem stalym z prostownika.W wypadku wlaczenia napiecia do zacisków 14, cewka 11 elektromagnesu zaplonowego uruchomi jego rdzen 10, który z kolei przyciagnie dodatnia elektrode 9 do styku z ujemna elektroda 8. W wy¬ niku czego powstale zwarcie elektrod 8 i 9 spowo¬ duje chwilowy przeplyw dosc duzego pradu przez uzwojenie elektromagnetycznej dmuchawy 1, a w jej rdzeniu 2 zostana wzbudzone sily magnetyczne zdol¬ ne do przyciagniecia zelaznej nasadki 5 srodkowego i ruchomego styku 4 do nieruchomego i górnego styku 7 przelacznika 3 lub tez w odmianie rodzaju przelacznika wedlug fig. 2a. i 2b. — zdolne takze do przyciagniecia zelaznej poduszeczki 17 rteciowego przelacznika 15, z tymi samymi efektami przelacza¬ nia obwodów pomocniczych B i C.Dzieki czemu zostanie przerwany kontakt miedzy stykami 4 i 6 a cewka 11 elektromagnesu zaplono¬ wego 10 i dodatnia elektroda 9 wraca do poprzed¬ niego polozenia przy pomocy odpychajacej sprezyny lecz juz przy zapalonym luku, który ostatecznie za¬ myka elektryczny obwód A w czasie spalania sie elektrod 8—9.Dalszym rezultatem zmiany polozenia elementów ruchomych 4 i 15 przelacznika 3 i 15 jest natych- 5 miastowe zamkniecie elektrycznego obwodu C przez wzajemny kontakt styków 4 i 7, którymi plynie prad do napedowego silnika 12 posuwu palacych sie elek¬ trod 8—9. Wylaczenie spod napiecia zacisków 14 przywraca pierwotny stan ukladu elektrycznego wszystkich obwodów A, B i C. Nalezy dodac, ze pomocnicze obwody B i C moga byc takze zasilane z osobnego zródla napiecia — nawet zmiennego — co nie zmienia charakteru pracy przedmiotu wyna¬ lazku.Podany uklad elektryczny do samoczynnego roz¬ ruchu pracy lampy lukowej ma równiez wyjatkowa przydatnosc przy automatyzacji calej projekcji fil¬ mowej za pomoca tylko jednego impulsu, wystero¬ wanego z tasmy filmowej. PL