Pierwszenstwo: 29.tX.1962 Wielka Brytania Opublikowano: 17.XI.1965 50181 KL 21c, 10/03 MKP H-ttUft ***** H04b M/2* TJKD Wlasciciel patentu. Lodge-Cottrell Limited, Birmingham (Wielka Bryta¬ nia) Zestaw izolatora elektrycznego, przystosowany zwlaszcza do osadnika elektrostatycznego Wynalazek dotyczy izolatora elektrycznego, a w szczególnosci lecz nie wylacznie izolatorów prze¬ pustowych do linii wysokiego napiecia zasilajacej osadnik elektrostatyczny.Takie osadniki czesto musza pracowac w wa¬ runkach, przy których gaz zapylony moze sie stac silnie wybuchowy w obecnosci powietrza albo przy których sam gaz moze byc szkodliwy, trujacy lub gryzacy. W tym przypadku wazna jest rzecza unie¬ mozliwienie powstawania mieszanki wybuchowej lub tez zapobiezenie uchodzeniu gazu w sposób niekontrolowany. Warunki te dotycza w szczegól¬ nosci osadników elektrostatycznych, jednakze wy¬ nalazek nie ogranicza sie do tego zastosowania lecz nadaje sie równie dobrze do innych urzadzen lub instalacji elektrycznych, w których wystepuja po¬ dobne warunki.W osadnikach i innych podobnych urzadzeniach przewidziane sa izolatory wsporcze lub przepusto¬ we, doprowadzajace do osadnika prad elektryczny, przy czym te izolatory sa normalnie wykonane ze szklistej porcelany lub krzemionki, poniewaz tylko takie materialy wykazuja wymagane wlasciwosci dielektryczne.Izolatory omówionego typu oraz ich materialy sa doskonale ze wzgledu na wlasnosci dielektryczne, ale sa kruche i latwo podlegaja uszkodzeniom pod wplywem wstrzasów mechanicznych lub naprezen termicznych, wystepujacych w razie przypadkowe¬ go powstania luku na ich powierzchniach. 10 15 20 25 30 Poniewaz izolator przechodzi przez otwór w oslo¬ nie osadnika lub innego urzadzenia, przeto w tych warunkach wszelkie uszkodzenia izolatora moga spowodowac uchodzenie gazu do atmosfery, wsku¬ tek czego moga nastapic wybuchy lub moga wy¬ tworzyc sie warunki zagrozenia zycia ludzkiego przez niebezpieczne gazy trujace. Jest to szczegól¬ nie wazne w osadnikach wielkopiecowych, ponie¬ waz wielkie piece pracuja pod cisnieniem kilku atmosfer.Wynalazek ma na celu podanie srodków zapobie¬ gajacych powstawaniu zagrozenia lub szkodliwych warunków w przypadku pekniecia izolatora.Wynalazek dotyczy zestawu izolatora elektrycz¬ nego zawierajacego trzon dielektryczny, przepusz¬ czony przez otwór w sciance zamknietej komory i przymocowany gazoszczelnie do tej scianki, oraz nielamliwa oslone na otworze lub dookola otworu równiez przymocowana gazoszczelnie do scianki i obejmujaca wspólosiowo znaczna czesc trzona di¬ elektrycznego, która wystaje na zewnatrz scianki, przy czym zastosowane sa srodki do gazoszczel¬ nego polaczenia oslony z wystajaca czescia trzona.Na zalaczonym rysunku przedstawiono w czes¬ ciowym przekroju przyklad wykonania zestawu izolatora wedlug wynalazku.Zestaw izolatora posiada trzon 12 z materialu dielektrycznego, na przyklad z ceramiki, szkla lub krzemionki, przepuszczony przez otwór 14 w gór¬ nej sciance 16 zamknietej komory osadnika elek- 5018150181 trostatycznego. Trzon 12 jest przymocowany gazo¬ szczelnie do scianki 16 dookola otworu 14 za po¬ moca gumowego pierscienia uszczelniajacego 48, który zapewnia gazoszczelne polaczenie miedzy pierscieniem metalowym 47, przymocowanym do górnej powierzchni scianki 16 dokola otworu 14, a dolna powierzchnia kolnierza 49 trzona 12. Piers¬ cien 48 jest scisniety pomiedzy pierscieniem 47 i kolnierzem 49 za pomoca srub 52, przepuszczo¬ nych przez piescien metalowy. 51, wspóldzialajacy z uszczelka gumowa 50, która styka sie z górna powierzchnia kolnierza 49.Sruby 52 sa przepuszczone przez pierscien 47 i wkrecone do scianki 46. Zestaw izolatorowy po¬ siada rure stalowa 36, osadzona wewnatrz trzona 12, który doprowadza prad ze zródla wysokiego napiecia, przy czym przebiega ona wspólosiowo przez trzon 12 w sposób szczelny do komory, gdzie podtrzymuje elektrode nie pokazana na rysunku.Zestaw izolatorowy zawiera równiez nielamliwy ekran dielektryczny 22, przymocowany szczelnie do scianki 16 dokola otworu 14 za posrednictwem uszczelki 26 z gumy lub innego materialu sprezys¬ tego. Oslona 22 otacza czesc trzona 12 wystajaca na zewnatrz ze scianki 16, przy czym jest ona umieszczona wspólosiowo wzgledem calej wysta¬ jacej czesci trzona 12.Nielamliwa oslone dielektryczna 22 stanowi szczel¬ na rura 24 w ksztalcie stozka scietego, przy czym ta oslona moze byc równiez nie stozkowa lecz cy¬ lindryczna. Oslona 22 wystaje ku górze ponad trzon 12 i posiada wgiete ku wewnatrz pierscienio¬ we obrzeze 28 zaopatrzone w uszczelnienie 27, które uszczelnia oslone 22 wzgledem wystajacej czesci trzona 12.Dlawica 27 otacza rure 36 i posiada brazowa lub inna gwintowana wkladke 30, do której moze byc wkrecona nakretka 32 dlawicy w celu zacisniecia gumowego lub innego pierscienia uszczelniajacego 34 dokola rury 36. W innej odmianie zamiast gu¬ mowego pierscienia uszczelniajacego zacisnietego dokola rury 36 pierscien moze byc zacisniety wprost na trzonie 12 w poblizu jego górnego konca lub tez wewnetrzny obwód obrzeza 28 moze posia¬ dac gumowy pierscien uszczelniajacy, który wspól¬ dziala z górnym koncem trzona 12.W celu dociskania uszczelki 26 oslony 22 do scian¬ ki 16 osadnika moga byc zastosowane odpowiednie srodki. Oslona 22 posiada pierscieniowy wystep 38 w poblizu podstawy, a pierscien metalowy 40 wspóldziala z wystepem 38, który' jest przymo¬ cowany dó scianki 16 za pomoca odpowiednio rozmieszczonych srub 42 osadzonych miedzy piers¬ cieniem 40 i kolnierzem 41, przymocowanym do scianki 16.Oslona 22 jest wykonana najlepiej z takiego ma¬ terialu jak wlókno szklane nasycone zywica, które posiada znaczna wytrzymalosc na uderzenie me¬ chaniczne, duza wytrzymalosc na rozciaganie i bar¬ dzo dobre wlasnosci dielektryczne. Poniewaz oslona 22 znajduje sie przynajmniej w swojej wiekszej czesci na zewnatrz osadnika i tym samym na ze¬ wnatrz strumienia zanieczyszczonego gazu, nie¬ bezpieczenstwo zewnetrznego przeskoku lub za¬ plonu luku jest minimalne. 25 W razie potrzeby oslona 22 moze posiadac dwa zawory 44, 46 wlaczone do otworów w sciance oslony, przy czym zawór 44 znajduje sie w poblizu podstawy, a zawór 46 w poblizu wierzcholka. Za- 5 wory 44, 46 moga byc uzyte do napelniania prze¬ strzeni pierscieniowej miedzy trzonem 12 i oslona 22 gazem obojetnym, np. azotem, w celu zmniejsze¬ nia do minimum mozliwosci powstawania miesza¬ nek wybuchowych w tej przestrzeni. W razie po- 10 trzeby gaz tej przestrzeni moze byc utrzymywany pod cisnieniem wyzszym od atmosferycznego w ce¬ lu zmniejszenia niebezpieczenstwa uchodzenia ga¬ zów szkodliwych lub trujacych.Jest oczywiste, ze w strumieniu gazu zanieczysz- 15 czonego wewnatrz osadnika znajduje sie trzon izo¬ latora z materialu lamliwego, który chociaz jest narazony na mechaniczne uszkodzenia, to pod wzgledem dielektrycznym nadaje sie lepiej do pra¬ cy w warunkach zanieczyszczenia, jest bowiem 20 wykonany z bardziej odpowiedniego do tego celu materialu, np. ceramicznego, szklistego lub krze¬ mowego. W czystym powietrzu trzon jest otoczony oslona, która jest bardziej wytrzymala na uderze¬ nia mechaniczne, jak równiez dielektrykiem i two- zy zamkniete pomieszczenie, które uniemozliwia wydostawanie sie gazu przepuszczonego przez izo¬ lator w razie jego uszkodzenia, zapobiegajac wy¬ dostawaniu sie tego gazu do atmosfery.Jest oczywiste, ze zestaw wedlug wynalazku 30 moze byc uzyty w urzadzeniu innym niz osadnik elektrostatyczny i chociaz zostal przedstawiony na rysunku w polozeniu pionowym, to jednak moze on pracowac w dowolnym innym polozeniu. PL