PL50164B1 - - Google Patents

Description

Szklo skandowe oraz sposób jego otrzymywania jako znacznika Wynalazek dotyczy szkla skandowego, wykona¬ nego sa bazie szkla boro-glino-krzemowo-skando- wego, opierajacego sie na wieloskladnikowych u- kladach topnienia, które znajduje zastosowanie jako znacznik przy badaniach przemieszczenia cial sypkich, mokrych lub suchych, na przyklad pias¬ ków morskich, a takze goracej plynnej masy szklarskiej lub innych.Dotychczas uzywa sie przy tego rodzaju bada¬ niach luminoforów takich jak; siarczek cynku, siarczek baru, znaczników trwale barwionych i in¬ nych, których stosowanie jest jednak ograniczone ze wzgledu na rozklad tych zwiazków w wyz¬ szych temperaturach. Wada ich jest równiez to, ze sa malo trwale i latwo ulegaja rozpyleniu. Za¬ wartosc luminoforów, dodawanych do badanych, przemieszczajacych sie materialów na przyklad piasków, okresla sie róznymi metodami, miano¬ wicie przy pomocy badan mikroskopowych, spek- trograficznych, chemicznych i innych.Sa to metody pracochlonne, a wyniki uzyskane nie sa zbyt dokladne.Znane sa szkla boro-glino-krzemowe, zwane szklami likwacyjnymi, które charakteryzuja sie jedynie duza odpornoscia termiczna, przez co znajduja zastosowanie w laboratoriach jako na¬ miastka kwarcu, natomiast nie nadaja sie do wy¬ znaczania kierunku przemieszczajacych sie mate¬ rialów.Tych wad nie ma szklo skandowe wedlug wy¬ nalazku, stosowane jako znacznik, które jest wy¬ konane na podstawowym ukladzie Si02 - B203- A1203, okreslonym skladem: 60 — 85% wagowych Si02 5 3 — 12% wagowych B203 1 — 5% wagowych A1203 oraz zawiera zasadniczy skladnik, jakim jest Sc203 w ilosci 0,1—10% wagowych Sc2Os.Ponadto w sklad stopu wchodza modyfikatory, io a mianowicie; 1 — 5% wagowych BaO 0 — 3% wagowych CaO 0 — 2% wagowych MgO 0 — 6% wagowych Na20 15 0 — 4% wagowych K20.Sizklo skandowe o -powyzszym skladzie roz¬ drabnia sie a nastepnie poddaje napromieniowa¬ niu w reaktorze jadrowym w celu uzyskania wlasnosci promieniotwórczych, które utrzymuja 20 sie przez okres 3 miesiecy, czyli przez czas tak zwanego „polowicznego zaniku" promieniotwór¬ czego skandu, przy czym natezenie tego promie¬ niowania nie stanowi zagrozenia dla flory i fau¬ ny morskiej czy rzecznej. 25 Tak napromieniowane szklo skandowe, wpro¬ wadzone do badanych materialów, sygnalizuje za pomoca liczników Geigera obecnosc zawartego w szkle, promieniotwórczego skandu, w przemiesz¬ czajacych sie materialach. 30 Szklo skandowe wedlug wynalazku odznacza sie 501643 50164 4 duza trwaloscia, zblizonym do piasku ciezarem wlasciwym, odpornoscia chemiczna na dzialanie wody i kwasów, a takze wysoka odpornoscia ter¬ miczna. ' Znajduje ono zastosowanie do badania ruchów piasków morskich, glównie w portach, gdzie u- trudniaja one zegluge lub do wyznaczania kie¬ runku przemieszczen piasków i mulów rzecz¬ nych.Szklo skandowe moze miec równiez zastosowa¬ nie, ze wzgledu na wysoka odpornosc termiczna, do wyznaczania kierunku i predkosci pradów plynnej masy szkla w duzych szklarskich pie¬ cach wannowych, a takze do ustalenia parame¬ trów technologicznych przy ciaglej produkcji szkla lustrzanego oraz do ustalenia optymalnych parametrów technologicznych przy produkcji ce¬ mentu. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Szklo skandowe jako znacznik, opierajace sie na wieloskladnikowych ukladach topnienia znamienne tym, ze jest wykonane na podsta- 5 wowej bazie Si02-B203-Al203 o skladzie 60—85% wagowych Si02, 3—12% wagowych B^jOg i 1—5% wagowych A1203 oraz 0,1—10% wago¬ wych Sc2Os.

2. Szklo skandowe wedlug zastrz. 1 znamienne 10 tym, ze sklad stopu zawiera modyfikatory; 1—5% wagowych BaO, 0—3% wagowych MgO, 0—6% wagowych Na20 i 0—4% wagowych K20.

3. Sposób otrzymywania szkla skandowego jako 15 znacznika wedlug zastrz. 1 i 2 znamienny tym, ze szklo w stanie rozdrobnionym zostaje napromieniowane w reaktorze jadrowym w celu uzyskania wlasnosci promieniotwórczych 1752. RSW „Prasa", Kielce. Naklad 250 egz. PL