Opublikowano: 20.X.1965 50139 KI. 86 a, 1/03 MKP &m ^QZ\o A%|$£ UKD ; Urzedu FV 2llw Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zbigniew Wroclawski, mgr inz. Stefan Furs Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wló¬ kienniczych Lódz (Polska) Sposób utrzymywania stalego naprezenia nitek osnowy odwijanych z bebnów snowarskich oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu 10 Przedmiotem wynalazku jest sposób utrzymy¬ wania stalego naprezenia nitek osnowy odwija¬ nych z bebnów snowarskich, znajdujacych sie na przyklad na przewijarkach lub klejarkach, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu. 5 Bebny snowarskie maja czopy, na których zamo¬ cowane sa na stale tarcze hamulcowe wspólpracu¬ jace z tasmami hamulcowymi, stanowiac razem sprzeglo cierne. Z 'bebnów snowarskich, na których wykonane zostaly juz nawoje nitek osnowowych, nitki te nastepnie odwij a sie z tych bebnów na przewijarkach lub klejarkach, przy czym dalszy proces technologiczny wymaga, aby nitki osnowy byly odwijane ze stalym naprezeniem i odbierane za pomoca walków odbierajacych na tych maszy¬ nach wlókienniczych ze stala predkoscia liniowa.Do walków odbierajacych przewijarek lub kle- jarek doprowadzane sa nitki osnowowe uprzednio nawiniete na kilku bebnach snowarskich, przy czym 20 nitki osnowowe sa odwijane z 'poszczególnych beb¬ nów snowarskich i stopniowo laczone we wspólna osnowe o wymaganej liczbie nitek. Stopniowe la¬ czenie nitek osnowy z poszczególnych bebnów sno¬ warskich powoduje zmiane naprezen w poszcze- 25 gólnych nitkach osnowy, doprowadzanych do wal¬ ków odbierajacych. Aby wyrównac stopien napre¬ zenia nitek na poszczególnych bebnach snowar¬ skich, stosuje sie hamowanie swobodnie obracaja- - cych sie bebnów snowarskich za pomoca klocków 30 hamulcowych, dociskanych do czolowej powierz¬ chni tarcz hamulcowych.Hamowania bebnów snowarskich dokonuje sie recznie przez obsluge maszyny. Stopien hamowa¬ nia poszczególnych bebnów' snowarskich jest za¬ lezny od srednicy wykonanych na nich nawojów oraz od kolejnosci dolaczania nitek osnowowych z poszczególnych bebnów snowarskich. Poza tym w miare zmniejszania sie srednicy nawoju ulega zwiekszeniu stopien naprezenia nitek danego na¬ woju, przy czym wielkosc naprezen w skrajnych wartosciach ulega zwiekszeniu prawie trzykrot¬ nemu.Wymaga to czestego nastawiania momentu ha¬ mujacego przez luzowanie klocków hamulcowych, w celu utrzymywania stalego naprezenia nitek od- wijanej osnowy. Reczne regulowanie nacisku kloc¬ ków hamulcowych na tarcze hamulcowe wymaga ciaglej uwagi wysoko kwalifikowanej obslugi.Praktycznie biorac, reczna regulacje przeprowadza sie zwykle tylko dwu- lub trzykrotnie podczas od- wijania calego nawoju, co nawet przy mozliwie dokladnej regulacji recznej jest nie wystarczajace.Znane sa inne urzadzenia do utrzymywania sta¬ lego naprezenia nitek osnowy, w których poszcze¬ gólne bebny snowarskie sa hamowane za pomoca dynamometrycznych hamulców tasmowych. iNaciag tych hamulców jest regulowany samoczynnie przy pomocy wspólnego dla wszystkich bebnów sno¬ warskich czujnika srednicy nawoju, mierzonej na 501393 50139 4 jednym z tych 'bebnów snowarskich. Urzadzenia takie eliminuja nierównomiernosc naprezen nitek nawojów w zaleznosci od ich srednicy, a za po¬ moca dynamometrów nastawia sie poczatkowy mo¬ ment sily hamujacej w zaleznosci od kolejnosci wlaczenia nitek z poszczególnych bebnów do wspól¬ nej osnowy.Poniewaz na wielkosc naprezenia nitek osnowy wplywa równiez caly szereg czynników, np. mo¬ ment hamujacy wywierany tasma hamulcowa, opory tarcia w lozyskach, które sa zalezne miedzy ¦innymi, od zmiennego ciezaru bebna snowarskiego wraz z nawojem, zmiennosc wspólczynnika tarcia na /tarczy hamulcowej, który ijest zalezny od nie¬ kontrolowanych warunków otoczenia, oraz bez¬ wladnosc masy bebnów snowarskich w czasie roz¬ ruchu, zatrzymywanie maszyny lub zmian pred¬ kosci jej pracy, a czynniki te nie wplywaja na re¬ gulowanie naprezenia nitek osnowy. W urzadze¬ niach tego rodzaju wielkosc naprezen nitek osno¬ wy nie jest wielkoscia stala w czasie.Sa równiez znane urzadzenia, w których kazdy beben snowarski jest napedzany osobno badz za pomoca nafredu ciernego lu'b silnikami elektrycz¬ nymi. Naprezenia nitek osnowy, uzyskiwane na tych urzadzeniach sa równiez regulowane czujni¬ kiem srednicy nawoju, wskutek czego uzyskuje sie nierównomierne naprezenia nitek osnowy, a me¬ chanizmy napedów sa kosztowne.'Przewodnia mysla wynalazku jest wyelimino¬ wanie wad opisanych wyzej urzadzen do utrzymy¬ wania stalego naprezenia nitek osnowy przez za¬ stosowanie automatycznej regulacji naprezenia ni¬ tek osnowy, w oparciu o zasade dzialania sprzeze¬ nia zwrotnego impulsów zmiany naprezen osnowy w czasie odwijania. iSposob wedlug wynalazku polega na tym, ze nitki osnowy, doprowadzane do walków odbiera¬ jacych ze stala jpredkoscia liniowa, odwija sie z poszczególnych bebnów snowarskich pod napreze¬ niem i przeciaga poprzez wal kompensacyjny, osa¬ dzony na odchylnej dzwigni dwuramiennej, na która dziala sie sila zadanego nacisku, sila wy¬ padkowa naprezen w nitkach osnowy oraz sila tarcia tarczy hamulcowej ibebna snowarskiego z zastosowaniem sprzezenia zwrotnego, utrzymuja¬ cego uklad kompensacyjny w stanie równowagi za pomoca ciernego hamulca róznicowego, po czym nitki osnowy z poszczególnych 'bebnów snowarskich laczy sie niezaleznie od siebie w jedna osnowe.W celu lepszego zrozumienia istoty wynalazku, w dalszym ciagu opisu zostanie on omówiony, nie ograniczajac przy tym zakresu, w przykladzie jego zastosowania z powolaniem sie na rysunek sche¬ matyczny, na którym fig. 1 przedstawia kinema¬ tycznie urzadzenie do utrzymywania stalego na¬ prezenia nitek osnowy odwijanych z jednego bebna snowarskiego, fig. 2 — to samo urzadzenie, w rzu¬ cie aksonometrycznym, a fig. 3 — zespól bebnów snowarskich w klej arce osnów, w widoku z boku.Urzadzenie wedlug wynalazku'ma dwuramienna dzwignie ramowa 1 z przymocowanymi do niej koncami hamulcowej tasmy 2 opasujacej hamul¬ cowa tarcze 3 snowarskiego bebna 4 z nawojem osnowowych nitek 5. Dwuramienna dzwignia 1 jest osadzona obrotowo na czopach 6 umiejscowionych na niej pomiedzy miejscami zamocowania konców hamulcowej tasmy 2, tak ze uzyskuje sie dzialanie hamulca jako róznicowego. 5 Dolny koniec dwuramiennej dzwigni ramowej 1 jest polaczony suwliwie z tloczyskiem 7 cylindra pneumatycznego 8, przymocowanego na stale do stojaków. Do pneumatycznego cylindra 8 doprowa¬ dza sie sprezone powietrze o nastawianej wielkosci cisnienia.W poblizu dolnego konca ramowej dzwigni 1 osa¬ dzony ijest w niej kompensacyjny wal 9, który jest opasany osnowowymi nitkami 5, doprowadzanymi do niego ze snowarskiego bebna 4 poprzez prowa- dniczy wal 10. iSile docisku hamulcowej tasmy 2 do hamulco¬ wej tarczy 3 nastawia sie za pomoca nastawnej sruby 11, przymocowanej do jednego z konców ha¬ mulcowej tasmy 2.Wielkosc nastawianej sily nacisku tloczyska 7 na ramowa dzwignie 1, ustala sie za pomoca wskaz¬ nika 12 naprezenia osnowy.Osnowowe nitki 5 pod stalym naprezeniem do¬ prowadzane sa poprzez zespól odbierajacych wal¬ ków 13 do klejarskiego koryta (nie przedstawio¬ nego na rysunku).Docisk tloczyska 7 do dzwigni 1 moze byc wy¬ wierany równiez za pomoca dowolnego elementu dociskowego, na przyklad za pomoca mechanicznej sprezyny lub przeciwciezaru z zachowaniem moz¬ liwosci nastawiania wielkosci docisku.Na fig. 3 pokazany jest zespól snowarskich beb¬ nów 4, z których nitki osnowowe 5 sa doprowa¬ dzane niezaleznie od siebie z kazdego 'bebna do ze¬ spolu odbierajacych walków 13 klejarki.Utrzymywanie stalego naprezenie nitek osnowy odwijanych ze snowarskich bebnów uzyskuje sie za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku w sposób nastepujacy. Snowarskie bebny 4 wraz z nawinie¬ tymi ma nich, nawojami osnowowych nitek 5 umieszcza sie na stojakach przewijarki lub klej ar¬ ki, a nitkami osnowy opasuje sie prowadniczy wal 10 oraz kompensacyjny wal 9 i doprowadza je do zespolu odbierajacych walków 13 napedzanych ze stala predkoscia obwodowa. Nastepnie zaklada sie hamulcowa tasme 2 na hamulcowa tarcze 3 sno¬ warskiego bejbna 4 i przymocowuje sie ja za po¬ moca nastawnej sruby 11 do dwuramiennej dzwi¬ gni ramowej 1.Za pomoca cisnieniowego zaworu 14 nastawia sie wspólne dla wszystkich cylindrów pneuma¬ tycznych 8 cisnienie sprezonego powietrza, które¬ go wielkosc stanowi o wielkosci naprezenia nitek osnowy podczas odwijania. * Wszystkie sily powstajace podczas odwijania ni¬ tek osnowy ze snowarskich bebnów ,4 sa przylozo¬ ne do uchylnej dwuramiennej dzwigni ramowej 1, przy czym wszystkie te sily powinny byc w stanie równowagi i utrzymywac te dzwignie w polozeniu stalym. Kazda zmiana wielkosci przylozonych do dzwigni 1 sil, powoduje zmiane jej polozenia, a tym samym wplywa ,na wielkosc naprezenia w nitkach osnowy 5. Przy zwiekszeniu wielkosci na¬ prezenia nitek osnowy, kompensacyjny wal 9 od¬ chyla sie wraz z dzwignia 1 w prawo, co powo- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6050139 5 6 duje zmniejszenie nacisku hamulcowej tasmy 2 na hamulcowa tarcze 3, a tym samym zmniejsze¬ nie momentu hamujacego snowarski beben 4. Wte¬ dy naprezenie w nitkach osnowy maleje, a dzwi¬ gnia 1 pod wplywem stalej sily tloczyska 7 jest odchylana w lewo do polozenia wyjsciowego, przy¬ hamowujac tym samym snowarski beben, dzieki czemu uzyskuje sie samoczynne zrównowazenie sie wszystkich sil dzialajacych na dzwignie .1.Przy zmniejszeniu sie wielkosci naprezenia ni¬ tek osnowy opisane wyzej zmiany dzialania urza¬ dzenia przebiegaja w odwrotnym kierunku, rów¬ niez dazac do utrzymywania stalej równowagi ukladu kompensacyjnego.Przy stosowaniu urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku uzyskuje sie automatyzacje utrzymywania usta¬ lonego stalego naprezenia nitek osnowy, niezalez¬ nie od wszystkich zewnetrznych czynników wply¬ wajacych na jego zmiane, a wiec niezaleznie od srednicy nawoju nitek osnowowych na snowar¬ skich (bebnach, od zmiennego ciezaru tych bebnów oraz od wspólczynnika tarcia na róznicowym ha¬ mulcu w lozyskach bebnów. Umozliwiona jest przy tym latwosc nastawiania zadanego naprezenia nitek osnowowych odwijanych z poszczególnych bebnów snowarskich i latwosc uzyskiwania po¬ wtarzalnosci wyników.Poza tym nalezy podkreslic, ze przy zatrzy¬ mywaniu przewijarki lub klej arki pracujacych z duzymi predkosciami liniowymi, dzieki zastoso¬ waniu sprzezenia zwrotnego w ukladzie kompen¬ sacyjnym, nastepuje równiez szybkie zatrzymy¬ wanie obrotów ciezkich bebnów snowarskich o du¬ zej bezwladnosci, dzieki czemu eliminuje sie po- luznianie i platanie nitek osnowy. Jednoczesnie urzadzenie wedlug wynalazku ma konstrukcje pro¬ sta i latwa do konserwowania. PL