Opublikowano: 30.X.1965 50130 KI. 80a, 49 MKP B 28 b -M/Ol UKD ^IlLiOTEKA jUr.*^?^.**!**.*,'^, ! Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zenon Marchewka, Stefan Borkowski Wlasciciel patentu: Karpackie Przedsiebiorstwo Budowy Zapór Wodnych „Hydrobudowa", Solina (Polska) Urzadzenie mechaniczne do skuwania powierzchni betonu Przedmiotem wyinalazku jest urzadzenie do sku¬ wania (groszkowania) powierzchni betonu celem jej przygotowania do zwiazania z nastepna war¬ stwa betonu.Technologia wykonywania robót betonowych przy budowie zapór wodnych wymaga dokladnego oczyszczenia górnych plaszczyzn bloków betono¬ wych z mleczka betonowego, które po nalozeniu betonu w deskowaniu wystepuje na J£go górnej po¬ wierzchni. Przy budowie zapór, bloki o wymia¬ rach 15 X 6 X 2 m sa laczone ze soba tworzac za¬ pore. Przy duzej liczbie kladzionych bloków spraw¬ ne skuwanie ich powierzchni stanowi bardzo po¬ wazne zagadnienie.Dotychczas najlepsze wyniki dawalo skuwanie reczne krótkimi oskardami z wydajnoscia 6 — 8m2 na robotnika na 8 godzin. Próby zmechanizowania tej czynnosci rozpoczeto od wykorzystania znanych urzadzen w postaci ubijaków elektrycznych i pneu¬ matycznych z zastosowaniem koncówek wzorowa¬ nych na narzedziach kamieniarskich do groszko¬ wania okladzin betonowych, lub okladzin z pia¬ skowca. Urzadzenia te jednak nie zdaly egzaminu z uwagi na rozwibrowywanie 3-4 dniowego beto¬ nu oraz zanieczyszczanie sie koncówek.Wobec tego zaczeto szukac rozwiazania w urza¬ dzeniu, którego praca odpowiadalaby warunkom pracy recznej. Wynikiem tych badan jest urzadze¬ nie wedlug wynalazku do skuwania betonu, które swa praca odpowiada zalozonym warunkom dobre- 10 15 20 25 go skuwania imitujacego prace reczna przy duzej wydajnosci do 20 m2 na godzine bez rozwibrowy- wania trzydniowego betonu i przy pelnym bezpie¬ czenstwie pracy.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawio¬ ne schematycznie na rysunku, na którym fig. 1, przedstawia widok z boku, a fig. 2 — w przekroju poziomym wzdluz lini A-A na fig. 1.Cale urzadzenie jest zmontowane na podwoziu z dolna plyta 1, dwoma tylnymi jezdnymi kolami 2, 3 i jednym przednim skretnym kolem 4 z dyszlem 5 do recznego prowadzenia w czasie pracy.Do dolnej plyty 1 sa zamocowane cztery filary 7, 8, 9, 10, na których sa osadzone' nieruchomo dwie dalsze plyty 11 i 12, z których plyta 11 jest plyta prowadnicza, a plyta 12 — plyta górna przykry- wowa.Urzadzenie wedlug wynalazku ma kilkadziesiat dziobaków 15 w postaci okraglych pretów. Kazdy dziobak 15 przechodzi luzno przez otwory prowad¬ nicze w dwóch plytach a mianowicie dolnej ply¬ cie 1 i górnej plycie 11 oraz równiez przechodzi luzno przez ruchoma plyte 13, na której jest swo¬ bodnie zawieszony swym kolnierzem 16. Plyta 13 jest osadzona przesuwnie na filarach 7-10 oraz jest zaopatrzona w cztery slupki 17, z których kazdy jest zakonczony w dole lozyskiem 18.Plyta 13 jest podnoszona mechanicznie wraz z dziobakami 15 za pomoca czterech krzywek 19 osadzonych parami na dwóch osiach 20 i 21, nape- 501303 50130 4 dzanych elektrycznym silnikiem 23 za pomoca pa¬ sów klinowych 24, dwóch kól posrednich na osi 25 i niewidocznych na rysunku pasków klinowych, przenoszacych naped na nieuwidocznione kolo na osi 21. Osie 20 i 21 sa zaopatrzone w kola zebate i sa ze soba sprzegniete za pomoca lancucha Galla tak aby wszystkie cztery krzywki 19 dzialaly jed¬ noczesnie na lozyska 18 i za ich pomoca podnosily równo plyte 13 z dziobakami 15.Krzywki 19 maja wznios dosyc lagodny, ale stro¬ ma kiawedz tylna wobec czego w pewnej chwili wylaczaja sie powodujac gwaltowny spadek plyty 13 z dziobakami 15, które pod wplywem wlasnego ciezaru dziobia beton, aby po chwili znów sie pod¬ niesc gdy przy nastepnym obrocie krzywki 19 znów podniosa plyte 13. Cykl ten powtarza sie wiec za kazdym obrotem osi 20 i 21 z predkoscia kilku razy na sekunde.Zasadniczo przy budowie zapory mamy do czynie¬ nia z betonem 3-4 dniowym, a wiec jeszcze slabym i czulym na wstrzasy, dla tego wazne jest by po¬ szczególne uderzenia nie byly zbyt silne, a calosc nie wywolywala szkodliwych drgan. Warunkom tym odpowiadaja dziobaki o wadze okolo 1,5 kg kazdy opadajace swobodnie z wysokosci okolo 40 mm co zostalo praktycznie dobrane i spraw¬ dzone przy liczbie bijaków okolo 80.Przy skuwaniu betonu starszego moze byc wska¬ zane podwyzszenie sily uderzenia, co latwo uzyskac przez wstawienie odpowiednich sprezyn srubo¬ wych na poszczególne dziobaki pomiedzy kolnie¬ rzem 16 i nieruchoma plyta 11.Wazne jest równiez rozmieszczenie dziobaków, przy czym okazalo sie korzystne rozmieszczenie ich na koncentrycznych kolach wokól srodkowego punktu plyty 13, z tym jednak aby przy posuwie do przodu rózne dziobaki nie powtarzaly dziobania w tych samych miejscach, oraz aby konfiguracja ukladu dziobaków wychodzila w bok chocby w jed¬ na strone (na fig. 2 w prawo) na slad tylnego kola, co pozwala na skuwanie powierzchni betonu az po krawedz boczna.Okazalo sie korzystne takie rozmieszczenie dzio¬ baków aby po przejsciu urzadzenia pozostala rów¬ no skuta powierzchnia wykazujaca poszczególne slady kucia w odleglosci okolo 4—5 mm jeden od drugiego. Dzieki indywidualnemu dzialaniu po¬ szczególnych dziobaków, urzadzenie pracuje dobrze nawet na niekoniecznie równej powierzchni, oraz nie wylupuje zwiru z betonu, a zatem spelnia wszy¬ stkie wymogi dobrej pracy recznej, co dotychczas bylo osiagalne tylko przy pracy recznej.Do transportu, urzadzenie jest wyposazone w uchwyt; dzwigowy 30 i zapadke 32 przytrzymu¬ jaca plyte 13 w jej górnym polozeniu.Do uruchomienia silnika 23 sluzy wylacznik 31, a do ukladania kabla zasilajacego sluzy stojak 33 zaopatrzony w odpowiednie uchwyty.Dla zabezpieczenia przed przenoszeniem wibracji z maszyny na beton konieczne jest ogumienie kól jezdnych masywami. PL