Opublikowano: 30.X.1965 50113 <] KI. ^4WrT57lt) MKP F00-F UKD h 191 io7r„ Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jan Glinka, mz. Miroslaw Misztela, inz.Tadeusz Ro-ssian, inz. Andrzej Basan Wlasciciel patentu: Stoleczne Przedsiebiorstwo Energetyki Cieplnej, Warszawa (Polska) Kompensator Przedmiotem wynalazku jest bezdlawicowy tóom-^T pensator sluzacy do przejmowania termicznych" wydluzen rurociagów.Do kompensacji termicznych wydluzen rurocia¬ gów sa stosowane obecnie rózne srodki jak w^ dluzki giete w ksztalcie litery omega i róznjego ro¬ dzaju kompensatory osiowe od dlawicowych po¬ czawszy a skonczywszy na falistych.Pomimo licznych patentów i prób w -tej dziedzi¬ nie, zagadnienie to jest nadal otwarte i najbardziej rozpowszechniony jest nadal typ kompensatora ru¬ rowego osiowego, zaopatrzonego w szczeliwo, ze znanymi wadami i koniecznoscia troskliwego dozo¬ ru, a wiec umieszczenia w latwo dostepnych stu¬ dzienkach.Przedmiotem wynalazku jest prosty w konstruk¬ cji bezdlawicowy kompensator osiowy, który majac zalety kompensatora dlawicowego nie posiada jego wad, a zwlaszcza nie wymaga zadnej okresowej re¬ gulacji, zasadniczo zadnego dozoru ani zadnego smarowania, a w odróznieniu od kompensatorów falistych jest pozbawiony naprezen, mogacych po¬ wodowac zmeczenie wT czesciach.Zagadnienie to rozwiazano wedlug wynalazku przez zastapienie szczeliwa cienka elastyczna, na przyklad gumowa wkladka stanowiaca wykladzine wewnetrzna dwóch teleskopowo- wchodzacych je¬ den w drugi kubków, zamocowanych na koncach kompensowanych przewodów, przy czym wkladka 20 ta uszczelniajac zlacze nie przeszkadza wzajem¬ nym ruchom konców przewodów.Na rysunku uwidoczniono na fig. 1 popularny kompensator dlawicowy w przekroju podluznym — osiowym, na fig. 2 — kompensator wedlug wyna- -lazku^w przekroju podluznym i na fig. 3 — przy- d&a&owa odmiane kompensatora wedlug wynalazku ,.wytakim samym przekroju podluznym.Znanf kpmpensator dlawicowy (fig. 1) sklada sie z ksztaltowego korpusu 1, stanowiacego zakoncze¬ nie jednego przewodu.rurowego i tulei 2 stanowia¬ cej zakonczenie drugiego przewodu, oraz wstawio¬ nego miedzy te koncówki dlawika 3, dociskajacego szczeliwo 4 do oporowego pierscienia 5 opierajace¬ go sie na przyspawanym do korpusu 1 ograniczni¬ ku 6. Drugi podobny ogranicznik 7 jest przyspawa- ny do konca tulei 2. Korpus 1 jest zaopatrzony w kolnierz 8, a dlawik 3 w podobny kolnierz 9 i te dwa kolnierze sa mniej lub wiecej skrecane razem srubami 10, co powoduje sciskanie szczeliwa 4 i uszczelnianie zlacza. Przy ruchach dylatacyjnych tulei 2 w stosunku do korpusu 1 zlacze takie wy¬ kazuje przecieki i musi byc dokrecane, a co pewien okres czasu szczeliwo musi byc w nim uzupelniane i wymieniane- Wad tych jest pozbawiony kompensator wedlug wynalazku uwidoczniony na fig. 2, który na kon¬ cach 11, 12 obydwóch kompensowanych przewo¬ dów ma zaspawane kolnierze 13, 14, do których sa dokrecone srubami 17 dwa teleskopowo wchodzace 5011350113 jeden w drugi kubki 15, 16 z wewnetrzna gumowa wkladka 18.Kubek 16 zachodzi luzno na kubek 15, a uszczel¬ nienie zlacza daje gumowa wkladka 18, która pod wplywem cisnienia wewnetrznego scisle przylega do wewnetrznych scianek kubków. Przy rozchodze¬ niu sie konców 11, 12 przewodów, gumowa wkladka wyciaga sie, a przy zblizaniu sie do siebie konców 11, 12 wkladka ta najpierw sie kurczy, a nastepnie w punkcie 20 styku dwóch kubków tworzy wy¬ brzuszenie do srodka w postaci faldy, która przy ponownym rozchodzeniu isie konców 11, 12 znów zanika.Dla ulatwienia tworzenia sie tej gumowej faldy w okreslonym miejscu, obrzeze 21 kubka 15 jest sciete skosnie. Dla dalszego ulatwienia tworzenia sie tej faldy mozna obok obrzeza 21 umiescic do¬ datkowo pierscieniowe zgrubienie 22.Poniewaz wieksze lub mniejsze rozszerzenie przekroju w kompensatorze wytwarza zaburzenia »v przeplywie i zwieksza straty w cisnieniu, mozna 15 20 tego w duzej mierze uniknac, stosujac przyspawa- na do konca 12 przewodu dostatecznie dluga cien¬ koscienna tuleje 23 wchodzaca luzno w zakoncze¬ nie 11 drugiego przewodu. PL