Pierwszenstwo: Opublikowano: 11.X.1965 50032 KI. 63c, 3/05 MKP DOfl J UKD biblioteka" Urz** Pm*~-w*99 py, inz. Wspóltwórcy wynalazku: Inz. Karl Wepeyy, inz. Stephan Lutz Wlasciciel patentu: Institut fur Landmaschinen — und Traktorenbau, Lipsk (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sprzeg z hakiem do ciagników Przedmiotem wynalazku jest sprzeg z hakiem do ciagników, wahliwy w plaszczyznie pionowej, prze¬ znaczony zwlaszcza do sprzegania przyczep, nape¬ dzanych za pomoca walu ciagnika.Dotychczas, znane sa wahliwe w plaszczyznie pionowej sprzegi z hakiem, umieszczone w dolnej czesci ciagnika, które sa nie tylko polaczone z pod¬ nosnikiem ciagnika za pomoca laczników, lecz tak¬ ze podnoszone za ich pomoca do polozenia robo¬ czego, po zawieszeniu uchwytu przyczepy. Cieglo haka zakleszcza sie w tych sprzegach w polozeniu roboczym za pomoca rygli, napinanych sprezyna dociskowa na przyklad za pomoca wahliwego haka.Przed opuszczaniem ciegla, przy odwieszaniu przy¬ czepy, rygiel jest zwalniany przez kierowce ciag¬ nika.Niedogodnosc tego rozwiazania polega na tym, ze hak cieglowy znajduje sie w poblizu tylnej krawe¬ dzi czolowej ciagnika, a wiec nie moze byc wi¬ dziany przez kierowce. Tego rodzaju polozenie ha¬ ka cieglowego jest niekorzystne równiez z innego wzgledu. Jezeli ma byc doczepiona przyczepa, na¬ pedzana od walu ciagnika za pomoca walu przegu¬ bowego, to punkt sprzegniecia z przyczepa, a wiec hak cieglowy, musi sie znajdowac w srodku miedzy obu ramionami walu przegubowego, poniewaz, przy jezdzie po luku, przeniesienie obrotu jest utrudnio¬ ne wzglednie niemozliwe. Jezeli natomiast znane haki cieglowe, wahliwe w plaszczyznie pionowej, zostana przeniesione dalej do tylu, lub cieglo 10 zostanie przedluzone do tylu, to wytwarzaja sie wówczas nadzwyczaj niekorzystne warunki kine¬ matyczne przy podnoszeniu ciegla, poniewaz pod¬ nosnik nie moze byc równiez przeniesiony, a przy opuszczonym ciegle laczniki prowadzace do podnos¬ nika sa polaczone z cieglem haka pod bardzo ostrym, niepozadanym katem.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego sprzetu z hakiem, który zapewnialby nie tylko sprzegniecie przyczepy przez kierowce, lecz takze stworzylby korzystne warunki umozliwiajace lat¬ we podnoszenie haka ciaglowego, wysiegajacego daleko do tylu.Cel ten zostal osiagniety wedlug wynalazku 15 w ten sposób, ze cieglo haka zostalo umieszczone w znany sposób w dolnej czesci i ciagnika oraz tworzy razem z ramionami i odpowiednim polacze¬ niem stalych punktów zaczepienia w ciagniku prze¬ gubowy trójkat, którego ruchomy, przegubowy 2'1 wierzcholek stanowi tuleja, umieszczona przesuwnie na ciegle, przy czym z tuleja ta polaczone sa rów¬ niez oprócz ramion, laczniki prowadzace do pod¬ nosnika. Stale punkty zaczepienia ciegla i ramion sa umieszczone, patrzac w kierunku jazdy, za 25 plaszczyzna pionowa, przechodzaca przez tylna os ciagnika, w jego dolnej czesci lub na tylnej scia¬ nie Czolowej skrzyni biegów. Cieglo haka jest osa¬ dzone na osi, która sluzy równiez do zawieszenia dolnych prowadnic w zawieszeniu, wykonanym w postaci trójkata. W przesuwnej tulei sa umiesz- 30 5003250032 3 czone prostopadle do ciegla sworznie, napinane za pomoca sprezyn, które po ich podniesieniu wpadaja w odpowiednie otwory w ciegle i moga byc wy¬ ciagane z powrotem przez kierowce za pomoca po¬ laczonego z nimi elementu, na przyklad liny Bowdena.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia tyl¬ na czesc ciagnika, czesciowo w przekroju i w wi¬ doku z boku, fig. 2 — te sama czesc ciagnika w widoku z góry i fig. 3 — tuleje z prowadnicami sworzni, czesciowo w przekroju podluznym i w wi¬ doku z boku.Na kadlubie 1 bloku napedowego jest osadzony podnosnik 2. Ponizej i za linia przechodzaca przez tylna os ciagnika znajduje sie zawieszenia 4 osi 5, sluzace do osadzenia w nich panewek 7 ciegla & Na tylnej scianie kadluba 1 bloku napedowego sa zamocowane natomiast zawieszenia 8 do osadzenia w nich ramion ^. Na cieglo 6 jest nasunieta prze¬ suwna tuleja 10, zaopatrzona z boku w prowad¬ nice 11 sworzni, na których sa osadzone ramiona 9 i laczniki 12. W otworach prowadnic 11 tulei 10 sa umieszczone sworznie 13, dociskane przez sprezyny 14. Na drugim koncu ciegla 6 znajduje sie hak 15.Sposób dzialania sprzegu z hakiem wedlug wy¬ nalazku jest nastepujacy: Azeby mozna bylo sprzegnac przyczepe, cieglo 6 opuszcza sie w dól.W tym celu kierowca wyciaga najpierw sworznie 13, a nastepnie w tym polozeniu je zaryglowuje.Wtedy opuszcza sie za pomoca podnosnika 2 po¬ przez laczniki 12 cieglo 6 i przesuwa na nim do przodu tuleje 10. Z kolei cofa sie do tylu ciagnik tak, az hak stanie pod uchwytem przyczepy. Teraz podnosi sie cieglo 6 do polozenia roboczego za po¬ moca, podnosnika 2 i odryglowuje sworznie .13 tulei 10. Przy podnoszeniu, hak 15 wpada do uchwytu przyczepy. Tuleja 10 przesuwa sie przy tym do tylu, az sworznie 13 wpadna pod naciskiem sprezy¬ ny 14 w odpowiednie otwory w ciegle 6 i ja za¬ rygluja. W ten sposób sprzeganie zostaje przepro¬ wadzone tylko przez kierowce, który ponadto nie tylko zaryglowuje, lecz takze odryglowuje sprzeg. PL