Opublikowano: 31.VIII.1965 49967 ki. mj&~t?smr-*' MKP im.UKD mw Twórca wynalazku: Krzysztof Rozmuski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Instalacji Przemyslowych, Poznan (Polska) BIBLIOFtKA W5CTu Patentowego Pelriici Emck.- - i ter Uim\ Przyrzad do zakladania lub zdejmowania zlaczy typu „Simplex" na rury azbestowo-cementowe Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do za¬ kladania lub zdejmowania zlaczy typu „Simplex" na rury azb€stowor-cej0aentQwe. Dotychczas zlacza typu „SimpleK" zakJNtfia sie przez nasuwanie pierscienia azbestowo-cccaea&owego uzywajac preta lub rury, dzialajacych jafe&.'4^lflBia. Zakladanie, zwlaszcza przy rurach wiekszych sape^k jest bar¬ dzo klopotliwe i pracochlonne. Ukazaly si&wpraw¬ dzie nieliczne przyrzady o róznych konstrukcjach, do zakladania zlaczy tego typu, ale nie rozwiazaly one w pelni problemu. Sa klopotliwe w uzyciu, wymagaja najczesciej opasywania rury azbestowo- -cementowej pierscieniami, zaciskania obejm, pod¬ bierania ziemi (podloza) w miejscu mocowania elementów rurowych. Przyrzady sa zwykle ciezkie, a w wiekszosci nie pozwalaja na demontaz zlacza w przypadku nieprawidlowego wykonania zlacza.Wady te ograniczaja korzysci i efekty ekonomiczne jakie mechanizacja przynosi w stosunku do praco¬ chlonnej metody recznej.Przyrzad wedlug wynalazku eliminuje te wady i pozwala na szybkie zalozenie zlacza typu „Sim- plex" bez dodatkowego przygotowania elementów rurowych do polaczenia: naprzyklad zakladania obejm. Przyrzad zakladany jest na rure z góry, jest samozaciskajacy przy ruchu nasuwacza, lekki i pozwalajacy na zalozenie zlacza kilkoma rucha¬ mi dzwigni, a przy zmianie kierunku ustawienia, pozwala na równie latwy demontaz zlacza, nie po¬ wodujac zadnych uszkodzen. Czas calej operacji 15 20 25 ograniczony jest do kilkudziesieciu sekund przy niewielkim wysilku.Przyrzad wedlug wynalazku pokazany zostal na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia widok z boku, fig. 2 — przekrój poziomy i fig. 3 — prze¬ krój pionowy. Korpus przyrzadu 1 sklada sie z na¬ suwacza 2 do nasuwania pierscienia azbestowo-ce- mentowego za pomoca uchwytów 7, czesci tulejo- wej 3 z przytwierdzonym klinem 4 i gwintowane¬ go preta 5 ze sciagaczem 6. Korpus 1 na jednym koncu posiada podpórke 22 sluzaca do oparcia przyrzadu na rurze azbestowo-cementowej. Z dru¬ giej strony korpus 1 oparty jest na czesci tulejo- wej 3. Klin 4 stanowi czesc walca, w którym znaj¬ duja sie rowki 8 sluzace do prowadzenia szczek 9 obejmujacych rure w dowolnym miejscu po dru¬ giej stronie zlacza. Szczeki 9 zawieszone swymi za¬ czepami 10 w rowkach 8 i posiadajace os obrotu 11, powyzej osi korpusu 1, pozwalaja na dowolne ich przesuwanie po klinie 4, zmieniajac swe rozwar¬ cie.Szczeki 9 opierajac sie o rure powoduja nacisk na scianki czolowe klina 4 oraz samoczynny zacisk przy poosiowym ruchu korpusu 1. Nasuwacz 2 przesuwa sie po korpusie 1 za pomoca ukladu kola zebatego 12 z lancuchem drabinkowo-tulejkowym 13 przyczepionym do korpusu 1, wzglednie do ze¬ batego kola i zebatki. Zebate kolo 12 obraca sie na wpuszczonej tulejce 15 nasuwacza 2 i posiada jesz¬ cze podwójne uzebienie zapadkowe: wewnetrzne 4996749967 i zewnetrzne. Wewnetrzna zapadka 18 poprzez wa¬ lek 16 w tulejce 15 nasuwacza 2, zwiazana jest z napedowym krazkiem 17, do którego otworów wklada sie ramie dzwigni 20. Uklad ten daje wielo¬ krotna redukcje sil. Zewnetrzna zapadka 19 przez przesuw dzwigienki 21 daje sie wylaczac. Zapad¬ ki 18 i 19 powoduja jednokierunkowy ruch nasu¬ wacza 2 przy wahadlowym ruchu dzwigni 20. Na przedluzenie gwintowane korpusu 1 nalozony jest sciagacz 6, Stanowi on zabezpieczenie w przypad¬ ku, gdy zbyt silnie zacisniete szczeki 9 nie odcho¬ dza od scianki rury po przerwaniu dzialania sila nacisku poosiowego i trzeba je poruszyc do mo¬ mentu zwolnienia.Tok zakladania zlacza typu „Simplex" za pomo¬ ca przyrzadu wedlug wynalazku jest nastepujacy: w "pozycji, w której nasuwacz 2 znajduje sie blisko podpórki 22 a szczeki 9 przy waskiej czesci klina 4, a wiec lekko rozwarte zaklada sie przyrzad z góry na rury azbestowo-cementowe tak, aby uchwyty 7 nasuwacza 2 objely pierscien azbestoso-cementowy zlacza, ustawionego wraz z gumowymi krazkami uszczelniajacymi w pozycji przewidzianej do mon¬ tazu. Przyrzad opiera sie o rure za pomoca pod¬ pórki* 22 i szczek 9 a przy pierscieniu zlacza znaj¬ duja sie uchwyty 7 nasuwacza 2.Nastepnie przesuwa sie reka luzne szczeki 9 po klinie 4 do lekkiego oporu o scianke rury azbesto¬ wo-cementowej. Wklada sie ramie 20 do jednego z otworów krazka 17 i wykonuje sie ruch wahadlo¬ wy. Opór ruchu poprzez lancuch 13 powoduje ruch poosiowy klina 4 i silne zacisniecie szczek 9 na rurze. Dalsze ruchy wahadlowe ramienia dzwig¬ ni 20 przesuwaja juz pierscien azbestowo-cemento- wy czlonem uchwytów 7 nasuwacza 2. Po kilku ruchach dzwigni 20 pierscien zlacza wraz z uszczel¬ kami znajduje sie w polozeniu wlasciwym, lacza¬ cym odcinki rur azbestowo-cementowych. Dla zdjecia przyrzadu wyjmuje sie ramie dzwigni 20 z otworu krazka 17. Zwalnia sie dzwigienke 21 ze¬ wnetrznej zapadki 19, co pozwala na luzny przesuw powrotny nasuwacza 2 do pozycji przy podpór¬ ce22. . ( Porusza sie poosiowo korpus 1, szczeki 9 odklesz- czaja sie i pozwalaja sie przesunac po klinie 4 do polozenia rozwartego. Jesli jednak szczeki 9 zacis¬ nely sie zbyt mocno, pokreca sie skrzydelka 23 sciagacza 6, co powoduje jego przesuniecie i przez nacisk na szczeki 9 rozluznia je. Nastepnie scia¬ gacz 16 odsuwa sie przez odwrotne pokrecanie krazka 17. Przyrzad jest gotowy do zdjecia z ele¬ mentów rurowych gdzie wykonano zlacze i zalo¬ zenia na nastepne zlacze. Obsluga ogranicza sie do jednego pracownika nawet przy wykonywaniu zlacz na rurach o duzych srednicach. 10 20 25 30 35 40 45 50 55 Przyrzad nadaje sie do stosowania przy róznych srednicach rur azbestowo-cementowych, albo przez dostosowanie wielkosci przyrzadu do srednic rur, alibo przez zastosowanie wymiennych wkladek do szczek, do nasuwacza i do podpórki. Zostal zasto¬ sowany do montazu rurociagów z rur azbestowo- cementowych instalacji wodociagowo-kanalizacyj¬ nych. : ^ PL