Opublikowano: 31.VIII.1965 49784 KI. 42b,24 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wit Werys, mgr inz. Zygmunt Pytka, inz. Antoni Kasper, Aleksander Sobstyl Wlasciciel patentu: Krasnicka Fabryka Wyrobów Metalowych im. Ma¬ riana Buczka, Krasnik Fabryczny (Polska) Sposób automatycznego regulowania ukladów kontroli czynnej obrabiarek oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu BIBLIOTEKA! I I [Urzedu Patentowego! 'fitom toaipwirtltif LrtiW i Sposób automatycznego regulowania ukladów kontroli czynnej obrabiarek dotyczy automatycz¬ nych wzglednie pólautomatycznych obrabiarek z * elektronicznym ukladem kontroli czynnej i .polega na automatycznym mierzeniu wymiarów obrabia¬ nych przedmiotów po ich wyjsciu ze strefy robo¬ czej obrabiarek, niezaleznie od mierzenia wlasci¬ wym ukladem kontroli czynnej i wprowadzeniu poprawki korekcyjnej do ukladu Kontroli1 czynnej w przypadku stwierdzenia wymiaru przekraczaja¬ cego granice ustawcze.Dotychczas znane sposoby regulowania wyma¬ gaja skomplikowanych urzadzen regulacyjnych, wzglednie nie odznaczaja sie duza dokladnoscia dzialania.Wad tych nie posiada sposób wedlug wynalazku, którego istote stanowi zastosowanie jako elementu regulacyjnego elementu sterujacego dowolna wiel¬ koscia elektryczna w ukladzie kontroli czynnej (na przyklad potencjometru) nastawianego skokowo dwoma elektromagnesami, jednym w jednym, a drugim w drugim kierunku.Ponadto przekazywanie impulsu korekcyjnego tylko w jednym, krótkim okresie czasu, wybranym odpowiednio w czasie trwania pomiaru, zapewnia duza dokladnosc dzialania, gdyz w momencie usta¬ lenia sie wyniku pomiaru i w momencie przerywa¬ nia pomiaru .procesy przejsciowe w ukladzie po¬ miarowym nie wprowadzaja dodatkowych bledów 10 25 30 i zaklócen, a impuls korekcyjny uzalezniony jest tylko od ustalonego wyniku pomiaru.Do stosowania siposoibu wedlug wynalazku sluzy urzadzenie omówione ponizej na przykladzie za¬ stosowania do szlifierek otworowych nie ogranicza¬ jac przy tym zakresu wynalazku. Urzadzenie to jest przedstawione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia mechaniczno-pneumaityczny schemat dzialania urzadzenia, fig. 2 przedstawia ideowy schemat elektryczny urzadzenia, a fig. 3 — cyklo- gram pracy urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z .trzech zasadniczych zespolów: kontrolno-selekcyjnego I, sterujacego II i korekcyjnego III.Zespól I sklada sie z tloczka pomiarowego T z cylindrem pneumatycznym C, rynienki zasilaja¬ cej Rl, trójdrogolwego ukladu rynienek odprowa¬ dzajacych R2 z klapkami sterowanymi elektro¬ magnesami El i E2 oraz zatrzasków Z. Cylinder C z jednej strony posiada sprezyne, a z drugiej ko¬ more powietrzna.Zespól sterujacy II sklada sie z kaskadowego pneumatycznego ukladu pomiarowego z przekaz¬ nikiem pneumatyczno-elektrycznym W, oraz z ukladu krzywek NI—N4, napedzanego miniaturo¬ wym isilniczkiem S z reduktorem.Zespól korekcyjny III stanowi potencjometr B pokrecany w jednym kierunku elektromagnesem E3, a w drugim elektromagnesem E4. 4978449784 3 Uklad pomiarowy pneumatyczny zasilany jest powietrzem z sieci poprzez filtr F, stabilizator cis¬ nienia G; oraz zwezki Zl i Z2. Elementem pomia¬ rowym jest róznicowy przekaznik pneumatyczno- elektryczny W, którego lewa komora polaczona jest przewodem pneumatycznym z tloczkiem po¬ miarowym T, a prawa z regulowana zwezka wy¬ lotowa Z3.Lsewa ^omofra przekaznika W polaczona jest rcw- njez z wylacznikiem cisnieniowym 3M, przerywa- j^pym obn^ód przekazywania impulsów korekcyj¬ nych, gdy cisnienie spadnie ponizej nastawionej na wylaczniku wartosci. v Cykl pracy sterowany jest ukladem krzywek NI—N4 (napedzanym silniczkiem elektrycznym z re¬ duktorem S. Odpowiednie krzywki steruja doply¬ wem powietrza do cylindra C czyli ruchem tlocz¬ ka T, oraz wlaczeniem mikrowylaczników elek¬ trycznych IM, 2M, 4M, z których IM wlaczany jest na krótko dla przekazania wyniku pomiaru ukla¬ dom sterujacemu i korekcyjnemu, zas 2M wlacza¬ ny jest na dluzej dla zatrzymania wyniku pomiaru w celu .utrzymania swiecenia sie odpowiedniej lam¬ pki sygnalizacyjnej LI, L2 i L3 oraz polozenia kla¬ pek sterujacych poprzez utrzymanie wlaczenia od¬ powiedniego z elektromagnesów El i E2, natomiast mikrowylacznik 4M sluzy do wlaczenia silniczka z reduktorem S. W momencie wylaczenia mikro- wylacznika 4M nastepuje wylaczenie silniczka S.Obrobiony przedmiot po wyjsciu ze strefy ro¬ boczej obrabiarki trafia do rynienki zasilajacej Rl.W tym czasie zostaje wlaczony przez obrabiarke mikrowylacznik 5M powodujac uruchomienie sil¬ niczka S. Mikrowylacznik 4M jest wylaczony przez krzywke N4, która w czasie obrotów siltniczka wla¬ cza wylacznik 4M i wtedy nastepuje wylaczenie wylacznika 5M. Obrót silniczka tcwa do momentu ponownego wylaczenia wylacznika 4M przez krzywke N4.Ponowne uruchomienie silniczka S odbywa sie przez mikrowylacznik 5M, który wlacza odpowied¬ ni zespól ruchomy obrabiarki po obrobieniu na¬ stepnego przedmiotu.Równoczesnie obracajaca sie krzywka N3 powo¬ duje otwarcie zaworu K i doplyw powietrza do cylindra C, wskutek czego tloczek T zostaje wysu¬ niety i wprowadzony do otworu mierzonego przed¬ miotu O znajdujacego sie w rynience zasilaja¬ cej Rl.Pomiar odbywa sie za pomoca pneumatycznego ukladu pomiarowego, który zasilony jest powie¬ trzem z sieci poprzez filtr F, stabilizator G, oraz zwezki Zl i Z2. W zaleznosci od wielkosci wymia¬ ru mierzonego przedmiotu O zmienia sie cisnienie w lewej komorze przekaznika pneumatyczno-elek¬ trycznego W polaczonej przewodem z tloczkiem po¬ miarowym T, powodujac zwarcie styków 1 lub 2.Granice ustawcze dla mierzonego przedmiotu ustawia sie przez zmiane polozenia styków 1 i 2.W prawej koomorze przekaznika pneumatyczno- elektrycznego jest stale cisnienie, którego wielkosc regulowana jest za pomoca zwezki wylotowej Z3.Lewa komora przekaznika W polaczona jest rów¬ niez z wylacznikiem cisnieniowym 3M, który po¬ woduje wlaczenie obwodu elektrycznego przeka¬ zujacego impulsy korekcyjne, gdy tloczek znajdu¬ je sie w otworze mierzonego przedmiotu, tzn. gdy wartosc cisnienia wzrosnie powyzej wartosci na¬ stawionej na wylaczniku. Po wsunieciu tloczka do 5 otworu i ustabilizowaniu pneumatycznego ukladu pomiarowego nastepuje wlaczenie krzywka NI mi¬ krowylacznika IM w wybranym momencie pod¬ czas trwania pomiaru na krótki okres czasu w ce¬ lu przekazania wyniku pomiaru ukladom steruja- 10 cemu i korekcyjnemu. W wypadku gdy wymiary mierzonego przedmiotu przekrocza granice ustaw- cza nastepuje zwarcie styków 1 lub 2 w pneuma- tyczno-elektrycznym przekazniku W, co powoduje zadzialanie przekaznika 1P lub 2P i wlaczenie 15 elektromagnesów E3 ]ub E4. Elektromagnes E3 po¬ przez uklad dzwigniowy i kolo zebate obraca po¬ tencjometr B skokowo w jednym kierunku, a elek¬ tromagnes E4 w przeciwnym. Do recznego usta¬ wienia potencjometru sluzy galka A. 20 Równoczesnie z wylaczeniem mikrowylacznika IM nastepuje wlaczenie przez krzywke N2 mikro¬ wylacznika 2M w celu zatrzymania wyniku pomia¬ ru, oraz polozenia klapek sterujacych poprzez za¬ dzialanie przekazników 3P i 4P, dajacych wlacze- 25 nie odpowiedniego elektromagnesu El lub E2 i utrzymanie swiecenia odpowiedniej lampki sygna¬ lizacyjnej LI, L2 i L3. Wynik pomiaru utrzymy¬ wany jest przez wylacznik 2M do momentu wyco¬ fania sie tloczka pomiarowego T i wpadniecia mie- 30 rzonego przedmiotu O do trójdrogowego ukladu rynienek odprowadzajacych R2 i w zaleznosci od wielkosci wymiaru trafiajacego do rynienki „dob¬ re", „braki" i „do .poprawy". Do zdjecia mierzone¬ go przedmiotu O i tloczka T w czasie jego wyco- 35 fywania sie sluza zatrzaski Z.W celu zabezpieczenia sie przed przekazaniem * wyniku ukladom sterujacemu i korekcyjnemu, gdy nastapi wysuniecie tloczka T, a w rynience dopro¬ wadzajacej Rl nie ma przedmiotu mierzonego slu- 40 zy mikrowylacznik 3M, który przerywa obwód gdy cisnienie pomiarowe spadnie ponizej nastawio¬ nej granicy. 45 PL