IftUOTEKAj U rzadki ?«*•«?•*•#• 1 Urzadzenie podpierajace Wynalazek dotyczy urzadzenia podpierajacego, -zwlaszcza sluzacego do podtrzymywania zbiorni¬ ków o podwójnych scianach, przeznaczonych do magazynowania skroplonego czynnika gazowego wystepujacego zwykle w stanie gazowym.Zbiorniki takie moga byc umieszczane wewnatrz kulistej powloki zewnetrznej, przy czym przestrzen pomiedzy zbiornikiem i powloka zewnetrzna jest ?wypelnione izolujacym cieplnie materialem. Zna¬ ne jest podpieranie zewnetrznej powloki zbior¬ nika za pomoca wydrazonych nóg, a samego zbior¬ nika na odpowiednich czlonach, umieszczonych we wnetrzu tych wydrazonych nóg.Przy magazynowaniu skroplonego czynnika, wy¬ stepujacego zwykle w stanie gazowym, w zbior_ niku magazynujacym trzeba brac pod uwage roz¬ szerzanie sie i kurczenie takiego zbiornika. Po¬ nadto przy duzych zbiornikach na przyklad o sred¬ nicy 18—30 m, trze/ba sie liczyc z poziomym prze¬ suwaniem sie zbiornika o wartosci do 50 mm.Proponowaino juz podpieranie tych wystajacych czlonów zbiornika na filarach, osadzonych we¬ wnatrz wydrazonych nóg umozliwiajac przez to przesuwanie sie w kierunku poziomym dolnych konców tych czlonów w stosunku do górnych Iconców. Inna propozycja jest skierowanie tych ?czlonów ku dolowi az do dolnych konców wydra¬ zonych Nnóg, poziomce przesuniecie dolnych kon¬ ców tych czlonów i unieruchomienie ich w tym przesunietym polozeniu, w celu wywolania w czlo- 10 15 20 25 30 nach bocznych naprezen wstepnych zwróconych. w takim kierunku, aby ewentualny przesuw na¬ czynia wewnetrznego zbiornika wywolany od¬ ksztalceniami cieplnymi powodowal zmniejszenie tych naprezen wstepnych.W pierwszym z opisanych wyzej ukladów za¬ chodzi niebezpieczenstwo wystepowania nieprze¬ widzianych odksztalcen omawianego czlona, a w obydwóch ukladach zostaja wywolane niepo¬ zadane naprezenia gnace w miejscu polaczenia tego czlona z naczyniem wewnetrznym zbiornika.Celem Wynalazku jest skonstruowanie ulepszo¬ nego urzadzenia podpierajacego, nadajacego sie zwlaszcza, chociaz nie wylacznie do podpierania wewnetrznego naczynia dwusciennego zbiornika, przeznaczonego do magazynowania skroplonego czynnika gazowego. Wynalazek nie polega przy tym na skonstruowaniu wzajemnie przesuwaja¬ cych sie powierzchni lub na wywolywaniu napre¬ zen wstepnych, a przez to na rozpatrywaniu me¬ chanicznych odksztalcen urzadzenia podpierajace¬ go, lecz umozliwia zmniejszenie do minimum nie¬ pozadanych naprezen zarówno w urzadzeniu pod¬ pierajacym, jak i w samym naczyniu wewnetrz¬ nym zbiornika.Dalszym celem wynalazku jest zmniejszenie do minimum podatnosci naczynia wewnetrznego zbiornika do pionowego przemieszczania sie, nie¬ zaleznie od ruchów wywolanych rozszerzaniem sie lub kurczeniem tego naczynia. 4973149731 3 4 Wynalazek dotyczy wiec urzadzenia podpiera¬ jacego, przeznaczonego do podtrzymywania obiek¬ tu podlegajacego ruchom poziomym. Sklada sie ono ze sztywnego czlonu wystajacego na zewnatrz z tego obiektu, z elementu podpierajacego, pola¬ czonego górnym koncem przegubowo z tym czlo¬ nem i ustawionego pionowo lub prawie pionowo w dól od tego przegubu, z drugiego elementu pod¬ pierajacego, polaczonego przegubowo dolnym swym koncem z dolnym koncem pierwszego ele- * inentu podpierajacego, ustawionego pionowo lub v-,prawie [pionowo w kierunku do sztywnego czlonu obiektu i polaczonego przegubowo swym górnym kolScem ze sztywna, wydrazona noga zewnetrznej powloki. Osie wszystkich tych przegubów sa wza¬ jemnie równolegle i sa ustawione w takim kierun¬ ku, aby te elementy podpierajace mogly wahac sie w celu dostosowywania sie wspomnianych wyzej poziomych ruchów obiektu.Najkorzystniej jest, gdy podjpierany obiekt za¬ wiera kuliste naczynie magazynujace,. osadzone w zewnetrznym zbiorniku opierajacym sie na wy¬ drazonych nogach. Wewnetrzne naczynie jest za¬ opatrzone w czlon siegajacy ku dolowi, do we- —^Bwinata nogi, w której jest wmontowany pierwszy \ •' *~'i dftugi*element podpierajacy. Noga taka stanowi : sztywny wspornik. Pierwszy element podpieraja- l - cy moze miec postac rury skierowanej ku dolowi ?¦*.- ^od wspompiianego wyzej czlonu, a drugi element v../*' podpierajacy jest ustawiony w kierunku ku górze wewnatrz tej rury i jest osadzony przegubowo na sworzniu przymocowanym do nogi i przechodza¬ cym z luzem przez przeciwlegle otwory, wykonane . w sciankach pierwszego elementu podpierajacego.W innej postaci wykonania wynalazku pierwszy element podpierajacy moze byc ustawiony ku do¬ lowi w fcleruniku od czlona obiektu podpieranego, a drugi element podpierajacy stanowi rura, usta¬ wiona w (kierunku ku górze i obejmujaca pierw¬ szy element podpierajacy oraz polaczona za po¬ moca sworzni na swym górnym koncu z noga podpierajaca.Jedna z postaci wykonania wynalazku zostanie teraz opisana, tytulem przykladu, z powolaniem sie urzadzenia podpierajace czesciowo w przekroju, w rzucie bocznym z uwidocznieniem czesci pod¬ pieranego zbiornika magazynujacego, fig. 2 — czesc urzadzenia podtrzymujacego w przekroju . wzdluz linii II—II na fig. 1, a fig. 3'— odmiane urzadzenia w czesciowym przekroju pionowym.Zgodnie z fig. Ii2 zbiornik o podwójnych scianach, przeznaczony do magazynowania skroplo¬ nego czynnika normalnie wystepujacego w stanie gazowym, zawiera zewnetrzna kulista powloke 1, podparta na kilku rozmieszczonych symetrycznie wydrazonych nogach 2, z których jedna jest przed¬ stawiona na rysunku. Noga jest u dolu zamknieta plyta 3. Zbiornik zawiera wewnetrzne kuliste na¬ czynie o mniejszej srednicy niz powloka 1, które jest umieszczone wspólsrodfcowo w tej powloce.Przestrzen 5 pomiedzy naczyniem 4 i zewnetrzna powloka 1 jest wypelnione izolacja cieplna (nie pokazana na rysunku). Naczynie 4 jest zaopatrzo¬ ne w kilka skierowanych ku dolowi podpieraja¬ cych czlonów 6, rozmieszczonych odpowiednio w wydrazonych nogach. Czlon 6 wchodzi do gór¬ nej czesci nogi 2 i jest zakonczony kolnierzem lr 5 przymocowanym do walcowego bloku 8, wykona¬ nego z materialu zle przewodzacego cieplo, jak na przyklad znanego w handlu pod nazwa „Te¬ flon". Dolny koniec bloku 8 jest przymocowany do kolnierza 9 stozkowego elementu 10. Element ten jest polaczony z podobnym stozkowym ele¬ mentem 11 za pomoca krótkiego odcinka rury 12.Swym dolnym koncem element 11 jest przyspa- wany do kolnierza 13, przymocowanego za pomo¬ ca srub do plyty 14, zaopatrzonej w skierowany na dól wspornik 15.Pomfiedzy sciana nogi 2 i stozkowymi elementa¬ mi 10, 11 znajduja sie podatne pierscieniowe, szczelne na ciecz elementy 16 zamocowane za pomoca pierscieni 17 i 18. Element 16 moze by6 zasilany w znany sposób zadana ciecza na przy¬ klad skroplonym azotem .poprzez gietka rurke 19,. zaopatrzona w zawór 20. Nalezy tu podkreslic, ze elementy 16 sluza do utrzymywania na wlasciwym miejscu materialu 'izolujacego w przestrzeni 5, oraz do umozliwienia wystepowania poziomych ruchów czlona 6, opisanych w» dalszym ciagu opisu.Pierwszy podpierajacy element 21 inja postac rury zamknietej na swym górnym koncu plyta 22, na której umieszczona jest para skierowanych do góry elementów 23 i 24, polaczonych przegubowo ze wspornikiem 15 za pomoca sworznia 25. Ele¬ ment 21 jest polaczony przegubowo w poblizu swego dolnego konca z dolnym koncem drugiego podpierajacego elementu 28 za pomoca sworz¬ nia 26, osadzonego w lozyskach 27. Element 28 ma ksztalt preta i jest umieszczony wewnatrz ele¬ mentu 21 i siega az do plyty 22. Jest on w pobli¬ zu swego górnego konca, osadzony przegubowo na sworzniu 29, który przechodzi z luzem1 przez przeciwlegle otwory 30, 31, wykonane w scian¬ kach elementu 21 oraz jest osadzony w lozy¬ skach 32, zamocowanych w scianach nogi 2.Przy montowaniu opisanego wyzej urzadzenia elementy 21, 28 oraz wszystkie inne jego czesci, az do bloku 8 wlacznie zostaja najpierw zmonto¬ wane w oddzielne zespoly, po czym montuje sie je w nodze 2 we wlasciwym polozeniu za pomoca sworznia 29, jeszcze przed przymocowaniem po¬ wloki 1. Nastepnie naczynie 4 zostaje umieszczone we wlasciwym polozeniu z kolnierzem 7, znajdu¬ jace sie na dolnych koncach jego ramion zostaja przymocowane za pomoca srub do 'przynaleznych bloków 8.W celu uzyskania dostepu do wykonania tego* montazu zastosowano otwory 33 dla osadzenia rak, wykonane w scianie nogi 2. Zastosowano równiez inne otwory dla rak, na przyklad 34, wykonany w dolnym koncu nogi 2, w celu uzyskania dostepu do jejwnetrza. i - Nalezy zwrócic uwage, ze sworznie 25, 26, 29 sa wzajemnie równolegle i prostopadle do promienia naczynia 4, jak widac z fig. 1 i 2, a osie wszyst¬ kich sworzni w danej nodze leza w jednej piono¬ wej plaszczyznie. Jezeli naczynie 4 ulega rozsze- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 49731 6 rzaniu sie lub skurczeniu, wówczas czlony 6 win¬ ny byc osadzone przesuwnie poziomo i promienio¬ wo do tego naczynia, to znaczy w lewo lub prawo patrzac na fig. 1. Taki ruch ramion bedzie powo¬ dowal przemieszczenie sworznia 25 promieniowo w stosunku do linii laczacej sworznie 26, 29 oraz obrót obydwóch elementów 21, 28 w celu dostoso¬ wywania sie do polozenia, w którym kat pomie¬ dzy nimi jest jak najmniejszy. N-a przyklad jezeli sworzen 25j porusza sie na prawo (fig. 1), to górny koniec elementu 21 bedzie przesuwany wraz z nim, a istniejacy i w'dalszym ciagu skierowany ku do¬ lowi nacisk czlona 6 powoduje, ze dolny koniec elementu 21, a zatem) sworzen 26 przesunie sie na lewo (figr 1) powodujac obróit, elementu 28 dokola sworznia 29. Polozenie równowagi zostanie osiag¬ niete, gdy kat utworzony wzdluznymi osiami ele¬ mentów 21, 28 bedzie najmniejszy. Otwory 30, 31 umozliwiaja swobodne ruchy elementu 21 przy ograniczonej wielkosci przemieszczen bocznych czlona 6.Nalezy zaznaczyc, ze urzadzenie podpierajace moze byc ustawione tak, ze sworznie 25, 26, 29 beda znajdowac sie w jednej plaszczyznie piono¬ wej wówczas, gdy naczynie 4 przyjmie dowolne z góry okreslone polozenie, w mozliwym zakresie jego poziomych ruchów.Ponadto, poniewaz przyjmuje sie, ze kilka ta¬ kich ukladów dzwigniowych moze byc usytuowa¬ nych w róznych miejscach dokola naczynia 4 i ze podpierajace elementy 21, 28 powinny ulegac moz¬ liwe jak najmniejszemu przemieszczeniu katowe¬ mu, a nacisk wywierany za pomoca czlonów 6 po¬ winien byc zawsze pionowy (lub prawie pionowy) i skierowany ku dolowi, przeto kazdy uklad dzwigniowy moze zajmowac po przemieszczeniu polozenie równowagi bez koniecznosci stykania sie dolnej czesci elementu 21 ze sciana nogi 2 lub sworznia 29 z krawedziami otworów 30, 31. Mozli¬ wosc takiego zetkniecia sie wyklucza zapas bez¬ pieczenstwa 'przewidziany w przypadku, gdyby boczne przemieszczenie czlonów 6 przekroczylo wyznaczona wartosc.Ponadto jest oczywiste, ze wskutek zasadniczo poziomego ruchu czlonów 6 oraz wywierania na nie pionowego lub prawie pionowego nacisku, nie sa one narazone na zadne znaczne boczne obciaze¬ nia, wskutek tego zasadniczo nie wykazuja sklon¬ nosci do ruchów, powodujacych zginanie w miej¬ scach polaczenia czlonów 6 z naczyniem we¬ wnetrznym 4.Na fig. 3 przedstawiono odmienne urzadzenia.W tym przypadku element 28 jest pierwszym ele¬ mentem podpierajacym i jest zakonczony na swym górnym koncu widelkami 35, które wspólpracuja ze wspornikiem 15. Element 21 natomiast tworzy drugi element podpierajacy, a przy swym górr nym koncu jest zaopatrzony w dwa czopy, z któ¬ rych jeden jest oznaczony liczba 36, czopy te sa osadzone w lozyskach podobnych jak lozyska 32 pokazane na fig. 2. Pokazany na fig. 3 uklad dzia¬ la tak samo, jak opisany wyzej z powolaniem sie na fig. 1 i 2, lecz w tej odmianie konstrukcji za¬ równo sworzen 25 jak czop 36, mozna umiescic tak, aby byly wspólosiowe. Mozna to uzyskac na przyklad przez przedluzenie elementu 21 w kie¬ runku ku górze jak pokazano linia przerywana 37.Taki uklad stwarza optymalne warunki, w których 5 pierwszy i drugi podpierajacy element maja taka sama dlugosc, a w takim przypadku boczny ruch * czlonu 0 jest scisle poziomy i nie towarzyszy mu prawie zadne przemieszczenie pionowe.Chociaz, jak to bylo opisane wyzej, z powola¬ niem sie na fig. 1 i 2, uklad dzwigniowy podpiera naczynie 4 zamontowane nad nim, to naczynie 4 moze byc równiez podwieszone pod podobnym ukladem dzwigniowym, zmontowanym nad tym zbiornikiem. Ponadto chociaz omawiane urzadze¬ nie zostalo opisane specjalnie w zastosowaniu do zbiornika o podwójnych scianach, przeznaczonym do magazynowania skroplonego czynnika gazowe¬ go, to mozna sobie wyobrazic, ze urzadzenie pod¬ pierajace wedlug wynalazku moze byc równiez stosowane do podpierania kazdego innego obiektu narazonego na ograniczone ruchy poziome. PL