Opublikowano: 18.VI.1965 49703 Ki 8 a, 7 MKP UKD *06ra Wlasciciel patentu: Unisearch Limited Co Kensington, Malcolm Chaikin Maroubra, Alexander Samson, Greenwich, Nowa Poludniowa Walia (Australia) Sposób obróbki luznych wlókien oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki wszelkiego rodzaju wlókien luznych za pomoca strumienia lub strumieni cieczy, zapobiegajacy pla¬ taniu i mierzwieniu wlókien, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu. 5 Dotychczasowy sposób obróbki luznych wlókien ma wady. Pranie surowej (potnej) welny przepro¬ wadza sie dotychczas w wodnym roztworze mydla i sody lub innego srodka czyszczacego. Welne luz¬ na nie zwiazana i majaca nie wszystkie wlókna 10 ulozone równolegle do siebie, przepuszcza sie przez szereg zbiorników zawierajacych piorace ciecze, przy czym ostatni zbiornik zawiera tylko czysta wode do plukania. Temperatura wody waha sie zwykle w granicach od 38° do 70°C. W zbiornikach 15 welna jest zanurzona w cieczy i poruszana albo mechanicznie albo strumieniem cieczy. Po opusz¬ czeniu kazdego zbiornika jest poddawana wyzy¬ maniu.Sposób ten, chociaz skuteczny, o ile chodzi o usu- 20 niecie zanieczyszczen, powoduje mierzwienie, spla¬ tanie i skrecanie sie luznych wlókien, co jest przy¬ czyna pekania 'tych wlókien podczas dalszej prze- ' róbki. Ruchy luznych wlókien przy skrecaniu sie i/lub zwijaniu sa spowodowane zmianami wystepu- 25 jacymi wewnatrz wlókien. Zmiana zawartosci wil¬ goci w welnie powoduje zmiane 'wymiarów w kie- runku promieniowym (pecznienie) oraz zmiany w wewnetrznych naprezeniach wywolujace skrety dookola podluznej osi wlókna. Te zmiany jak rów- 30 niez mechaniczny ruch wlókien sa przyczyna zmierzwienia i splatania wlókien. Dla rozplatania i wyprostowania ich stosuje sie zgrzeblanle, w cza¬ sie którego wlókna pekaja i rwia sie. A wiado¬ mo, ze im wieksze zmierzwienie, tym wiecej jest po zgrzeblaniu wlókien krótkich, znacznie mniej wartosciowych od wlókien dlugich.Tej wady nie usuwaja wynalazki podane w opi¬ sach patentowych: nr 147.792, ani w brytyjskim opisie nr 57.3042 ani tez kanadyjskim opisie nr 515.153, gdyz przy opryskiwaniu wlókno pozostaje swobodne (nie scisniete) i dlatego mierzwi sie i placze.Istota wynalazku jest sposób obróbki luznych wlókien ulozonych w warstwe i sprasowanych, na które skierowany jest strumien lub strumienie obrabiajacej cieczy. Warstwa wlókien jest spraso¬ wana w celu zapobiezenia wzglednym ruchom poje¬ dynczych wlókien pod wplywem strumienia oraz dzialaniu naprezen wewnetrznych i przez to unik¬ niecia ich splatania.Wynalazek obejmuje ponadto urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.Sposób wedlug wynalazku moze byc stosowany z duza korzyscia przy praniu murowej (potnej) luz¬ nej welny, majacym na celu oczyszczenie wlókien z nagromadzonego tluszczu, lanoliny oraz zwierze¬ cych, roslinnych i mineralnych zanieczyszczen. Mo¬ ze byc równiez stosowany przy praniu, farbowaniu, 4970349703 karbonizacji jak i przy innego rodzaju obróbce luznych wlókien.Dla wyjasnienia wynalazku przedstawiono przy¬ kladowo sposób prania surowej (potnej) welny, gdyz w tym przypadku ruchy wlókna sa najinten¬ sywniejsze tak pod wzgledem reakcji wewnetrznej jak i dzialania sil mechanicznych.Welna sprasowana pomiedzy dwoma porowatymi przenosnikalm przesuwa sie z dowolna szybkoscia | albo nad'pioraca ciecza albo zanurzona w niej zu- * pelnie lirtrczesciowo. Na sprasowana welne tryska strumien lub strumienie pioracej cieczy od góry lulb od d-olu albo od góry i od dolu poprzecznie do kie¬ runku ruchu welny.Najkorzystniejsza temperatura pioracej cieczy wynosi od 15 do 80°C. Istotnym dla wynalazku jest sprasowanie welny najkorzystniej pod cisnieniem 1 do 75 g/om2, które w zaleznosci od zawartosci welny i ¦predkosci strumienia wyklucza ruchy po¬ jedynczych wlókien, prowadzace do zmierzwienia, splatania i skrecenia wlókien. Nastepujace po tej operacji zgrzeblenie w minimalnym stopniu powo¬ duje pekanie i rwanie sie wlókien.Urzadzenie do stosowania sposobu obróbki luz¬ nych wlókien wedlug wynalazku jest przedstawio¬ ne na rysunku.Urzadzenie do stosowania sposobu obróbki luz¬ nych wlókien obejmuje zbiornik 1 wypelniony cie¬ cza do poziomu 2. Zbiornik 1 moze byc polaczony przewodem, nie przedstawionym na rysunku, z in¬ nym zbiornikiem (równiez nie przedstawionym) przeznaczonym na zapas cieczy. Beben 3 jest we¬ wnatrz pusty, umocowany obrotowo na wale odpo¬ wiednio ulozyskowanym i napedzanym mechanicz¬ nie lub elektrycznie, przy czym powierzchnie bocz¬ na ma w postaci drucianego sita.Przenosnik 4 bez konca, wykonany z elastycz¬ nej plecionki lub siatki przesuwa sie w czesci swo¬ jego toru dookola powierzchni .bocznej bebna 3.Jest on kierowany rolkami 8, 10, 11 i napedzany jedna lub kilkoma z tych rolek. Rolka 8 reguluje naprezanie tasmy 4 przenosnikowej za pomoca obrotowej dzwigni 9 i przeciwwagi 21 amortyzu¬ jacej kazde wydluzenie tasmy. Napieta tasma prze¬ nosnika 4 wywiera nacisk na powierzchnie bebna w kierunku prostopadlym do jego osi obrotu. Kie¬ dy miedzy tasma przenosnika 4 a powierzchnia boczna bebna 3 znajdzie sie warstwa welny, zostaje ona scisnieta, a nacisk trwa talk dlugo, jak dlugo trwa naprezenie tasmy 4, skutkiem którego tasma przylega do bebna. Tasma przenosnika 4 jest .skon¬ struowana jako tasma bez konca i napedzana jest z taka sama liniowa szybkoscia, jak powierzchnia boczna bebna 3. Welna jest umieszczona i scisnie¬ ta pomiedzy .tasma przenosnika 4 i bebnem 3 i wskutek tego nie moze sie wysuwac. Welne po¬ daje sie na tasme 4 rozkladajac ja równomiernie ponad rolkami 10. Po przejsciu prawej rolki 10 zo¬ staje ona poddana sprasowaniu zanim osiagnie powierzchnie 2 cieczy. Nacisk tasmy ma welne trwa przez cala trase az do lewej rolki 1L t)o wnetrza pustego bebna 3 wchodzi (nie przed¬ stawiona na rysunku) rura 19 wyposazona w kilka dysz skierowanych ku dolowi, w kierunku po¬ wierzchni sitowej bebna 3. Pampa 7 wtryskuje pod 10 15 20 25 35 40 45 50 55 cisnieniem przez te dysze ciecz pioraca na welne, znajdujaca sie pomiedzy tasma 4 a sitowa po¬ wierzchnia bebna 3. W podobny sposób dolne dy¬ sze 6, polaczone rozgalezieniem 20 z przewodem pompy 7, kieruja ciecz od dolu na warstwe welny.Pompa 7 zasysa ciecz ze zbiornika 1 (w sposób nie przedstawiony na rysunku). Welna pozostaje w cza¬ sie opryskiwania przez dysze i zanurzenia w cie¬ czy stale sprasowana, a zwalnia sie dopiero w po¬ blizu lewej rolki 11, gdzie mozna zamocowac urza¬ dzenie zgarniajace 12, usuwajace welne z po¬ wierzchni sitowej bebna 3, która moglaby zbyt sil¬ nie przyczepic sie do_ sita bebna.Przed opuszczeniem zbiornika usuwa sie, wstep¬ nie z welny ciecz w niej zawarta za pomoca wyzy¬ majacych rolek 13, a ostatecznie przez rolki 15 umieszczone za rolkami 14. Po przejsciu przez glówne rolki 15, welna jest kierowana nad prze¬ nosnik 16, który podaje ja do dalszej obróbki.Ciecz wycisnieta przez wyzymajace rolki 13 sply¬ wa do zbiornika 1, a przez glówne rolki 15 do ko¬ rytka 17, skad pomocnicza pompa 18 kieruje ja z powrotem do zbiornika 1. W ten sposób jest zamkniety obieg cieczy pioracej lub pluczacej po¬ miedzy zbiornikiem 1 poprzez pompe 7, przewód 20, dysze 5 i 6, warstwe welny scisnietej miedzy tasma przenosnika i sitowa sciana bebna 3 z powrotem do zbiornika 1.Czasami moze sie okazac celowe podparcie tas¬ my przenosnikowej za pomoca rolek (nie pokaza¬ nych) w punktach lezacych naprzeciw górnych dysz 5, jezeli sila natrysku jest zbyt duza, a tasma przenosnika ulega odchyleniu. Bedzie to zalezne przede wszystkim od rodzaju i wlasnosci materialu zastosowanego do wykonania tasmy przenosnika.Welna prana sposobem wedlug wynalazku w ni¬ czym nie ustepuje welnie pranej zwyklym sposo¬ bem, jezeli chodzi o pozostalosci tluszczu i zanie¬ czyszczen. Jezeli zas chodzi o splatanie i zmierz¬ wienie, to na podstawie przeprowadzonych prób, welny prane sposobem wedlug wynalazku wyka¬ zaly o polowe mniejszy naklad pracy przy roz¬ plataniu niz na podobnej próbce welny pranej spo¬ sobem dotychczasowym. Ponadto próbka welny pierwszej miala znacznie wieksza srednia dlugosc wlókna niz próbka welny drugiej.Dla kazdego rodzaju welny wielkosc nacisku, sklad kapieli oraz predkosc przesuwania nalezy ustalic doswiadczalnie. Zreszta wszystkie te wa¬ runki sa wzajemnie od siebie zalezne. PL