Opublikowano: 25.VI.1965 49686 KI. 21 c, 27/04 l MKP H 02 UKD Twórca wynalazku: Józef Czapla Wlasciciel patentu: Krakowskie Przedsiebiorstwo Budownictwa Prze¬ myslowego, Kraków (Polska) Rozdzielnia elektryczna niskiego napiecia przystosowana do zagospodarowania placów róznych budów Przedmiotem wynalazku jest elektryczna, prze¬ nosna rozdzielnia niskiego napiecia, uzytkowana na placach raznych budów do zasilania zmechanizo¬ wanego sprzetu ibudowlanego d zmechanizowanych narzedzi recznych.Znane i powszechnie dotychczas stosowane na budowach rozdzielnie wykonywane sa w jednym z kilku mozliwych systemów zabezpieczenia przed porazeniem, przy czym wybór systemu zabezpie¬ czenia jest zalezny od warunków zasilania i jest kazdorazowo pobierany do wymagan zwiazanych ze sposobem tego zabezpieczenia. Ponadto znane dotychczas rozdzielniie mie rozwiazuja zagadnienia uniwersalnego zabezpieczenia przed porazeniem w przypadkach uszkodzen sieci zasilajacych, w których przy systemie zarówno zerowania, jak i t uziemiania pojawia sie niebezpiecHne napiecie dotyk/u.Dotychczasowe budowlane skrzynie rozdzielcze projektowane w odniesieniu do obowiazujacych przepisów ochronnych wykazuja te podstawowa niedogodnosc, ze dla kazdego przypadku ochrony przed porazeniem nalezy badz zaprojektowac od¬ powiednia skrzynke rozdzielcza, badz tez nalezy zgromadzic pelny asortyment wykonan tych skrzy¬ nek w celu dostosowania sie do miejscowych wy¬ mogów ochronnych, ^ Spotytone rozwiazania rozdzielni budowlanych maja konstrukcje niewlasciwa dla trudnych wa¬ runków pracy przystosowanej do placów budowy, a ponadto trudno je przystosowac do róznych syste¬ mów ochrony przed pprazeniem, obowiazujacycb w danym rejonie zagospodarowania placu budowyj Powyzsze wady i niedogodnosci eliminuje roz- 5 dzielnia wedlug wynalazku o konstrukcji, zapew¬ niajacej maksymalne warunki bezpieczenstwa pra¬ cy, trwalosc uzytkowa oraz oszczednosci zwiazane z wyeliminowaniem pracochlonnego jej projekto¬ wania. Istota wynalazku polega glównie na roz- 10 wiazaniu uniwersalnego ukladu polaczen ochrony przed porazeniem, niezaleznie od systemu zerowa¬ nia czy tez uziemiania, co umozliwia stosowanie rozdzielni we wszystkich mozliwych warunkach spotykanych na placach budowy oraz na takim 15 rozwiazaniu konstrukcyjnym, które umozliwia sto¬ sowanie tablic elektrycznych od 25-1-100 A w ga1 barycie mniejszym niz gabaryty stosowanych do¬ tychczas rozdzielni, a takze na zastosowaniu wy¬ suwanego dnia, ulatwiajacego wymiane tablic i do- 20 konywanle prac kionserwacyjhó-remonitówych.Rozdzielnia stanowiaca przedmiot niniejszego wynalazku, jest wyposazona W (przenosny stójalk obciazony betonowymi óbciaznikanai. Stojak umoz^- liwia instalowanie rozdzielni jak& wólhó stojacej* 25 oraz latwe przestawianie ze stanowiska ':5h\a stainib- wiisko niezbedne w przypadkach1teonieczhosci szjfl**'" kiego uruchomienia sprzetu elektrycznego na ter^; nie, uniemozliwiajacym montowanie prowizorycz^ nej linfiii napowietrznej * Rozdzielnia wedlug wyna-' 30 laziku wykonana jest iz metalu i $odzielóna na dwi# 4968649686 czesci. Jednia z tych czesci dostepna jest dla per¬ sonelu obslugujacego maszyny budowlane i zawie¬ ra trzy lub cztery gniazda wtykowe 3 X25 A i 3 X 60 A dla s^y * jedmo gniazdo wtykowe dwu¬ biegunowe dla jednofazowego sprzetu zelektryfi¬ kowanego lub sieci oswietleniowej oraz przyciski sterujace wylacznik glówny rozdzielni Druga czesc, zamknieta i dostepna tylko dla uprawnionego elektryka budowy zawiera reczny wylacznik glówny lub zabezpieczenie wejsciowe, sa¬ moczynny wylacznik elektromagnetyczny z przekaz¬ nikiem przeciwporazeniowym z cewka napieciowa o napieciu zadzialania ponizej 24 V, zabezpieczenia poszczególnych obwodów, element grzewczo-oswie- tleniowy oraz przelaczamy uklad ochronny, poz¬ walajacy na zabezpieczenie przed porazeniem przez uziemienie lub przez zerowanie albo przez napie* ciowy wylacznik ochronny lub tez przez zerowa¬ nie sprzezone równolegle z wylacznikiem ochron¬ nym. Uklad elektryczny rozdzielni zmontowany jest na plycie izolacyjnej albo na metalowej kon¬ strukcji nosnej. Miedzy czescia zamykana, a czes¬ cia dostepna dla operatorów sprzetu Umieszczone j«stjwysuwne dno, przy czym elektryczna tablica ;na jpjycie lub konstrukcji nosnej jest w calosci lat¬ wo odejmowalna, co umozliwia dostosowanie roz¬ dzielni do pradu 25 A, 40 A, 60 A lub tez 100 A groznymi zestawami trzech lub czterech gniazd wtyfcówych.Zastosowanie ogrzewania ukladu przeciwporaze¬ niowego zarówka zapewnia niezawodnosc dzialania takze przy niskich temperaturach. Zarówka sluzy jednoczesnie do oswietlania tablicy rozdzielczej i umozliwia bezpieczna prace elektryka o zmroku lub w pomieszczeniach zaciemnionych. Uklad ochrony z wylacznikiem ochronnym dziala juz przy opornosci uziomu rzedu 450 omów i nizej, uzyski¬ wanej za pomoca wbitej w grunt sondy, wykona¬ nej z materialów odpadkowych dlugosci okolo 70 cm. W czesci dostepnej dla elektryka znajduje sie wylacznik reczny lub wejsciowe gniazda bezpiecz¬ nikowe do wylaczania z pod napiecia calej tablicy W celu umozliwienia bezpiecznego przeprowadze- nlia konserwacji lub remontu rozdzielni.W celu umozliwienia zasilania sprzetu lub oswie¬ tlenia obnizonym napieciem, rozdzielnie wyposazo¬ no w obwód przelaczalny 220/24 V, z dwoma gniaz¬ dami wtykowymi, co umozliwia przy polaczeniu wprost uzyskanie na zewnatrz napiecia 220 V, a po¬ przez transformator bezpieczenstwa napiecia 24 V.Transformator bezpieczenstwa 220/24 V jest umieszczony w zamykanej czesci rozdzielni tylko w razie potrzeby.Rozdzielnia wedlug wynalazku jest uwidocznio¬ na na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ mat czterogniazdowej skrzyni rozdzielczej 25-r- -t-40 A/380V, fig. 2 -nschemat czterogniazdowej rozdzielni 60-i-100 A/380 V, flig. 3 — rozdzielnie zamknieta i ustawiona na stojaku w widoku z przo¬ du, fig. 4 i— ta sama rozdzielnie w widoku z bo¬ ku, fig. 5 —- rozdzielnie kompletna w widoku per¬ spektywicznym z przodu i z lewego boku, fig. 6 — rozdzielnie w widoku perspektywicznym z pfzodu i prawego boku, fig 7 — wnetrze rozdzielna w wi¬ doku perspektywicznym, fig. 8 — polowe drzwi rozdzielni w widoku od wewnatrz, fig. 9 — wy- suwne dno skrzyni w widoku z góry, fig. 10 — dzwignie wylacznika elektromagnetycznego w wi- i doku z boku, a fig. 11 — te sama dzwignie w wi¬ doku z góry.Rozdzielnia w ksztalcie prostokatnym jest wyko¬ nana z blachy stalowej przymocowanej do szkiele¬ tu ispawanego ze stali ksztaltowej lub z blach gie^ io tych bez szkieletu. W górnej czesci rozdzielni umo¬ cowany jest dwuspadowy okapowy daszek 1. Do bocznych scian 2 przymocowane sa cztery zacze¬ py 3 po dwa z kazdej strony, sluzace do zawiesza¬ nia rozdzielni na scianach lub slupach. Na bocz- 15 nych scianach 2 umocowane sa równiez dwa recz¬ ne uchwyty 4 do przenoszenia rozdzielni. Na le¬ wej bocznej scianie 2 znajduje sie uziemiajaca sruba 5 oraz odizolowana podkladkami 6 od sciany, sruba 7 do uziomu pomocniczego. Nad srubami 5 20 i 7 umocowane jest hermetyczne gniazdo wtyko¬ we 8 ze sworzniem uziemiajacym, a nad nim opiso¬ wa przestawiaina tabliczka 9 do napiecia 220/24 V.Na prawej bocznej scianie 2 przymocowany gest uchwyt 10, sluzacy do zaciskania wprowadzonego 23 do skrzyni oponowego przewodu zasilajacego.Przednia sciane skrzyni stanowia dwudzielne drzwi 11 na zawiasach 14 z ryglowym zamkiem 12 blo¬ kowanym zamkiem 13 na klucz. Drzwi 11 kryja górna czesc skrzyni zawierajaca uklad elektryczny, 30 natomiast dolna czesc oddzielona od górnej wy- suwnym dnem 49, otwarta i dostepna dla operato¬ ra, zawiera trzy lub cztery trójfazowe gniazda wtykowe 16, jedno dwubiegunowe gniazdo wtyko¬ we 30 i przyciski sterownicze 15. w Skrzynia ustawiona jest na 'stojaku 17, wyko¬ nanym ze stali ksztaltowej i wyposazonym w dwa obciazniki 18 z recznymi uchwytami 19 do prze¬ noszenia. Stopy 50 stojaka 17 wykonane sa z bla¬ chy ryflowanej. Wewnatrz stojaka 17 sa umoco- 40 wane podpórki 52 z uchwytami 51 do zawieszania dodatkowych rozdzielaczy energii.Rozdzielnia zasilana jest przewodem oponowym 20 zakonczonym wtyczka 21 do gniazda sieciowego z bezpiecznikami mocy. Przewód 20 zacisniety itf *5 uchwycie 10 .podlaczony jest do wylacznika 22 ty¬ pu LUK-40 w izolacyjnej obudowie lub do gniazd 23 wejsciowego zabezpieczenia, przy czym wylacz¬ nik 22 gniazda 23 polaczony jest ^ elektromagne¬ tycznym wylacznikiem 24 w izolacyjnej obudowie, 50 sterowanym przyciskami 15. Wylacznik 24 polaczo¬ ny jest za pomoca przewodu 25 z tablica rozdziel¬ cza 26, zabezpieczona bezpiecznikami* 27.Na tablicy rozdzielczej 26 umocowane sa trzy lub cztery wtykowe gniazda 16 e zabezpieczenda- s* mi 29, przystosowane do odbioru pradu trójfazo¬ wego oraz jedno gniazdo 30 z zabezpieczeniem 31 do odbioru pradu jednofazowego. Zarówki 34 i 48, stanowiace w Rozdzielni elementy grzejnó-oswie- tleniowe, umocowane w gniazdach bezpieczniko- w wych 35 sa podlaczone do dwubiegunowych zabez^ pieczen 36. Miedzy zarówkami 34 i 48 .znajduje sie wylacznik 33. Taki uklad obwodu grzejno-oswietle¬ niowego dostosowany jest do wykorzystania wmzf* •tkich czterech wariantów ochrony przed poraze- 65 niem, to rarac^ do uedemlienia, zerowania, wylacz-49686 5 6 nika ochronnego lub zerowania sprzezonego rów¬ nolegle z wylacznikiein ochronnym.Natomiast w przypadku ochrony przez uziemie¬ nie, zerowanie lub wylacznlilk oohroliy na tablicy rozdzielczej 26 znajduje sie-tylko jedna zarówka 34 220W100W, podlaczona jednym biegunem do bez¬ piecznika 26 zasilanego przed stycznikiem, a dru¬ gim biegunem poprzez wylacznik 33 do górnej listwy zaciskowej 43. Obwód przelaczamy 220 na 24 V sklada sie z wtykowego gniazda 37 typu nad- tynkowego ze sworzniem uziemiajacym, umocowa¬ nego na tablicy 26 oraz z gniazda hermetyczne¬ go 8, umocowanego na lewym boku skrzyni.Z gniazda 8 wyprowadzony jest do wnetrza skrzy¬ ni przewód 38 zakonczony wtyczka 39 z tulejka uziemiajaca, do gniazda 37 lub do transformatora 40, z którego jest wyprowadzona wtyczka 41. Przez osadzenie wtyczki 39 w gniezdzie 37 uzyskuje sie w zewnetrznym igniezdzie 8 napiecie 220 V, nato¬ miast przez wlaczenie wtyczki 39 w gniazdo tran¬ sformatora 40, a wtyczki 41 w gdiniazdo 37 uzysku¬ je sie na zewnatrz napiecie 24 V, przy czyim gnliaz- do 37 zasilane jest napieciem 220 V przez podlacze¬ nie do bezpiecznika 31.System przelaczalnego ukladu ochrony przed po- \ razeniem sklada sie z napieciowego, przeciwpora¬ zeniowego przekaznika 42 wbudowanego w elektro¬ magnetyczny wylacznik 24 lub wykonanego jako oddzielny element oraz z pieciozaciskowej listwy 43, jedenastozaciskowej listwy 44, zlaczki 45 do zwierania lub rozwierania listw zaciskowych nie- izolowanej uziemiajacej sruby 5, izolowanej sru¬ by 7 i z zacisku zerowego 32. Wszystkie jnetalowe obudowy wyposazenia rozdzielni sa polaczone z dolna listwa zaciskowa 44, a zera robocze zarówki 34, gniazd 9 i 37 oraz gniazda 28 sa podlaczone do górnej listwy, zaciskowej 43, która z kolei polaczo¬ na jest z zaciskiem zerowym 32. Listwa zacisko¬ wa 44 polaczona jest z nieizolowana uziemiajaca sruba 5, natomiast izolowana sruba 7 jest podla¬ czona do jednego konca cewki przeciwporazenio¬ wego przekaznika 42 w izolacyjnej obudowie, przy czym drugi koniec cewki przekaznika 42 jest po¬ laczony z uziemiajaca listwa 44.W przypadku ochrony przez uziemienie, listwy zaciskowe 43 i 44 sa rozlaczone, uziemiajaca sru¬ ba 5 polaczona jest z odpowiednim uziomem a przewód zerowy sieci zasilajacej podlaczony do zerowego zacisku 32. W przypadku ochrony przez zerowanie, listwy 43 i 44 sa zwarte zlaczka 45, a przewód zerowy zasilania polaczony z zaciskiem zerowym 32. W przypadku ochrony przez wylacz¬ nik ochronny, listwy 43 i 44 sa rozwarte, izolowa¬ na sruba 7 polaczona z przenosnym pomocniczym uziomem, a przewód zerowy zasilania podlaczony do zacisku 32. Natomiast w przypadku ochrony przez zerowanie sprzezone równolegle z wylaczni¬ kiem ochronnym, zaciskowe listwy 43 i 44 sa zwar¬ te, izolowana sruba 7 polaczona z przenosnym po¬ mocniczym uziomem, a przewód zerowy zasilanlia 5 podlaczony do zerowego zacisku 32.Elektromagnetyczny wylacznik 24 wyposazony jest w dodatkowa dzwignie 46, polaczona z ramie¬ niem 54; umozliwiajaca nastawianie wyzwolonego przeciwporazeniowego przekaznika 42 za pomoca przycisku 47, znajdujacego sie w obudowie wylacz¬ nika i sluzacego dotychczas tylko do odblokowywa- . nia termicznego wyzwalacza 53. PL