Pierwszenstwo: nr 49204 14VIII.1963(P102 378) Opublikowano: 22.VI.1965 49476 tije/t KI. 39a2,W44 MKP B 29 c x*l{*h UKD 678.029.43 Twórca wynalazku i Zdzislaw Urbaniak, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Elektronowy uklad sterujacy zwlaszcza do generatora mocy wielkiej czestotliwosci do zgrzewania pojemnosciowego Przedmiotem • patentu glównego Nr 49204 jest sposób ciaglego zgrzewania folii z tworzyw sztucz¬ nych pradami wielkiej .czestotliwosci, odznaczaja¬ cy sie tym, ze cyikl pracy obejmuje cztery kolejne fazy. W pierwszej fazie zgrzewany material jest 5 obejmowany przez dwie elektrody zgrzewarki, w drugiej fazie nastepuje ruch elektrod wraz z zacisnietym w nich materialem zgodnie z kie¬ runkiem zgrzewania. W polowie tej fazy nastepu¬ je proces zgrzewania folii pradami wielkiej cze- 10 stotliwosci, a w drugiej polowie zastyganie zgrze- wu pod dociskiem elektrod. Trzecia faize stanowi rozwarcie elektrod, a czwarta powrót do polozenia poczatkowego.Energie wielkiej czestotliwosci, niezbedna do 15 zgrzewania folii czerpie sie z generatora mocy wielkiej czestotliwosci, przy czym doprowadzenie tej energii do elektrod zgrzewajacych w drugiej fazie cyklu zgrzewania na scisle okreslony czas jest warunkiem prawidlowej pracy urzadzenia 20 zgrzewajacego.Warunek ten wymaga mozliwosci sterowania generatorem mocy wielkiej czestotliwosci w okre¬ slony sposób. Mozna to uzyskac dwoma drogami, albo przez zmiane napiecia na siatce lampy gene- 25 ratora, albo przez wlaczanie i wylaczanie napiecia anodowego w odstepach czasu uzaleznionych od przebiegu procesu (zgrzewania. Regulacje dzialania generatora przez zmiane napiecia na siatce osiaga sie w ten sposób, ze w celu odlaczenia generatora, 30 do siatki jego lampy przyklada sie ujemne napie¬ cie tak duze, ze lampa przestaje pracowac, popu¬ larnie nazywa sie to zatkaniem lampy, a nastepnie w okreslonych odstepach czasu usuwa sie przylo¬ zone ujemne napiecie na czas, w którym generator ma dostarczac energie do elektrod.Przedmiotem wynalazku jest uklad elektronowy przeznaczony do sterowania generatorem wielkiej czestotliwosci, stosowanym do pojemnosciowego zgrzewania folii z tworzyw sztucznych jak i do in¬ nych celów na przyklad do regulacji parametrów hartowania lub innych procesów technologicz¬ nych.Powszechnie do tego celu stosuje sie uklady multiwibratorów, które maja te zalete, ze krótko¬ trwaly impuls wyzwalajacy pozwala na uzyskanie impulsu sterujacego o okreslonym czasie dziala¬ nia. Uklady te jednakze odznaczaja sie stosunko¬ wo duzym czasem przerw pomiedzy poszczególny¬ mi impulsami czyli tak zwanym duzym czasem powrotu do stanu poczatkowego, co utrudnia sto¬ sowanie ich do sterowania urzadzen, w których kolejne cykle pracy nastepuja szybko po sobie.Niedogodnosci te usuwa uklad sterujacy wedlug wynalazku, który umozliwia skrócenie czasu po¬ wrotu multiwibratora do stanu poczatkowego.Uklad ten moze byc zastosowany zarówno do wla¬ czania i wylaczania napiecia anodowego lampy generatora, jak i do dolaczania i odlaczania duze- 4947649476 go i ujemnego napiecia na siatke lamjpy genera¬ tora.Przedstawiony przykladowo na rysunku uklad wedlug wynalazku zawiera multiwibrator zbudo¬ wany na dwóch laimlpacli Lx i 1*7 pracujacych ha 5 przemian, przy czym zgodnie z zasada pracy mul¬ tiwibratora podczas przewodzenia jednej lampy, druga nie przewodzi na skutek duzego ujemnego napiecia przylozonego do jej siatki.Uklad multiwibratora uruchamiany jest prze- le lacznikiem zlozonym z Obrotowej tarczy Gub beb¬ na) 1, zaopatrzonej w wystep 2 i ukladu sprezyn zawieranych i rozwieranych podczas obrotu tar¬ czy- Tarcza 1 sprzezona jest z ukladem mechanicz¬ nym urzadzenia do zgrzewania w ten sposób, ze 15 okreslonemu polozenilu elektrod w cyklu zgrze¬ wania odpowiada scisle okreslone polozenie wy¬ stepu 2 tarczy 1, obracajacej sie w kierunku ozna¬ czanym strzalka 3.[Podczas obrotu tarczy wystep 2 podnosi kotwi- 20 ce 4 umocowana sprejzyscie na wsporniku 5.Wystejp 2 tairczy 1 jest tak uksztaltowany, ze przy dalszym obrocie tarczy kotwica 4 gwaltow¬ nie opatia i powoduje zwarcie normalnie rozwar¬ tych styków Si, wskutek czego do siatki lampy Li 25 pozostajacej pod wplywem duzego ujemnego na¬ piecia, zostaje doprowadzone naciecie dodatnie, w wyniku czego siatka lamipy Li otrzymuje takie napiecie, ze zaczyna przewodzic prad. Kondensa¬ tor Cj rozladowuje sie przez lampe Lx wskutek 30 czego na oporniku R2 powstaje spadek napiecia, powodlujacy ujemne napiecie na siatce lamipy 1^ tak diuize, ze lampa ta zostaje zatkana na czas okreslony stala czasu F2 Ci.Wskutek zatkania lampy W zaczyna przewodzic 35 zastosowana dodatkowo w ukladzie lam|pa L3 gdyz ujemne napiecie dzialajace pierwotnie na jej siat¬ ke zostaje zmniejiszone poniewaz jednoczesnie la¬ duje sie kondensator C2. Dzialanie lampy Ls po¬ woduje zadzialanie przekaznika P i zwarcie jego 40 ze styków 7 8 9. Przez zwarte styki 9 moze byc do¬ prowadzone z oddzielnego zródla napiecie anodo¬ we do anody generatora wjcz. lub ujemne napie¬ cie do jego siatki.Czas trwania impulsu, a zatem i czas w którym 45 generator w.cz. dostarcza energie do elektrod zgrzewajacych jest uzalezniony od stalej czasu Ci F2 i jest niezalezny od czasu obrotu tarczy 1.Czas ten mozna regulowac za pomoca opornika R2 Wskutek (uniezaleznienia czasu trwania impul- 50 su oti clbrotu tarczy moze zailstniec przylpadek, ze czais trwania irnJpulsni bedzie dluzszy niz czas po¬ trzebny do zgrzewania folii, 00 mogloby spowodo¬ wac przegrzanie folii hub rozwarcie elektrod przy doprowadzanej do nich energii w.cz., azeby temu 55 zapobiec zas-tosolwano uklad sprezyn S2 zwiera- - nyich za pomoca wystepu 2 tarczy 1. Szybkosc zgrzewania powinna byc tak dobrana, zeby impuls sterujacy trwal okolo Vs czasu obrotu tarczy 1.W przypadku gdy irnlpulis sterujacy generatorem ^ trwa dluzej, przez zwairte styki S2 i opornik P3 zo¬ staje podane dodatnie napiecie na siatke lampy 1^ wskutek czego lampa ta zaczyna przewodzic, a tym samym impuls sterujacy zostaje przerwany.Równoczesnie przez zestyki 8 przekaznika P na- 65 piejcie dodatnie jest doprowadzane do lampy neo¬ nowej L5, która pod wyplywem tego napiecia jarzy sie i sygnalizuje wczesniejsze przerywanie impul¬ sów sterujacych. W przypadku gdy impuls steru¬ jacy samoczynnie skonczy sie wczesniej niz wy¬ step 2 tarczy 1 zewrze styki S2, styki przekaznika P beda rozwarte wskutek czego zwarcie styków S2 nie spowoduje zadnych zmian w ukladzie.Samoczynne zakonczenie impulsów nastejpuje na skutek rozladowania sie kondensatora Cx gdyz wówczas maleje ujemne napiecie na siatce lampy L2 i lamlpa ta zaczyna przewodzic. Równoczesnie z rozladowywaniem kondensatora Ci laduje sie kondensator C^, który z kolei rozladowuje sie przez lam(pe L2 i opornik Fi. Warunkiem prawi¬ dlowej pracy uklaldu jest wieksza stala czaisu C2 Ki od stalej czasu Cx F2. Powoduje to, ze czas po¬ wrotu multiwibratora do tftanu stabilnego jest sito- ' sunkowo diizy, czas ten powinien byc mniejszy od czasu trwania .polowy obrotu tarczy 1, co jest wa¬ runkiem kazdorazowego uruchomienia ukladu przy zwarciu styków Si za pomoca wystejpu 2 tar¬ czy 1.W celu skrócenia czasu powrotu mulitiwllbratora do stanu stabilnego zastosowano w ukladzie lam¬ pe L4, której katoda polaczona jest przez opornik Ki z kondensatorem C2 przylaczonym do anody lamipy L*, a przez opornik R4 do siatki lampy Li.Zadaniem lampy L4 jest przyspieszenie rozlado¬ wania kondensatora C^, naladowanego do maksy¬ malnego napiecia podczas przewodzenia lampy Lf Zastosowanie lamipy L4 pozwala na kilkakrotne skrócenie czasu powrotu ukladu do stanu stabil¬ nego. PL