Pierwszenstwo: Opublikowano: 22.VI.1960 (P 94 116) 15.VII.1959 Niemiecka Republika Federalna 22.VI.1965 49322 KI 63 i, 12 MKP B 62 1 UKD tfu Wlasciciel patentu: Fichtel & Sachs A. G. Schweinfurt nad Menem (Nie¬ miecka Republika Federalna) BIBLIOTEK 1 Zespól napedowy i hamulcowy do piast wolnobiegowych Uruchomienie hamulca w piastach wolnobiego¬ wych do rowerów i motorowerów odbywa sie naj¬ czesciej za pomoca zaopatrzonego w gwintowany tnzpien czlonu napedowego, nazywanego „czescia napedowa" oraz za pomoca odpowiednio zaopa¬ trzonego w gwint wewnetrzny czlonu napedzanego, nazywanego „stozkiem hamulcowym". Gwintowa¬ ny czop czlonu napedowego i gwint wewnetrzny czlonu napedzanego wspóldzialaja ze soba i moga byc wkrecane jeden w drugi. W jednym polozeniu skrajnym polaczenia srubowego, stozek hamulcowy sluzy do przenoszenia sily hamowania, dzialajac np. na beben hamulcowy, w drugim natomiast skrajnym polozeniu — sluzy do przenoszenia mo¬ mentu napedowego na tuleje piasty roweru. W tym celu jest on zaopatrzony w zapadki napedowe, wspóldzialajace z wiencem zapadkowym tulei pia¬ sty. W zaleznosci od kierunku obrócenia czlonu na¬ pedowego, zespól srubowy ustawia sie w jedno lub drugie skrajne polozenie, czyli czlon napedzany sluzy wówczas do przenoszenia sily hamowania, badz tez momentu napedowego.W tym skrajnym polozeniu zespolu srubowego, kiedy czlon napedowy i napedzany sa najbardziej zblizone powierzchniami czolowymi, a takie skraj¬ ne polozenie odpowiada z reguly polozeniu prze¬ noszenia momentu napedowego, nalezy dbac o to, azeby powierzchnie czolowe obu czlonów nie przy¬ legaly do siebie na tyle mocno, ze nie moglyby sie juz rozlaczyc. Niebezpieczenstwo zakleszczenia jest 15 20 30 powazne z tego wzgledu, ze polaczenie srubowe musi byc drobnozwojowe, aby moglo przenosic wy¬ magany nacisk hamowania. Gdy przylegajace do siebie powierzchnie czolowe czlonów napedowego i napedzanego zakleszcza sie wzajemnie, to czlon napedowy nie moze juz byc uruchomiony i piasta pracuje nieprawidlowo.Zakleszczanie sie tych czlonów próbowano wy¬ eliminowac przez bardzo staranna obrpbke przy¬ legajacych do siebie powierzchni czolowych czlonu napedowego i napedzanego.Znane sa równiez odmiany konstrukcyjne, zawie¬ rajace zderzaki, które przy zblizaniu do siebie obu czlonów w czasie wzajemnego wkrecania sie wspól¬ dzialaja z soba i w ten sposób okreslaja skrajne polozenie zespolu sriubowego. W znanej odmianie konstrukcyjnej zderzaki sa wykonane w ten spo¬ sób, ze na koncach gwintów czlonu napedowego sa wykonane wyciecia o które opieraja sie przywiera¬ jace do nich prostopadle konce gwintu stozka ha¬ mulcowego. Wedlug innej odmiany zderzaki sa utworzone w postaci czopów przymocowanych za pomoca spawania zarówno do czlonu napedowego, jak i napedzanego. Takie spawanie czopów wymaga jednak znacznego nakladu pracy, co podraza cala konstrukcje.Wynalazek dotyczy zespolu napedowego i hamul¬ cowego do piast wolnobiegowych z przekladnia napedowa lub bez takiej przekladni, skladajacego sie z czlonów napedowego i napedzanego, które sa 4932249322 polaczone ze soba srubowo, wskutek czego w pierw¬ szym polozeniu skrajnym polaczenia srubowego, ze¬ spól sluzy do przenoszenia sily hamowania, a w drugim polozeniu skrajnym — do przenosze¬ nia momentu napedowego, przy czym na zwróco¬ nych ku sobie stronach czolowych znajduja sie zderzaki do ustalenia polozenia skrajnego polacze¬ nia srubowego przy najwiekszym przyblizeniu obu czlonów. Istota wynalazku polega na tym, ze zde¬ rzaki sa utworzone w powierzchniach czolowych obu czlonów w postaci wystepów lub wglebien wy¬ konanych bez obr|óbki skrawajacej, które w czasie przyblizania sie wchodza jeden w drugi i zderzaja sie swymi promieniowymi powierzchniami granicz¬ nymi.Najkorzystniejsze wykonanie wystepów i wgle¬ bien realizuje sie przez formowanie na zimno.W korzystnej postaci wykonania w powierzchni czolowej jednego czlonu jest utworzony rowek przekatny, natomiast na powierzchni czolowej dru¬ giego czlonu sa wykonane wystepy przesuniete wzgledem siebie o 180°.Rowek przekatny moze byc np. utworzony w czlonie napedowym, który jest wykonany jako stozek hamulcowy, zaopatrzony w gwint wewnetrz¬ ny i moze byc zaopatrzony w umieszczone na ob¬ wodzie zapadki napedowe, wspóldzialajace z wien¬ cem zapadkowym tulei piasty. Wystepy sa umie¬ szczone na czlonie napedowym, który przy dopaso¬ waniu do czlonu napedzanego jest zaopatrzony w czop gwintowany, a z boku obok czopa gwinto¬ wanego posiada wystepy przesuniete wzgledem sie¬ bie o 180°.W obu tych odmianach konstrukcyjnych moga byc wykonane w wystajacych czesciach na po¬ wierzchni czolowej czlonu napedzanego wglebienia dla pomieszczenia zapadek napedowych.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykonania wynalazku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny piasty wolnobiegowej z zespolem nape¬ dowym i hamulcowym, fig. 2 — widok z boku czlonu napedowego tego zespolu, fig. 3 — widok z góry czlonu napedowego wedlug fig. 2; fig. 4 — czlon napedzany w przekroju wzdluz linii IV—IV na fig. 5, fig. 5 — widok z przodu czlonu napedza¬ nego, patrzac w kierunku strzalki A na fig. 4, fig. 6 — zestawiony zespól napedowy i hamulcowy czesciowo w przekroju, a fig. 7 — przekrój wzdluz linii VII—VII na fig. 6.Piasta wolnobiegowa, przedstawiona na fig. 1, jest piasta przekladniowa z tuleja piasty 10. Mo¬ ment napedowy i hamulcowy od pedalu doprowa¬ dzany jest poprzez kolo zebate 12, osadzone nie- obrotowo na zewnetrznym elemencie napedowym 14. Zewnetrzny element napedowy 14 jest osadzony miedzy lozyskami kulkowymi 16 i 18. Zewnetrzny element napedowy 14 dziala na schematycznie przedstawiona przekladnie 20, która moze byc np. przekladnia planetarna. Nastawianie przekladni planetarnej na rózne biegi odbywa sie za pomoca lancucha cieglowego 22 i dzwigni 24, wspóldziala¬ jacej z przekladnia 20. Na wyjsciu przekladni 20 znajduje sie czlon napedowy 26. Ten czlon nape¬ dowy jest przedstawiony oddzielnie na fig. 2. Czlon ten sklada sie z tarczy 28, która z jednej strony 10 25 40 50 posiada gwintowany czop 30, a z drugiej strony krótkie walki 32, na których sa osadzone nie poka¬ zane na rysunku kola planetarne przekladni 20.Tarcza 28 i czop gwintowany 30 posiadaja otwór poosiowy 34 (fig. 3), dzieki któremu caly element jest osadzony przesuwnie na nieruchomej osi 36 piasty wolnobiegowej.Czop gwintowany 30 czlonu napedowego 26 jest polaczony srubowo z gwintem wewnetrznym 38 czlonu napedzanego 40, który jest przedstawiony oddzielnie na fig. 4 i 5. Ten czlon napedzany 40 posiada powierzchnie stozkowa 42, która wspólpra¬ cuje ze stozkowa powierzchnia 44 na bebnie ha¬ mulcowym 46, gdy czlon napedzany zostanie wkre¬ cony w lewo wedlug fig. 1. Dzieki dzialaniu na przemian stozkowej powierzchni 42 i stozkowej powierzchni 44 zostaje rozwarty beben hamulcowy 43, przedzielony wzdluz linii tworzacej. Beben ten opiera sie na powierzchni hamulcowej 48 tulei piasty 10 i hamuje piaste.Czlon napedzany 40, jak to uwidoczniono na fig. 4 i 5, posiada zapadki ryglujace 50, osadzone przegubowo na czlonie napedzanym i pozostajace pod naciskiem nie pokazanych na rysunku sprezyn wskutek czego swobodne konce zapadek wystaja z obwodu czlonu napedzanego. Te zapadki 50 w czasie wkrecenia czlonu 40 w prawo wedlug fig. 1, wspóldzialaja z wiencem zapadkowym 52 i przenosza moment napedowy z czlonu napedza¬ nego 40 na tuleje piasty 10.W powierzchni czolowej czlonu napedzanego 40, zwróconej do czlonu napedowego 26, jest wykona¬ ny rowek przekatny 54, przebiegajacy w obie stro¬ ny od gwintowanego otworu 38. Ten rowek prze¬ katny jest wykonany przez obróbke na zimno, pomiedzy wystajacymi czesciami 56 czlonu nape¬ dzanego 40, podobnie jak wyciecia 58, w których znajduja sie zapadki napedowe 50. Na powierzchni czolowej czlonu napedowego 26, zwróconej ku prze¬ katnemu rowkowi 54, znajduja sie wystepy 60, pokazane dokladnie zwlaszcza na fig. 3,. ale wi¬ doczne równiez na fig. 6 i 7. Wystepy 60 znajduja sie z obu stron czopa gwintowanego 30. Gdy mo¬ ment napedowy jest przenoszony za pomoca czlonu napedowego 26 na czlon napedzany 40, a stamtad na tuleje piasty 10, to obydwa czlony 26 i 40 we¬ dlug fig. 1 zblizaja sie do siebie. Szerokosc rowka przekatnego 54, ksztalt i wysokosc wystepów 60 oraz skok gwintu 30 albo gwintu wewnetrznego 38 sa tak dobrane, ze w czasie zblizania czlonów 26 i 40.wystepy 60 wchodza do rowka przekatnego 54 i swymi powierzchniami granicznymi opieraja sie na czolowych powierzchniach ograniczajacych row¬ ka przekatnego 54. W ten sposób zostaja utworzone zderzaki dajace pewnosc, ze czlon napedzany 40 i czlon napedowy 26 nie zakleszcza sie wzajem¬ nie. Aby nie utrudniac zaglebienia wystepów 60 w rowku przekatnym 54 podczas ich zblizania sie przez wkrecanie, krawedzie tego rowka przekat¬ nego moga byc sciete w miejscu 62, jak to poka¬ zano na fig. 5.Rowek przekatny 54, jak równiez wglebienie 58 moga byc wykonane przez formowanie na zimno.To samo dotyczy równiez wystepów 60.5 49322 6 PL