Pierwszenstwo: Opublikowano: 1. III. 1965 49193 KI. 80 a, 34/01 UKD Wspóltwórcy wynalazku: iz. Siegfried! Mosig, inz Rudolf Dietrich Wlasciciel patentu: VEB-KEMA Keramikmaschinen Górlitz, Górlitz Niemiecka Republika Demokratyczna) Automatyczna prasa do ceramicznych rur kielichowych i Wynalazek dotyczy automatycznej prasy rurowej do ceramicznych rur kielichowych, np. z gliny, kamionki lub podobnego materialu, z narzedziami zlobkujacymi, obiegajacymi po wewnetrznym ob¬ wodzie kielicha, które sa osadzone na napedzanym elemencie obrotowym na stole prasy i sterowane za pomoca tarczy krzywkowej wspóldzialajacej z krazkiem mechanizmu dzwigniowego oraz samo¬ czynnie wlaczane do silnika napedowego i od¬ laczane od silnika umieszczonego równiez na stole prasy, przy czym uformowany kielich rury pod¬ czas zlobkowania jest podpierany przez dzielony zewnetrzny pierscien, formujacy wylot rury kieli¬ chowej.Znana jest konstrukcja takich pras do rur, w której tarcza krzywkowa jest osadzona nieruchomo po srodku stolu prasowego, a mechanizm dzwig¬ niowy dla narzedzi zlobkujacych, osadzony na elemencie obrotowym obiega dokola tarczy krzyw¬ kowej. Podczas jednego obiegu mechanizmu dzwig¬ niowego odbywaja sie wszystkie ruchy narzedzi zlobkujacych zaleznie od ksztaltu tarczy krzyw¬ kowej, wskutek czego kazdy walec zlobkowy, gdy narzedzie zlobkujace posiada kilka takich walców, przetacza sie tylko raz po wewnetrznym obwodzie kazdego kielicha rury. Walec zlobkujacy nie moze jednak wykonac pelnego obiegu, przylegajac do wewnetrznej scianki kielicha, poniewaz na pewnej niewielkiej czesci swojej drogi obiegu powinien byc wyciagniety z materialu ceramicznego, aby gotowa rure mozna bylo wyjac bez uszkodzenia zlobków. Zastosowanie wielu walców zlobkujacych nie moze calkowicie usunac tej wady nierówno¬ miernego zlobkowania, gdyz na skutek kazdo- 5 razowego wyciagania walców zlobkujacych trafiaja sie w kielichu rury miejsca, które nie zostaly przebyte przez wszystkie walce zlobkujace. Oka¬ zuje sie, ze jakosc zlobków jest znacznie lepsza, gdy walce zlobkujace sa przetaczane kilkakrotnie io bez wyciagania. W przypadku narzedzi zlobkuja¬ cych o napedzie elektrycznym mozna uzyskac takie dzialanie stosujac odpowiednie laczniki czasowe.W przypadku samoczynnie sterowanych narzedzi zlobkujacych, kiedy wylaczniki elektrycznego na- 15 pedu sa uruchamiane mechanicznie, wielokrotne obieganie walców zlobkujacych nie jest bezpo¬ srednio mozliwe, gdyz przy kazdym obiegu rów¬ niez i laczniki sa za kazdym razem uruchamiane.Poza tym w prasach do rur stosuje sie w znany 20 sposób zewnetrzny krazek dociskowy walców zlob¬ kujacych, albo tez dzielony pierscien zewnetrzny, formujacy wylot rury kielichowej, zeby koniec rury mozna bylo obciac bez resztek materialu tuz pod górna czescia kielicha, a dolna czesc kielicha 25 zewnetrznego pierscienia formujacego,stosowanego jako pierscien dociskowy, podporowy lub pro- wadniczy, mozna bylo przy wyciaganiu rury jesz¬ cze przesunac na pewna odleglosc, azeby -podatny material ceramiczny podpierac przy wygniataniu 30 zlobków na tym pierscieniu prowadniczyni oraz 4919349193 3 4 aby kielich rury nie zostal wydluzony pod wply¬ wem dzialania narzedzi zlobkujacych. Sposób ten jest niekorzystny z tego wzgledu, ze odpowiednio do drogi opuszczania pierscienia prowadniczego pozostaje tylko niewiele czasu dla zlobkowania, a gotowa wyciagnieta i obcieta rura musi byc opuszczona jeszcze o odleglosc przesuwu pierscie¬ nia prowadniczego i musi byc z niego wyciagnieta, aby mozna ja bylo usunac na bok ze stolu prasy.Ponad to proponowano, zeby do podtrzymywania prasy stosowac mechanizmy lacznikowe bezpo¬ srednio w kielichu rury lub obok.Wynalazek niniejszy ma na celu umozliwienie- przetaczania narzedzi zlobkujacych w wielokrot¬ nym obiegu bez wyjmowania ze scianki wewnetrz¬ nej kielicha, przez co uzyskuje sie zlobki lepszej jakosci. Wymagany do tego dluzszy czas zlobko¬ wania nie powinien jednak przedluzyc lacznego czasu ciagnienia rury, lecz winien odbywac sie jeszcze w czasie ciagnienia trzonu rury. Poza tym ruch pionowy stolu prasy powinien byc ograni¬ czony tylko do bezwzglednie koniecznej drogi.Zadanie to rozwiazuje sie wedlug wynalazku w ten sposób,, ze wal silnika napedowego, umiesz¬ czony równolegle do czopów napedzanego elemen¬ tu obrotowego posiada tarcze krzywkowa umiesz¬ czona ... obok elementu obrotowego i wspóldziala^ jaca z krazkiem sterujacym mechanizmu dzwig¬ niowego narzedzi zlobkujacych, a element obro¬ towy mechanizmu dzwigniowego jest napedzany odpowiednio dobrana liczba obrotów inna ni;z tar¬ cza krzywkowa dla uruchomienia mechanizmu dzwigniowego i wskutek tego tarcza krzywkowa dopiero po wykonaniu wielokrotnosci liczby obro¬ tów narzedzia zlobkujacego zostaje sprzezona z krazkiem sterujacym dla wyciagniecia narzedzia zlobkujacego z kielicha rury. Aby podczas tego samoczynnego wielokrotnego obiegu narzedzi zlobku¬ jacych ; kielich rury, wykonany z materialu elastycz¬ nego, nie Ulegl rozciagnieciu albo rozszerzeniu, piers¬ cien prowadniczy przylega bez przerwy z zewnatrz do kielicha* Z tego wzgledu pierscien jest umocowany na ruchomym pionowo stole, prasy i przez caly czas okresu wyciagania podaza za kielichem. W ten Sposób uzyskuje sie dodatkowa zalete, ze go¬ towa wyciagnieta rura zostaje opuszczona wraz ze stolem tylko na tyle, ze po obcieciu, na koncu staje sie wolna i moze byc natychmiast usunieta na bok.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykonania urzadzenia do formowania w zastosowaniu do pra¬ sy do rur wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia urzadzenie do zlobkowania kielichów czesciowo w przekroju pionowym nie poprowadzo¬ nym jednak wzdluz linii prostej, aby lepiej uwy¬ datnic istótfce r szczególy, fig. 2 — widok z góry stolu prasy w polozeniu spoczynkowym, fig. 3 — widok Urzadzenia do wlaczania urzadzenia zlob¬ kujacego, fig. 4 — "widok z boku odpowiadajacy fig. 3; fig. 5 — schematyczny widok z góry urza¬ dzenia tnacego i zlobkujacego po jednym obiegu i fig. 6 — ten sam widok z góry tuz przed samo¬ czynnym, wylaczeniem.. Stól pcasy 1 ruchomy w kierunku pionowym po¬ siada wspólsrodkowy czop 2, który podtrzymuje u góry stala plyte 3 jako podpore kielicha i na którym ponizej umieszczona jest tuleja lozyskowa 4 z kilkoma poziomymi ramionami lub tarczami 5, 6, oraz naped, na przyklad kolo zebate 7. 5 Obrotowe tarcze 5, 6, które moga byc polaczone równiez za pomoca stalych podpórek, sluza jako obsady dla dwóch krótkich walków 8 i 9 (fig. 2).Na wale 8 (fig. 1) sa umieszczone z jednej strony dokladnie jedno nad drugim dwa ramiona dzwigni 10 i 11, z których górne ramie 10 znajduje sie ponad górna tarcza 5 i na swobodnym koncu po¬ siada znany walec zlobkujacy 17. Na koncu dol¬ nego ramienia dzwigni 11 jest osadzony za pomoca czopa 15 krazek sterujacy 16 oraz osadzony prze¬ gubowo drazek polaczeniowy 14, który na drugim koncu jest polaczony równiez przegubowo z dol¬ nym ramieniem dzwigni 13 drugiego krótkiego wal- .ka ? (fig, 2). Na walku 9 na tej samej wysokosci co ramie dzwigniowe 10 jest umieszczone ramie dzwigni 12 z drugim walkiem zlobkujacym 18, ale nie ponad ramieniem dzwigni 13, lecz zwrócone w kierunku przeciwnym. Ponizej punktu prze¬ gubowego ramienia dzwigni 13 i preta polaczenio¬ wego 14 znajduje sie na precie krzywka 19 wspóldzialajaca z elektrycznym wylacznikiem krancowym 20, umocowanym na stole prasy 1 i sterujacym silnik napedowy 27. Oprócz tego pret polaczeniowy 14 w srodkowej czesci posiada zde¬ rzak 21 sprezyny naciskowej 22, która drugim koncem opiera sie na zderzaku 23 umocowanym na dolnej tarczy 6 i posiadajacym otwór dla swo¬ bodnego przepuszczenia preta polaczeniowego.Urzadzenie to sprawia, ze caly mechanizm dzwi¬ gniowy umieszczony na tarczach 5,, 6 wraz z wal¬ cami 17, 18 moze obracac sie razem z tarczami, a przy tym walce zlobkujace sa wypychane stale na zewnatrz za pomoca sprezyny naciskowej 22.Do napedu mechanizmu dzwigniowego 8—14 i tarcz 5, 6 sluzy kolo zebate 7, zazebiajace sie z mniejszym kolem zebatym 24, które wraz z tar¬ cza krzywkowa 25 jest osadzone na wale 26 sil¬ nika napedowego, najlepiej silnika napedowego 27 z przekladnia. Na brzegu górnej tarczy 5 znajduje sie jeszcze znane urzadzenie tnace 28 z napietym drutem tnacym w zasiegu formy kielichowej.Forma kielichowa jest utworzona czesciowo przez stala koncówke 29 (fig. 1) prasy do rur, a czes¬ ciowo przez ruchomy w kierunku pionowym piers¬ cien prowadniczy 31, który za pomoca wsporników 32 jest umocowany na stole prasy 1 i dzieki temu podaza za jego ruchem opuszczania i podnoszenia.Dzieki takiemu podzialowi koncówki formy ze¬ wnetrznej kielicha, gotowy wyciagniety trzon rury moze byc oddzielony od wylotu prasy bez ciecia.Poniewaz fig. 1 przedstawia uformowany kielich rurowy 33 w polozeniu dolnym stolu prasy 1 od¬ dalonym od wylotu 29, wylot ten jest zaznaczony linia kreskowana.Do uruchomienia urzadzenia zlobkujacego sluzy plyta naciskowa 34 umieszczona w zasiegu kielicha rurowego 33 (fig. 3 i 4), umocowana na dzwigni przegubowej 35 zaopatrzonej w krazek 36. Dzwi¬ gnia przegubowa 35 jest osadzona obrotowo na czopie 37, na przyklad na wsporniku tarcz 5 i 6 lub na stalej podpórce 38, która moze laczyc tar- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 49193 6 cze. Krazek 36 w polozeniu spoczynkowym, zanim tarcze zostana uruchomione, opiera sie na kciuku 39, umocowanym na popychaczu 41 podpartym sprezyna 40. Przy naciskaniu w <3ól popychacz 41 uruchamia wylacznik elektryczny 42. Na torze ruchu krazka 36 jest umocowana nieruchoma oslona 43 stolu prasowego 1 z odpowiednim piers¬ cieniem toczenia 43' krazka 36, przy czym z oslony wystaje tylko kciuk 39.Urzadzenie dziala w sposób nastepujacy: wy¬ ciskana z prasy rura-z gliny opiera sie na pod¬ porze 3 i na wylocie 29 (fig. 1) formuje sie jako kielich 33, który na odpowiedniej dlugosci na¬ ciska w dól plytke naciskowa 34 (fig. 2—4) i za pomoca popychacza 41 wlacza lacznik 42. Wskutek tego nastepuje rozruch silnika napedowego 27, który za pomoca kól zebatych 7, 24, o przelozeniu na przyklad 3:11 wprawia w ruch obrotowy tar¬ cze 5, 6. Jednemu obrotowi tarczy krzywkowej 25 odpowiadaja wiec trzy obroty mechanizmu dzwig¬ niowego albo obiegi walców zlobkujacych 17, 18.Krazek 36 stacza sie z kciuka 39 i toczy sie pod¬ czas biegu walców zlobkujacych po pierscieniu tocznym 43\ Jednoczesnie kielich rurowy 33 zo¬ staje obciety drutem urzadzenia tnacego 28. Dzieki wspóldzialaniu krazka 16 z tarcza krzywkowa 25 krazek stacza sie z tarczy krzywkowej i dopiero po trzykrotnym obiegu styka sie znowu z tarcza krzyw¬ kowa. Podczas tego trzykrotnego obrotu sprezyna naciskowa 22 naciska za posrednictwem preta po¬ laczeniowego 14 na mechanizm dzwigniowy 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, wskutek czego walce zlobkujace 17, 18 musza byc wcisniete na zewnatrz do kie¬ licha rurowego 33. Poniewaz podczas zlobkowania równiez krzywka 19 osadzona na precie polacze¬ niowym 14 zostaje odciagnieta od lacznika kranco¬ wego 20, lacznik ten zostanie uruchomiony do¬ piero wtedy, gdy krazek 16 wtoczy sie znowu na tarcze krzywkowa 25, tak iz po trzech obrotach silnik napedowy 27 zostanie znowu odlaczony.Z chwila gdy krazek sterujacy 16 wtoczy sie zno¬ wu na tarcze krzywkowa 25 walce zlobkujace 17, 18 odsuwa sie od kielicha rurowego 33 wbrew dzialaniu sprezyny naciskowej 22, tak iz gotowa rura moze byc zdjeta ze stolu prasy 1 bez uszko¬ dzenia kielicha. Poniewaz cale urzadzenie jest zmontowane na stole prasy 1 obcinanie i zlobko¬ wanie moze odbywac sie podczas opuszczania stolu prasy, a wiec juz podczas formowania trzonu rury.Dzieki trzykrotnemu samoczynnemu obiegowi walców zlobkujacych 17, 18 w kielichu rurowym zlobki sa wytloczone bardzo czysto i gladko wy- walcowane. Dobierajac inne odpowiednie przelo¬ zenie kól zebatych 7, 24 mozna zmienic liczbe obiegów walców zlobkujacych. Ramiona dzwigni 10, 12 albo walce zlobkujace 17, 18 nie musza byc osadzone na tarczach 5, 6 na. wprost siebie, lecz moga byc rozmieszczone równiez nieregular¬ nie,, poniewaz material ceramiczny kielicha ruro¬ wego 33 podczas zlobkowania opiera sie o piers¬ cien prowadniczy 31 podazajacy za stolem prasy 1, przez co zapobiega sie odksztalceniu nawet przy jednostronnym nacisku. PL