Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do samoczynnej zmiany biegunowosci ukla¬ du zasilania magnesnicy sluzacej do róznoimien¬ nego magnesowania nabiegunników, zaopatrzone w uklad przekazników czasowych, z których jeden steruje obwodem wzbudzenia pradnicy samo- wzbudnej, a drugi przelacza bezpradowo w czasie przerwy w obwodzie wzbudzenia — biegunowosc obwodu wyjsciowego pradnicy.Znane dotychczas urzadzenia sluzace do zmiany biegunowosci zasilania magnesnicy, które dzialaja na zasadzie przelaczania biegunów w obwodzie wyjsciowym pradnicy maja te zasadnicza wade, ze wskutek plynacych w tym obwodzie duzych pradów powstaja luki powodujace wypalanie sty¬ ków. W zwiazku z tym urzadzenia te sa wyposa¬ zone w zespoly do gaszenia luków, a ponadto maja odpowiednio duze wymiary gabarytowe.W przypadku duzej czestosci przelaczen magnes¬ nicy na przyklad przy magnesowaniu kól magne¬ sowych pradnic pradu zmiennego nastepuje bardzo szybkie ogrzewanie i zuzycie styków roboczych wylacznika, stwarzajac niebezpieczenstwo jego obslugi.Znane sa równiez na przyklad z patentu nr 47 426 urzadzenia do samoczynnej zamiany biegu¬ nowosci ukladu zasilania przystosowane do ukla¬ dów zasilania o bardzo wysokim natezeniu pradu i zaopatrzone w dodatkowa pradnice wlaczana za pomoca ukladu przekazników czasowych w obwód 10 15 25 30 wzbudzenia samowzbudnej pradnicy stanowiacej zródlo zasilania. Urzadzenia te sa jednak zbyt kosztowne i skomplikowane, aby mogly znalezc zastosowanie do przelaczania biegunów zasilania magnesnic, w których natezenia pradu maja kil¬ kadziesiat razy mniejsza wartosc.Powyzszych wad i niedogodnosci nie ma urza¬ dzenie do zmiany biegunowosci ukladu zasilania, zwlaszcza magnesnic wedlug wynalazku, które zaopatrzone jest w przekaznik przerywajacy ob¬ wód wzbudzenia pradnicy samowzbudnej, stano¬ wiacej zródlo zasilania magnesnicy oraz w stero¬ wany nim drugi przekaznik powodujacy przela¬ czenie w czasie przerwy w obwodzie wzbudzenia — biegunowosci obwodu wyjsciowego pradnicy.Dzieki temu przelaczenie nastepuje w czasie przer¬ wy bezpradowej eliminujac powstawanie luków, a równoczesnie znacznie upraszcza sie konstrukcje w porównaniu do znanych urzadzen z dodatkowa pradnica.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu zasilania magnesnicy, a fig. 2 — uprosz¬ czony schemat elektryczny tego ukladu.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione na fig. 1 i 2 sluzy do zmiany biegunowosci samo¬ wzbudnej pradnicy 1 pracujacej w ukladzie za¬ silania magnesnicy 2, sluzacej do magnesowania równoimiennymi znakami nabiegunników na przy¬ klad kola magnesowego 3 pradnicy pradu zmien- 491903 49190 4 nego. Sklada sie ono z nastepujacych zespolów: wylaczników 4 i 5 zmieniajacych biegunowosc zasilenia magnesnicy 2, z przekaznika czasowego 6 sterujacego te wylaczniki 4 i 5, z wylacznika 7 sluzacego do przerywania obwodu wzbudzenia pradnicy 1 sterowanego przekaznikiem czasowym 8 oraz ze wspólpracujacego z nim przekaznika posredniczacego 9. Ponadto urzadzenie jest wy¬ posazone w przycisk nozny 10 do uruchamiania przekaznika czasowego 6, w przelacznik nozny 11 do zmiany biegunowosci zasilenia oraz w opor¬ nik nastawny 12 do regulacji pradu wzbudzenia.Wylaczniki 4 i 5 stanowia znane wylaczniki typu elektromagnetycznego i sa wyposazone w sty¬ ki pomocnicze. Jedne pary styków roboczych obydwu wylaczników 4 i 5 sa polaczone w ukla¬ dzie równoleglym z zaciskami obwodu roboczego pradnicy 2, a drugie pary styków sa polaczone w sposób skrzyzowany z uzwojeniem magnesnicy 2, sluzacej do magnesowania nabiegunników kola magnesowego 3. Zaciski cewek wzbudzajacych 13 i 14 obydwu wylaczników 4 i 5 sa przylaczone do bieguna R sieci pradu zmiennego oraz do naprzeciwleglych zacisków przelacznika noznego 11. Zacisk posredni tego przelacznika 11 jest po¬ laczony ze stykami 15 przekaznika czasowego 6.Przekazniki 6 i 8 stanowia znane przekazniki czasowe typu elektronicznego, przy czym styki uruchamiajace 16 przekaznika sa z jednej strony polaczone ze stykami przycisku noznego 10 i rów¬ nolegle ze stykami pomocniczymi 17 przekaznika posredniczacego 9, a jego styki robocze 15 pola¬ czone z zaciskiem 0 sieci pradu zmiennego, ze stykiem posrednim przelacznika noznego 11 i równolegle ze stykami pomocniczymi 18 i 19 wylaczników 4 i 5. Styki pomocnicze 19 wylacz¬ nika 5 sa przy tym polaczone z cewka przekaz¬ nika posredniczacego 9, natomiast styki pomocni¬ cze 20 wylacznika 4 — z cewka wylacznika 7 w obwodzie wzbudzenia pradnicy 1. Pozostale styki pomocnicze 20 i 21 wylaczników 4 i 5 sa ze soba polaczone równolegle, a druga para sty¬ ków 22 przekaznika posredniczacego 9 jest po¬ laczona ze stykami uruchamiajacymi 23 przekaz¬ nika czasowego 8. Styki robocze 24 tego przekaz¬ nika 8 sa polaczone z jednej strony z zaciskiem 0 pradu zmiennego, a z drugiej z cewka wylacz¬ nika 7 w obwodzie wzbudzenia pradnicy 1.Urzadzenie jest ponadto zaopatrzone w uklad lamp 25, 26 i 27 wlaczonych równolegle w obwody cewek wylaczników 7, 5 i 4, sygnalizujacych stan ich pracy, a w obwodzie wzbudzenia pradnicy 1 znajduje sie wlaczony szeregowo w obwód styków roboczych wylacznika 7 nastawny opornik 12, sluzacy do regulacji pradu wzbudzenia.Dzialanie urzadzenia do samoczynnej zmiany biegunowosci ukladu zasilania magnesnicy sluza¬ cej do róznoimiennego magnesowania nabiegun¬ ników opisano ponizej.Magnesnica 2 przedstawiona przykladowo na fig. 2, sluzy do magnesowania róznoimiennych nabiegunników kola magnesowego 3, przy czym po namagnesowaniu nabiegunnika kolo 3 obraca sie o kat srodkowy odpowiadajacy podzialce bie¬ gunowej, a równoczesnie zmieniana jest biegu¬ nowosc zasilania magnesnicy 2. Przekaznik 8 urzadzenia nastawia sie na czas odpowiadajacy zadanemu czasowi magnesowania nabiegunnika kola 3, a przekaznik 6 na czas dluzszy o okres 5 wlasnego dzialania ukladu.W celu uruchomienia urzadzenia wlacza sie przycisk nozny 10, który zwiera styki 16 uru¬ chamiajac przekaznik czasowy 6 i powoduje zwar¬ cie jego styków roboczych 15, wskutek czego na¬ piecie zostaje podane na styk posredni przelacz¬ nika 11. W polozeniu przelacznika 11 przedsta¬ wionym na fig. 2 linia ciagla, napiecie podane zostaje na cewke 14 wylacznika 5, powodujac zam¬ kniecie jego styków roboczych. Wskutek tego na¬ stepuje bezpradowe wlaczenie uzwojenia magne¬ snicy w obwód roboczy pradnicy 1, a równoczes¬ nie zwarcie styków 19 wylacznika 5 powoduje zalaczenie cewki przekaznika posredniczacego 9 oraz zamkniecie jego styków 22 i 17. Styki 17 blokuja przy tym styki uruchamiajace 16 przekaz¬ nika czasowego 6, umozliwiajac zwolnienie noznego przycisku 10, natomiast styki 22 zwieraja styki uruchamiajace 23 przekaznika czasowego 8, uru¬ chamiajac ten przekaznik i powodujac zwarcie jego styków roboczych 24, przez które napiecie zostaje podane na cewke wylacznika 7 zamyka¬ jac jego styki robocze i wlaczajac obwód wzbu¬ dzenia pradnicy 1. Pradnica podaje wówczas na¬ piecie przez zamkniete uprzednio styki robocze wylacznika 5 na uzwojenie magnesnicy 2, która magnesuje nabiegunnik kola magnesowego 3.Po uplywie nastawionego na przekazniku 8 czasu magnesowania nastepuje rozwarcie styków roboczych 24 tego przekaznika, wskutek czego na¬ stepuje zanik napiecia na cewce wylacznika 7 i przerwa w obwodzie wzbudzenia pradnicy 1, a tym samym zakonczenie procesu magnesowania nabiegunnika, natomiast po uplywie nastawionej na przekazniku czasowym 6 zwloki, nastepuje rozwarcie jego styków roboczych 15. Wskutek tego wystepuje zanik napiecia na cewce 14 wy¬ lacznika 5 i rozwarcie jego styków roboczych i styków pomocniczych 19 i 21, a tym samym przerwa w zasilaniu cewki przekaznika posred¬ niczacego 9, który wraca do polozenia Wyjscio¬ wego, przy czym rozwarcie jego styków 17 po¬ woduje odblokowanie styków uruchamiajacych 16 przekaznika czasowego 6.Po obrocie magnesowego kola 3 o kat srodkowy odpowiadajacy podzialce biegunowej, przelacza sie przelacznik 11 w polozenie przedstawione na fig. 2 linia przerywana, wskutek czego po za¬ laczeniu przycisku noznego 10 i uruchomieniu przekaznika 6 jego styki robocze 15 powoduja zasilenie cewki 13 i zamkniecie w przerwie bez- pradowej (spowodowanej otwarciem wylacznika 7 w obwodzie wzbudzenia pradnicy 1) styków robo¬ czych wylacznika 4 oraz styków pomocniczych 18 i 20. Zwarcie styków 18 powoduje przy tym zasilenie cewki przekaznika posredniczacego 9, po czym dalsze dzialanie urzadzenia jest podobne jak poprzednio opisane z ta róznica, ze wskutek kolejnego zamkniecia styków roboczych wylacz¬ nika 5 nastepuje zmiana biegunowosci zasilenia magnesnicy 2, a tym samym zmiana polaryzacji 20 25 30 35 40 45 50 55 605 49190 6 magnesowania nastawionego nabiegunnika.Stan pracy poszczególnych wylaczników 7, 5 i 4 jest sygnalizowany przez lampki kontrolne 25, 26, i 27.Urzadzenie do samoczynnej zmiany biegunowo¬ sci ukladu zasilania magnesnicy wedlug wynalazku, moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do magne¬ sowania kól magnesowych pradnicy pradu zmien¬ nego. PL