Pierwszenstwo: Opublikowano: 27. II. 1965 49176 KI. 15g, 45/15 MKP UKD Wspóltwórcy wynalazku: Slawomir Piasecki i Ferdynand Frybes Wlasciciele patentu: Slawomir Piasecki, Ferdynand Frybes, Wroclaw (Polska) Maszyna do pisania z akustyczna kontrola zapisu -r- i W istniejacych dotychczas maszynach do pisania brak jest urzadzen do kontroli dokonywanego za¬ pisu. Zapis kontrolowac mozna jedynie optycznie.Stwarza to duze niedogodnosci przy nauce maszy¬ nopisania metoda „na slepo", a zwlaszcza przy uzytkowaniu maszyny przez osoby niewidome. Ma¬ szyna wedlug projektu usuwa te niedomagania i za¬ pewnia automatyczna kontrole akustyczna zapisu w trakcie jego dokonywania.Uzyskano to przez polaczenie maszyny do pisania dowolnego typu z urzadzeniem magnetofonowym nowego rodzaju.Urzadzenie to sklada sie z identycznych nosni¬ ków magnetycznych z tasmy lub drutu magnetofo¬ nowego o niewielkiej dlugosci kilkunastu centyme¬ trów, w ilosci odpowiadajacej ilosci znaków pisar¬ skich.Konce nosników sa polaczone trwale z ich po¬ czatkami, co pozwala na uzyskanie nosników „bez konca".Wszystkie nosniki zalozone sa na dwa obrotowe walki, usytuowane wzgledem siebie równolegle.Naprzeciwko kazdego nosnika, lub naprzeciwko kazdej sciezki zapisu w przypadku uzycia nosni¬ ków w postaci tasmy magnetofonowej, umieszczona jest odpowiadajaca mu glowica odczytujaca, do której przylega dany nosnik dzwieku. Wszystkie glowice odczytujace ustawione sa równolegle obok siebie na wspólnej podstawie urzadzenia. Obroto¬ wy ruch walków, wywolany napedem od silnika 10 elektrycznego, pozwala na równomierne przesuwa¬ nie calego zespolu nosników — z odpowiednio do¬ brana predkoscia pod zespolem glowic odczytuja¬ cych.Wlaczenie pojedynczej glowicy odczytujacej do wspólnego wzmacniacza odczytywania odbywa sie za pomoca specjalnego ukladu jednobiegunowych laczników przyciskowych, umieszczonych pod kla¬ wiatura maszyny do pisania. Pod kazdym klawi¬ szem maszyny znajduje sie jeden taki lacznik, któ¬ ry po nacisnieciu klawisza spowoduje zamkniecie obwodu odpowiedniej glowicy. Pod klawiszem zmieniacza, umozliwiajacym druk znaków pisar¬ skich, których symbole uwidocznione sa w górnej !5 czesci niektórych klawiszy o podwójnych znakach, znajduje sie lacznik przyciskowy dwubiegunowy, pozwalajacy na wlaczenie innej glowicy przy na¬ cisnietym klawiszu, a innej przy klawiszu niena- cisnietym. 20 Na rysunku fig. 1 przedstawia schemat urzadze¬ nia magnetofonowego, fig. 2 schemat polaczen elek¬ trycznych, umozliwiajacych wlaczenie odpowiedniej glowicy do wejscia wzmacniacza, fig. 3 schemat polaczen elektrycznych w przypadku klawisza 25 z podwójnym znakiem. Przez nacisniecie klawisza 1 danego pojedynczego znaku pisarskiego nastepuje polaczenie koncówki 2a lacznika 2 ze stykiem 2b i zamkniecie obwodu, skladajacego sie z glowicy 3 o koncówkach 3a i 3b oraz transformatora 7 30 z uzwojeniem pierwotnym 7a, 7b. 491763 Wszystkie koncówki 2a laczników 2 polaczone sa ze soba równolegle i na stale z uzwojeniem pierwotnym transformatora 7. Taki uklad polaczen sprawia, ze zamkniecie obwodu danej glowicy spo¬ woduje pojawienie sie w sluchawce lub w glosni- 5 ku kontrolnym wlasciwego sygnalu akustycznego.Dla klawiszy z dwoma róznymi znakami pisar¬ skimi schemat polaczen elektrycznych jest nieco inny. Koncówki 2a wszystkich laczników 2 sa po¬ laczone na stale z uzwojeniem 7b transformato¬ ra 7, zas styk 2b z koncówka 3a glowicy 3 oraz z koncówka 4a glowicy 4. Koncówki 3b glowic 3 sa polaczone ze soba równolegle i na stale ze sty¬ kiem 5a lacznika 5, zas koncówki 4b glowic 4 ze stykiem 5b. Koncówka 5c lacznika 5 jest polaczona na stale z uzwojeniem 7a transformatora 7. W ta¬ kim ukladzie polaczen zamkniecie obwodu wlasci¬ wej glowicy jest uzaleznione od polozenia zmienia¬ cza, zas samo przycisniecie klawisza z podwójnym 20 znakiem wlacza jedynie koncówki 3a i 4a glowic 3 i 4.Wszystkie laczniki przyciskowe jednobiegunowe sa tak wyregulowane, iz nawet nieznaczne przycis¬ niecie klawisza powoduje powstanie odpowiednie- 25 go polaczenia.Dzialanie opisanego urzadzenia jest nastepujace: Kazda litera lub znak pisarski posiada osobny nosnik magnetyczny z nagranym na nim odpowied¬ nim sygnalem akustycznym, to znaczy dla liter na¬ grane sa odpowiadajace im dzwieki a dla znaków pisarskich odpowiadajace im wyrazy umowne lub skróty.Kazdy z nosników przylega do wlasciwej mu glo- 35 4 wicy odczytujacej, której wlaczenie do wzmacnia¬ cza odczytywania sterowane jest przycisnieciem od¬ powiedniego klawisza.Po wlaczeniu urzadzenia, dajacego naped wal¬ kom 8, 9, na których zalozone sa nosniki dzwie¬ ku 10, wszystkie nosniki przesuwaja sie pod odpo¬ wiadajacymi im glowicami, a przycisniecie dowol¬ nego klawisza maszyny spowoduje pojawienie sie w sluchawce lub glosniku kontrolnym wlasciwego danemu klawiszowi sygnalu akustycznego. Jak wyzej zaznaczono juz lekkie przycisniecie dowol¬ nego klawisza przed ostatecznym dokonaniem za¬ pisu wywoluje odpowiedni sygnal, co umozliwia korekte ewentualnego bledu i wybranie wlasciwe¬ go klawisza, który mozna po sprawdzeniu akustycz¬ nym przycisnac do konca, uzyskujac zadany zapis. PL