Opublikowano: 5.II.1965 49105 KI. 21 c, 20 lfOtrr UKD *fa Twórca wynalazku: mgr inz. Stefan Witanski BIBLIOTEKA I Wlasciciel patentu: Zaklady Wytwórcze Osprzetu Sieciowego Przedsie- jUr^^ tMtentowegol biorstwo Panstwowe, Kostuchna (Polska) 'Palskjij izsezyjuspcinsf i»ft«s3 Prasa do jednoczesnego czolowego spajania na zimno wielu jednodrutowych zyl kabli energetycznych Przedmiotem wynalazku jest prasa do jednoczes¬ nego czolowego spajania na zimno wielu jednodru¬ towych zyl kabli energetycznych.Metoda spajania metali na zimno, polegajaca na wykorzystaniu zjawiska wystepowania sil spój¬ nosci miedzyczasteczkowych jak to zostalo opisa¬ ne w patencie nr 44150, wymaga zlizenia do siebie tak dalece dwóch spajanych powierzchni, ze odleg¬ losci miedzy atomami jednego i drugiego metalu isa irzedu odleglosci miedzyatomowych w siatce kry¬ stalicznej metali laczonych.Podstawowym czynnikiem, od którego zalezy po¬ wstanie spoiny, jest duzy nacisk przewyzszajacy granice plastycznosci laczonych metali i powoduja¬ cy ich plyniecie w strefie laczenia.Dla wywolania tak wysokich docisków stosowa¬ ne sa zasadniczo stale nieprzenosne prasy hydra¬ uliczne o napedzie elektrycznym. W odniesieniu do laczenia aluminiowych przewodów elektrycz¬ nych jednodrutowych stosowane sa reczne klesz¬ cze jako narzedzie, którymi mozna dokonywac spajania jedynie pojedynczych przewodów o prze¬ kroju do 4 mm2.Do spajania przewodów o wiekszych przekrojach sa stosowane ciezkie stale prasy hydrauliczne o na¬ pedzie elektrycznym. Nie ma natomiast recznych przenosnych pras w zastosowaniu przewodów o wiejkszych przekrojach, a zwlaszcza do jedno¬ czesnego spajania wielu zyl kabli jednodrutowych. 15 20 30 Prasa hydrauliczna wg wynalazku stanowi mo¬ dyfikacje konstrukcyjna urzadzenia wg patentu Nr 4^150 i jako narzedzie przenosne o napedzie recznym pozwala na dokonywanie spajania na zim¬ no wielu jednodrutowych zyl kabli i przewodów na miejscu montazu. Prasa ta mozna dokonywac pola¬ czenia dwóch ikoncy kabli przez dokonanie jedno¬ czesnego spojenia na zimno czterech jednodruto¬ wych zyl aluminiowych o przekroju od 4 X 6 mm2 do 4 + 50 mm2.Na rysunku uwidoczniono przykladowo rozwia¬ zanie konstrukcyjne prasy wg wynalazku przy czym fig. 1 przedstawia prase w przekroju podluz¬ nym, a fig. 2 — w widoku bocznym, fig. 3 — w widoku z góry, fig. 4 przedstawia konce kabli z nalozonymi szczekami przed spojeniem, a fig. 5 przedstawia dokonane polaczenie kabli z kom¬ pletem szczek.W sklad zespolu prasy wg wynalazku wchodza dwa cylindry 1 z symetrycznie ulozonymi wzgle¬ dem osi prasy tlokami 25, pompa wysokocisnienio¬ wa 2 wyposazona w dzwignie reczna 3, zbiornik oleju 4, i zawór odciazajacy 5, a ponadto prasa jest zaopatrzona w dwa ramiona 6, które mocuja pompe z cylindrami prasy 1 w cztery kolumny 7 symetrycznie rozstawione wzgledem osi prasy, które z jednej strony posiadaja glówki oporowe 8, a z drugiej nakretke 9. Belka stala 10 posiada dwa otwory na sprezyny rozprezone 11 oraz wyjecie na 4910549 i 05 obejme szczek 12 i cztery cylindryczne otwory na kolumny 7.Belka ruchoma 13 posiada takie same wyjecie jak belka stala z tym, ze posiada mozliwosc przesu¬ wania sie po czterech kolumnach. Obejmy szczek 12 posiadaja nasuwane zamki 13 z uchwytem recz¬ nym 14. Ponadto prasa zaopatrzona jest w dwa uchwyty 16 do wygodnego przenoszenia oraz oslo¬ ne z blachy 17 i cztery stopki 15 do jej ustawienia na podlozu. Sposób dzialania prasy jest opisany ponizej.Przygotowane konce kabli fig. 4, zgodnie jak zostalo opisane w patencie Nr 44150 obejmuje sie szczekami 18 i wklada do obejmy 12. Z kolei zamy¬ ka sie obejma 12 zamkiem 13 i trzymajac za uch¬ wyt 14 wklada sie obejme do wyjecia belki sta¬ lej 10 wzglednie ruchomej 13. Uchwycone przewo¬ dy w szczekach wystaja poza plaszczyzne szczek na odpowiednia dlugosc 19 a nastepnie wystajace czesci przewodów w trakcie spajania (wywierania czolowego docisku) zgniata sie.W przypadku laczenia pojedynczych przewodów kazda para szczek sklada sie z dwóch polówek.Z kolei uruchamia sie pompe wysokiego cisnienia przez kolejne naciskanie dzwgni 3 w dól. Dzwig¬ nia dociskana reka w dól powToduje nacisk pal¬ ca 20 na tloczek pompy 21. Znajdujacy sie pod tloczkiem olej zasysany ze zbiornika 4 przez ko¬ more zasysania 22 jest sprezany i wtlaczany do ko¬ mory sprezenia 23 przez otwór cisnieniowy 24.W trakcie suwu tloczenia przewód zasysania zo¬ staje zamkniety przez krawedz tloczka 21 pompy.Tloczenie zatem oleju odbywa sie ,pod wplywem sily nacisku reki, a zasysanie i ruch powrotny dzwigni 3 pod wplywem rozprezajacej sie sprezy¬ ny 26. Zbiornik oleju 4 w ksztalcie poduszki o przekroju prostokatnym jest hermetycznie zamk¬ niety i jest wykonany z materialu elastycznego olejoodpornego. Zbiornik ten posiada oslone z twardego polichlorku winylu w ksztalcie po¬ duszki. Olej z komory sprezania 23 dostaje sie do dwóch cylindrów prasy 1 poprzez otwory w ramio¬ nach pompy 6. Sprezony olej wywiera z koleji nacisk na tloki prasy 25, a te naciskaja na belke ruchoma 13.Nacisk belki ruchomej 13 powoduje zacisniecie poszczególnych przewodów w szczekach 18 o zew¬ netrznych sciankach stozkowych w stosownej obej¬ mie szczek 12. Po zacisnieciu poszczególnych prze- 5 wodów w trakcie dalszego pompowania nastepuje odpowiedni docisk powierzchni czolowej wystaja¬ cych przewodów na skutek czego powstaje plynie¬ cie materialu i jednorodna spoina przeciwleglych przewodów. Po zwarciu szczek tj. po dokonaniu io spojenia odmyka sie zawór odciazajacy 5 w wy- .niku czego rozprezajace sie dwie sprezyny 11 naciskaja na belke ruchoma 13, a te z kolei na dwa tloki prasy 25. Pod wplywem tego cisnienia olej przeplywa z powrotem do zbiornika 4 poprzez ko- 15 more cisnieniowa 23 zawór odciazajacy 5 i komore ssania 22. Wkrótce po otwarciu zaworu odciazaja¬ cego tj. po zluznieniu nacisku belki 13 wyjmuje sie polaczone kable lacznie z obejmami przez ujecie za uchwyt 14. Belka stala i ruchoma posiadaja odpo- 20 wiednie wyjecia 27 umozliwiajace zalozenie kabli. PL