Opublikowano: 11.1.1965 9 / /, '"/ / MKP-d 01 i hWhh A\0% UKD / Z/ LfA \6 Twórca wynalazku: mgr inz. Stanislaw Dyszynski Wlasciciel patentu: Instytut Lacznosci, Warszawa (Polska) Sposób pomiaru mocy emisji podstawowej i emisji niepozadanych nadawczej stacji radiowej oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu -.CA - T'.TV'cr*o Nadawcza stacja radiowa promieniuje drganie tej czestotliwosci, na której jej praca jest zamie¬ rzona, co stanowi jej emisje podstawowa. Oprócz tego promieniuje równiez drgania o innej czesto¬ tliwosci, co stanowi jej emisje niepozadane. Emisje niepozadane stanowia zródlo zaklócen i w eksplo¬ atacji dazy sie do ich ograniczenia. W tym celu trzeba miedzy innymi znac stosunek ich mocy do mocy emisji podstawowej, co wymaga pomiaru mo¬ cy poszczególnych emisji w wartosciach bezwzgled¬ nych albo przynajmniej w pewnych wartosciach odniesienia.Jeden ze znanych sposobów pomiaru mocy pro¬ mieniowanej przez radiowa stacje nadawcza po¬ lega na tym, ze w torze przesylowym, który laczy nadajnik z antena mierzy sie za pomoca sprzegaczy kierunkowych napiecia fali docelowej i napiecia fali odbitej. Z wartosci tych napiec na okreslonej opornosci w znany sposób oblicza sie moc.Znany jest równiez sposób pomiaru mocy pro¬ mieniowanej przez stacje radiowa o takim torze przesylowym budowy otwartej za pomoca sprze¬ gaczy kierunkowych i woltomierza, lecz jest to pomiar nieselektywny. Okresla sie tym sposobem wypadkowa moc calego widma czestotliwosci, pro¬ mieniowanych przez urzadzenie radionadawcze.Stosuje sie w tym celu sprzegacze z przylaczonymi prostownikami i napiecia wyprostowane doprowa¬ dza sie do woltomierza. Pomiar daje wiec moc odpowiadajaca wypadkowemu napieciu zmiennemu 10 15 20 25 30 calego widma emitowanych przez nadajnik czesto¬ tliwosci.Wynalazek natomiast dotyczy takich przypadków, w których chodzi o pomiar w torze przesylowym budowy otwartej oddzielnie mocy emisji podsta¬ wowej a oddzielnie kazdej z emisji niepozadanych, to jest o pomiar selektywny: W tym celu pobiera sie ze sprzegaczy napiecie wielkiej czestotliwosci bezposrednio odpowiadajace ' napieciu. fali..do.ce_lo.w_ej._w torze przesylowym i na¬ pieciu fali odbitej w tym torze, które z kolei do- prowadza-sie-odpowiednim torem pomiarowym do punktu woltomierzowego i tam sie je mierzy wol¬ tomierzem selektywnym wielkiej czestotliwosci we¬ dlug wynalazku.Rysunek przedstawia przyklad ukladu pomiaro¬ wego do pomiaru mocy poszczególnych emisji spo¬ sobem wedlug wynalazku.Nadajnik radiowy Nad polaczony jest z antena Ant torem przesylowym T budowy otwartej, mia¬ nowicie symetrycznym torem dwuprzewodowym.W pewnym miejscu tego toru w jego plaszczyznie, pomiedzy jego przewodami umieszczone sa dwa sprzegacze kierunkowe A, B, skierowane wzajem¬ nie przeciwnie. Kazdy z tych sprzegaczy to krótki, w porównaniu z dlugoscia fali, odcinek podobnego toru symetrycznego, zamkniety w jednym koncu oporem Ri lub K\ o opornosci równej falowemu oporowi toru sprzegacza, a w drugim koncu zespolu R2 lub R'2, szeregowo polaczonych trzech oporni¬ ków, równych równiez jego oporowi falowemu tak, 489773 48177 ze zamykaja one sprzegacz bezódbiciowo, z drugiej zas strony sa one równowazne odpowiednio jednemu opornikowi takiej opornosci, zaopatrzonemu w dwa odczepy. Dzieki odpowiedniemu dobraniu wymia¬ rów sprzegaczy, sprzegacz A wytwarza na opor¬ niku R2 w znany sposób napiecie odpowiadajace mocy fali docelowej toru T, a sprzegacz B na opor¬ niku R'2 — odpowiadajace mocy jego fali odbitej.Z odczepów kazdego z obu zespolów oporowych R2 lub R'2 wyprowadzone sa tory pomiarowe € i D, Sa to wedlug wynalazku tory wspólosiowe, dzieki czemu ich napiecia poprzeczne nie podlegaja wply¬ wowi elektromagnetycznego pola anteny, toru prze¬ sylowego ani sprzegaczy, te zas wzajemnie nie podlegaja wplywowi pradów plynacych torami po¬ miarowymi. Opornosc poszczególnych oporników zepolu R2 lub R'2 jest dobrana tak, ze tor pomia¬ rowy C lub D zamkniety jest tym zespolem bez- odbiciowo.Tory pomiarowe C i D zamkniete sa równiez bezodbiciowo kazdy jednym z dwóch oporników R3 i R'3 wytwarzajac na nim napiecie proporcjo¬ nalne do napiecia na odpowiednim zespole R2 lub R'2.Do oporników R3 i R'3 za posrednictwem prze¬ lacznika P przylaczany jest woltomierz selektywny V wielkiej czestotliwosci. Zespoly oporowe Ra i R'2, oporniki R3 i R'3, przelacznik P i woltomierz V otoczone sa ekranem, stanowiacym elektryczne przedluzenie w jedna i w druga strone zyly we¬ wnetrznej wspólosiowych torów pomiarowych C i D.Zeby zmierzyc moc emisji okreslonej czestotli¬ wosci, stroi sie woltomierz selektywny V na te czestotliwosc i w górnym polozeniu przelacznika P 10 15 20 80 35 mierzy sie na oporniku R3 napiecie pochodzace ze sprzegacza A i odpowiadajace docelowej fali toru przesylowego T, a w dolnym polozeniu tego prze¬ lacznika na oporniku R'3 mierzy sie pochodzace ze sprzegacza B napiecie odpowiadajace fali odbitej.Z obu tych napiec oblicza sie w znany sposób wzgledny lub bezwzgledny poziom promieniowanej mocy danej emisji. Do obliczenia wchodzi dla da¬ nego urzadzenia jego stala pomiarowa, która w znany sposób uprzednio wyznacza sie rachunko¬ wo albo pomiarowo.Zamiast do toru przesylowego w postaci syme¬ trycznego toru dwuprzewodowego, mozna tez sposób wedlug wynalazku stosowac i do toru prze¬ sylowego kazdej innej budowy otwartej czy to symetrycznej, czy to niesymetrycznej. Zamiast to¬ rów pomiarowych wspólosiowych moga byc stoso¬ wane pomiarowe tory symetryczne ekranowe. Za¬ miast oporników R3 i R'3 moga byc stosowane ce¬ chowane tlumiki. PL