Pierwszenstwo: 28.X.1961 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 23.XII.1964 48875 lei B u .w^fcgc KI. 21 d2753/03 MKP H 0: UKD ib lS()3j Wlasciciel patentu: Maschinenfabrik Reinhausen Gebriider Scheubeck KG, Regensburg (Niemiecka Republika Federalna) Wybierak transformatorowego przelacznika zaczepów Wynalazek dotyczy wybieraka transformatoro¬ wego przelacznika zaczepów, majacego duza ilosc róznych stopni regulacji na calym jej zakresie.Tego rodzaju przelaczniki zaczepów bedzie mozna stosowac przede wszystkim w transformatorach regulacyjnych pieców, w zakladach chemicznych lub elektrolizy przemyslowej, poniewaz procesy w tego rodzaju zakladach przemyslowych, z po¬ wodu szczególnych warunków ruchowych, wyma¬ gaja regulacji o duzej liczbie stopni.Przelaczniki zaczepów dla transformatorów z du¬ za liczba stopni potrzebuja stosunkowo duzo miejs¬ ca. Próbowano usunac te trudnosc w ten sposób, ze wykonywane sa przelaczniki zaczepów dla do¬ laczenia zgodnego i w ukladzie przeciwsobnym lub dla regulacji zgrubnej, co jednak przy tego rodza¬ ju laczeniach jest mozliwe tylko wtedy, gdy kolej¬ nosc stopni napiecia mozna powtórzyc w tej sa¬ mej kolejnosci na uzwojeniu regulacyjnym.W przypadku róznych stopniowan zakresu regu¬ lacji zastosowanie przelaczników zaczepów zwyk¬ lej budowy napotyka na wielkie trudnosci.Trudnosci te usuwa niniejszy wynalazek stwa¬ rzajac wybierak do przelacznika zaczepów o ma¬ lych przestrzennie wymiarach.Istota wynalazku polega na tym, ze wybierak dla kazdej fazy ma co najmniej cztery grupy sty¬ kowe, lezace w róznych plaszczyznach laczenia, z których po dwie sa mechanicznie sztywno sprze¬ zone w zespoly wybieraków; jeden z tych zespo- 2 lów polaczony jest elektrycznie z parzystymi, dru¬ gi z nieparzystymi zaczepami uzwojenia regulacyj¬ nego transformatora, a oba poprzez przelacznik pozycyjny z zaciskami glównymi przelacznika ob- 5 ciazenia. W ten sposób jest mozliwe przelaczanie stopni regulacyjnych transformatora jeden po dru¬ gim bez ukladu dolaczania zgodnego i przeciwsob- nego lub bez regulacji zgrubnej, które to przela¬ czanie mozna przy tym zastosowac dla róznych na- io piec. Grupy styków poszczególnych zespolów wy¬ bieraków sa przewaznie sztywno polaczone z soba i z jednym z kól zebatych rurkami spelniajacymi role elementów napedzajacych, przy czym kola ze¬ bate przelaczaja równoczesnie przelaczniki pozy- 15 cyjne. Jest rzecza celowa umiescic grupe stykowa jednego zespolu wybieraków ponad grupa stykowa drugiego, przez co mozliwym jest dogodne ulozenie przewodów. Grupy stykowe, a wskutek tego i kola zebate umieszczone sa w sposób korzystny na jed- 20 nej jedynej osi, a rurki napedzajace jednego zespo¬ lu wybieraków przechodza przy tym przez szcze¬ line w ksztalcie luku w kole zebatym, sprzegnie¬ tym z drugim zespolem wybieraków. To umozliwia zamontowanie wybieraka w sposób szczególnie 25 zwarty w stosunkowo malej przestrzeni.W celu sterowania przelacznikami pozycyjnymi, kola zebate posiadaja po jednym wysiegniku z nos¬ kiem, które to noski wczepiaja sie w widelki prze¬ laczników pozycyjnych. Kola zebate sa napedzane 30 na przemian poprzez kola maltanskie i po kazdym 4887548875 S 4 calkowitym obrocie kól zebatych przelaczniki po¬ zycyjne zostaja przelaczone.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia jedna faze transformatora z zakresem regulacji dla rozmaitych stopni napiecia, a fig. 2 — schematyczny uklad przelacznika zaczepów.Faza U transformatora regulacyjnego ma zacze¬ py od 1 do 32 dla stopni regulacyjnych o róznych napieciach. Odpowiednio do ilosci stopni grupy sty¬ kowe Si, S2, S3 i S4 maja zaczepy 1 do 32, które sa polaczone z odpowiednimi zaczepami transforma¬ tora regulacyjnego. Cztery grupy stykowe umiesz¬ czone sa w czterech plaszczyznach i po dwie z nich sa sztywno polaczone z zespolami wybieraków S^, S3 i S2, S4 poprzez rurki napedzajace 1 wzglednie 2.Grupy styków Si i S2 zawieraja nieparzyste styki od 1 do 15 i od 17 do 31, podczas gdy grupy sty¬ kowe S2 i S4 — parzyste styki od 2 do 16 i od 18 do 32. Zespól wybieraków S2, S4 jest nadto pola¬ czony na stale i sztywno, przy pomocy rurek 2 z kolem zebatym 3, a zespól wybieraków Sx,' S3 przy pomocy rurek 1 z kolem zebatym 4. Kola ze¬ bate napedzane na przemian poprzez nie uwidocz¬ nione na rysunku kola maltanskie. Kolo zebate 3 ma wysiegnik 5, a kolo zebate 4 wysiegnik 7, które zaczepiaja o widelki przelacznika 6 wzglednie 8, gdy kola zebate wykonaja jeden pelny obrót. Gru¬ py stykowe Sx, S2, S3 i S4 oraz kola zebate 3 i 4 sa umieszczone ponad soba na jednej osi A, przy czym rurki 2 zespolu wybieraków S^ S3 przechodza przez szczeline w ksztalcie luku w kole zebatym 4.Zespól wybieraków Sx, S3 dla nieparzystych za¬ czepów jest elektrycznie polaczony z glównym sty¬ kiem Li przelacznika obciazenia L przez przelacz¬ nik pozycyjny Ux, a zespól wybieraków Sa, S4 dla parzystych zaczepów z glównym stykiem L2 tego przelacznika przez przelacznik pozycyjny U2. Oba przelaczniki pozycyjne posiadaja po dwa polozenia wlaczenia, przy czym w jednym polozeniu wlacze¬ nia grupy stykowe Sx i S2 z zaczepami od 1 do 16, a w drugim polozeniu — grupy stykowe S3 i S4 z zaczepami od 17 do 32 sa polaczone z glównymi stykami Lx i L^ przelacznika obciazenia. Przelacz¬ niki V1 i U2 sa uruchamiane przez widelki prze¬ lacznika 6 lub 8.Sposób dzialania przelacznika zaczepów z wy¬ bierakiem jest opisany ponizej.W pierwszym polozeniu wlaczenia przelaczników V1 i U2 sa poprzez nie polaczone ruchome czesci grup stykowych Sj i 83 z przelacznikiem obciaze¬ nia L. Przy tym mozna wlaczac stopnie regulacji transformatora od 1 do 16 w kolejnosci liczbowej, a mianowicie na przemian nieparzyste i parzyste.Gdy wybierak zakonczy pelny obrót, tp znaczy wla¬ czony jest zaczep 16, wtedy zakonczy obrót rów¬ niez wysiegnik 5 kola zebatego 3 i znajdzie sie w uchwycie widelek przelacznika 6. Przy dalszym przelaczaniu ruchome styki zespolu wybieraków Si, S3 ustawiaja sie na stykach stalych 1 wzgled¬ nie 17, przy czym przelacznik V± zostaje przelaczo¬ ny przez wysiegnik 5 i widelki przelacznika 6.Otrzymuje sie przy tyni jako polozenie wybrane, 5 polozenie na stalym styku 17. Proces przelaczenia zostaje zakonczony, gdy przelacznik mocy L prze¬ laczy z zaczepu 16 na zaczep 17. Przy dalszym prze¬ laczaniu ruchome czesci stykowe zespolu wybiera¬ kowego S2, S4 przemieszczaja slie ze stalego styku 16 10 na styk staly 2 i ze stalego styku 32 na styk sta¬ ly 18. Podczas tego przelaczenia wysiegnik 7 uru¬ chamia widelki przelacznika 8 i teraz przelacz¬ nik U3 laczy ruchomy styk grupy styków S4 z glów¬ nym sty*kiem L2 wylacznika obciazenia. Przebieg 15 przelaczenia jest ponownie ukonczony przez prze¬ laczenie przelacznika obciazenia L na styk glów¬ ny L2. Oba przelaczniki Vx i U2 po dokonaniu jed¬ nego obrotu przelaczyly z grup styków Sx i S2, przez które przelaczane sa zaczepy od 1 do 16 na 20 grupy stykowe S3 i S4, przez które przelaczane sa zaczepy od 17 do 32. Dzieki temu urzadzeniu uzys¬ kuje sie przy wybieraku z 16-ma podlaczeniami na obwodzie podwójna ilosc stopni. 25 PL