Pierwszenstwo: 08.Y.1961 Wielka Brytania Opublikowano: 20.XI.1964 48668 J6d 9/oz KI vl0,12- MKP C 05 f 3/02, f~l i UKD '/ hWc Wlasciciel patentu: Dano Ingeniorforretning og Maskinfabrik Ingenior Kaj Petersen's Fond, Buddinge pr. Soborg (Dania) Aparat do fermentacji stalych substancji organicznych Wynalazek dotyczy aparatu do fermentacji sta¬ lych materialów organicznych, w szczególnosci od¬ padkowych materialów organicznych np. odpadów roslinnych, w poziomym pojemniku obrotowym zamknietym z jednego konca przy pomocy stalej plyty zamykajacej, w której znajduje sie otwór do wprowadzania materialów do pojemnika.Urzadzenie pracuje w ten sposób, ze materialy przesuwane sa wzdluz pojemnika, który obraca sie, dzieki czemu znajdujace sie w nim materialy ule¬ gaja wielokrotnemu przemieszczeniu. Do pojem¬ nika wprowadza sie odpowiednia ilosc powietrza, tak, iz fermentacja odbywa sie w czasie przecho¬ dzenia materialów przez pojemnik, przy czym osiaga sie pozadany stopien fermentacji w momen¬ cie, gdy materialy opuszczaja pojemnik od strony wylotowej.Stosowane obecnie urzadzenia tego typu sa sto¬ sunkowo duze i zwykle buduje sie je o srednicy dwóch metrów lub wiecej. Zazwyczaj pracuja one przy wysokim stopniu napelnienia, przewaznie okolo 80%. W pojemniku material wywiera nacisk na plyte zamykajaca i prze w kierunku jej wycis¬ niecia tak, iz istnieje niebezpieczenstwo, ze pola¬ czenie miedzy plyta zamykajaca i pojemnikiem utraci szczelnosc. Z uwagi na to, ze cisnienie wy¬ wierane przez material w pojemniku na po¬ wierzchnie plyty zamykajacej jest wieksze w dol¬ nej czesci tej plyty niz w czesci najwyzej polozo- 10 15 20 25 nej, przeto uszczelnienie jest szczególnie trudne do rozwiazania.Poza tym stosowane dotychczas obrotowe pojem¬ niki sa uszczelnione z jednego konca za pomoca wystepu sciany, dociskanego trójkatna rama, któ¬ ra jest zamocowana srubami nie tylko do sciany, lecz takze do fundamentów. Taki sposób uszczel¬ nienia jest niedogodny poniewaz u dolu, pomiedzy wystepem a plaszczem pojemnika, tworzy sie szczelina.Przedmiotem wynalazku jest aparatów którym plyta zamykajaca moze byc zawsz^szezelnie dopa¬ sowana do scian pojemnika nawet w czasie jego pracy, przy róznym stopniu napelnienia i przy fer¬ mentacji materialu o róznym ciezarze wlasciwym.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z polo¬ zonego poziomo pojemnika obrotowego, zamkniete¬ go z jednego konca za pomoca stalej plyty zamy¬ kajacej, majacej otwór do wprowadzania materia¬ lów do pojemnika. Plyta zamykajaca opiera sie na podstawie za pomoca filarów wsporczych, mo¬ gacych ulegac przemieszczeniom w plaszczyznie plyty zamykajacej jak równiez poprzecznie do niej, przy czym plyta zamykajaca utrzymywana jest w stycznosci z pojemnikiem czesciowo za po¬ moca jej rolek wadzacych, które opieraja sie na ob¬ wodowej stronie pierscieniowego obrzeza pojem¬ nika wystajac swobodnie w kierunku promienio¬ wym oraz czesciowo za pomoca rolek dociskowych, znajdujacych sie na plycie zamykajacej i opie- 4866848668 3 rajacych sie na bocznej powierzchni pierscienio¬ wego obrzeza, znajdujacego sie w pewnej odleglos¬ ci od plyty zamykajacej.Filary wsporcze utrzymuja znaczna czesc cie¬ zaru plyty zamykajacej i jednoczesnie zabezpie¬ czaja ja przed obracaniem sie w czasie obrotu po¬ jemnika. Ze wzgledu na to, ze filary wsporcze ule¬ gaja naciskowi zarówno w plaszczyznie plyty za¬ mykajacej jak i poprzecznie do niej, przeto moga one poddawac sie przemieszczeniom w kierunku osiowym i promieniowym, dzialajacym na plyte zamykajaca w czasie obrotu pojemnika. Korzyst¬ nie filary wsporcze stanowi para filarów przegu¬ bowych, po jednym na kazdej z bocznych krawe¬ dzi plyty zamykajacej. Plyta zamykajaca spoczywa zazwyczaj na elastycznych czlonach posrednich filarów wsporczych. Elastyczne czlony posrednie moga byc ustawione w taki sposób, aby obok znacz¬ nej czesci ciezaru plyty zamykajacej mogly rów¬ niez amortyzowac sile, która ze wzgledu na tarcie miedzy scianami pojemnika i plyta zamykajaca, usiluje nadac plycie zamykajacej ruch obrotowy, pojemnika. Elastyczne czlony posrednie umozliwia¬ ja równoczesnie lekkl ruch promieniowy plyty za¬ mykajacej, wyrównujacy sile odsrodkowa, dziala¬ jaca na rolki wodzace pojemnika. Styk pomiedzy plyta zamykajaca i pojemnikiem utrzymuja dwie grupy rolek, a mianowicie rolki wodzace i rolki dociskowe, które wspóldzialaja z obrzezem pojem¬ nika. Rolki wodzace sa ponadto tak zaprojektowa¬ ne, aby utrzymywaly styk pomiedzy plyta zamyka¬ jaca a scianami pojemnika w plaszczyznie promie¬ niowej. W korzystny sposób rolki wodzace roz¬ mieszczone sa wokól górnej polowy plyty zamyka¬ jacej. Rozmieszczenie to moze byc równiez takie, abywiekszosc rolek wodzacych znajdowala sie w górnym odcinku górnej polowy obwodu plyty za¬ mykajacej i aby poszczególne rolki nie mialy zbyt duzego obciazenia. W ten sposób rolki wodzace moga wspóldzialac w niesieniu ciezaru plyty za¬ mykajacej. Rolki umieszczone dalej w kierunku bocznych krawedzi plyty zamykajacej sluza prze¬ de wszystkim do ograniczania poziomych prze¬ mieszczen plyty w jej plaszczyznie.W celu zwiekszenia zamierzonego efektu pro¬ wadzenia rolek wodzacych, korzystne jest jezeli przynajmniej niektóre z nich dadza sie dopasowy¬ wac w plaszczyznie plyty zamykajacej, tak, aby mozna bylo regulowac ich przyleganie do pierscie¬ niowego obrzeza. W jednym z przypadków co naj¬ mniej jedna z dajacych sie regulowac rolek wo¬ dzacych moze byc zamontowana na czopie walu, polaczonym mimosrodowo z walem, którego os ma ten sam kierunek co czop walu, a wal jest osa¬ dzony obrotowo i gwintowo na pionwym elemencie zamocowanym do plyty zamykajacej. Przy obro¬ cie tego walu, jego czop wraz z rolka wodzaca moze byc dopasowany do pierscieniowego obrzeza, a nastepnie dokrecony w tym polozeniu. W innym przypadku co najmniej jedna z dajacych sie regu¬ lowac rolek wodzacych moze byc dopasowywana za pomoca mechanizmu sprezynowego,* a dopaso¬ wanie takiej rolki do pierscieniowego obrzeza jest utrzymywane dzieki sprezynie dociskowej. Rolki dociskowe utrzymuja plyte zamykajaca w stycz¬ nosci z pojemnikiem w kierunku osiowym. Sa one odpowiednio rozmieszczone na obwodzie plyty za¬ mykajacej. Rolki dociskowe moga byc zamontowa¬ ne na ramionach tak, aby mogly zmieniac poloze¬ nie podluznie, przy czym ramiona przymocowane 5 sa do plyty zamykajacej i wystaja w kierunku osiowym do pojemnika nad pierscieniowym jego Obrzezem. Rolki dociskowe moga byc wiec tak do¬ pasowane, iz plyta zamykajaca bedzie scisle przy¬ legac do pojemnika na calym jej obwodzie. io Konstrukcja aparatu wedlug wynalazku zapew¬ nia dajace sie regulowac scisle przyleganie plyty zamykajacej do krawedzi pojemnika.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocznio¬ ne przykladowo, na zalaczonych rysunkach, na któ-* 15 rych fig. 1 przedstawia to urzadzenie, czesciowo w przekroju i w widoku z boku, fig. 2 — urzadze¬ nie w widoku perspektywicznym, od strony plyty zamykajacej, fig. 3 — filar wsporczy plyty zamy¬ kajacej, czesciowo w widoku z boku i w prze- 20 kroju podluznym, fig. 4 — rolke wodzaca, w wido¬ ku z przodu, fig. 5 — rolke wodzaca i przylegle do niej czesci, w przekroju podluznym, fig. 6 — rolke wodzaca o innej konstrukcji czesciowo w przekroju i w widoku z boku i fig. 7 — rolke 25 dociskowa z przylegajacymi do niej czesciami urza¬ dzenia w przekroju podluznym.Uwidoczniony na rysunkach aparat wedlug wy¬ nalazku ma podluzny pojemnik 1 w postaci bebna, na powierzchni którego znajduja sie obejmujace 30 go obrecze 2, za pomoca których pojemnik 1 spo¬ czywa na krazkach 3, zamontowanych na lozys¬ kach 4. Do powierzchni pojemnika 1 przymocowa¬ na jest równiez obrecz napedowa 5, napedzana ko¬ lem napedowym 6, polaczonym z silnikiem 7, urno- 35 zliwiajacym obracanie sie pojemnika 1 wokól jego osi podluznej.Na powierzchni pojemnika 1 znajduja sie rury powietrzne 8, które wychodza z rozdzielacza po¬ wietrza 9, polaczonego z dmuchawa 10. Rury te 40 maja swoje wyloty w skrzynkach zaworowych 11, z których powietrze jest wdmuchiwane do pojem¬ nika przez zawory.Przedstawiony na fig. 1 pojemnik 1, jest zam¬ kniety plyta 12, zaopatrzona w lej ladowniczy 13, 45 przeznaczony do ladowania materialów poddawa¬ nych przerobowi. W drugim koncu pojemnika 1 znajduje sie sito bebnowe 14, przez które przero¬ biony material opuszcza pojemnik 1.Plyta zamykajaca 12 wsparta jest na czlonach 50 wsporczych, po jednym z kazdej strony plyty, ma¬ jacych postac filarów, podpartych wychylnie na ich koncach stóp. Filary te sa jednakowe. Kazdy filar spoczywa kulista glowica 16 w lozysku 17, tak iz moze wychylac sie w lozysku. Filar posiada 55 w górnej czesci zewnetrznie nagwintowany odci¬ nek trzpienia 18, na który nakrecona jesj; nakret¬ ka 19, utrzymujaca mufe 20, zaopatrzona w pier¬ scieniowa wkladke 21, o która opiera sie docisko¬ wa sprezyna 22. Na sprezynie 22 spoczywa zakon- 60 czenie poprzecznego czlonu 23, przymocowanego do plyty zamykajacej 12, rtak, ze plyta moze przesu¬ wac sie w góre i w dól w miare sprezania i roz¬ luzniania sprzezyny 22. 1 W celu ograniczenia przesuwu plyty zamykaja- 65 cej w stosunku do filarów wsporczych na filarze umieszczone sa w miejscu ponad czlonem poprzecz-48668 nym 23 nakretki 24. Kazdy z filarów wsporczych zakryty jest od góry pokrywa 25.Wokól .górnej czesci obwodu plyty zamykajacej 12 rozmieszczonych jest kilka rolek wodzacych 26, które polaczone sa z plyta zamykajaca i zamonto¬ wane na czopach 27, tak polaczonych z walami 28, ze i one maja ten sam kierunek, a osie czopów sa odsuniete od osi walów. Os kazdego z walów 28 jest zamontowana na pionowym elemencie 29, który jest przymocowany do plyty zamykajacej 12.Os walu 28 posiada kwadratowe zakonczenie 30, przechodzace przez kwadratowy otwór w podklad¬ ce zabezpieczajacej 31. Podkladka zabezpieczajaca 31 jest przytwierdzona do pionowego elementu 29 za pomoca srub mocujacych 32, które przechodza przez otwory 33 w podkladce zabezpieczajacej 31 i sa wkrecone w otwory 34 elementu pionowego 29.' W czasie obrotu walu 28 czop 27 walu wraz z rol¬ ka wodzaca 26 moze ulegac wychyleniu w kierun¬ ku od plyty zamykajacej i ku niej, a wal 28 moze byc zamocowany w pozadanej pozycji przez do¬ krecenie srub mocujacych 32 w otworach 34 po¬ przez otwory 33 podkladki zabezpieczajacej 31.Korzystnie jest jak pokazano na rysunku, aby wiekszosc rolek 26 byla umieszczona w górnym od¬ cinku górnej polowy obwodu plyty zamykajacej.W odmianie rolki wodzacej 26, przedstawionej na fig. 6, lukowe ramie 35 polaczone jest z jednej strony z osia walu 28 a z drugiej strony za po¬ moca ruchomego przegubu z ramieniem napreza¬ jacym 36, posiadajacym tuleje 37, w której umiesz¬ czona jest sprezyna dociskowa 38 obejmujaca trzpien 39. Trzpien naprezajacy 39 opiera sie o pierscien 40 na lewym koncu sprezyny docisko¬ wej 38. Na przeciwnym koncu trzpien 39 posiada nagwintowany odcinek 41, na który nakrecona jest nakretka 42, wsparta na wsporniku 43, przymo¬ cowanym do plyty zamykajacej 12. Dokrecenie na¬ kretki 42 powoduje przesuniecie w prawo luko¬ wego ramienia 35 poprzez trzpien naprezajacy 39, sprezyne dociskowa 38 i ramie naprezajace 36, w wyniku czego rolka wodzaca 26 ulega przesu¬ nieciu w kierunku plyty zamykajacej 12.Rolki wodzace sa tak zaprojektowane, ze tocza sie po obwodowej scianie 44 pierscieniowego ob¬ rzeza 45, które jest przymocowane do pojemnika 1 na jego koncu od strony plyty zamykajacej 12.Takwykonane pierscieniowe obrzeze 45 okala cal¬ kowicie pojemnik i wystaje w kierunku promie¬ niowym.Oczywiste jest, ze rolki wodzace 26 mozna do¬ wolnie lub automatycznie dociskac do obwodowej sciany 44 za pomoca urzadzenia wskazanego na fig. 4 i 5 lub na fig. 6. Moze równiez istniec takie roz¬ wiazanie, ze niektóre rolki wodzace 26 nie podle¬ gaja regulacji, podczas gdy pozostale rolki wo¬ dzace 26 sa regulowane jak wskazano na fig. 4 i 5, albo jak wskazano na fig. 6.Do plyty zamykajacej 12 jest ponadto przymoco¬ wana pewna ilosc ramion 46, które sa rozmieszczo¬ ne na obwodzie plyty zamykajacej, przy czym ra¬ miona te wystaja w kierunku osiowym poza pier¬ scieniowe obrzeze 45. Do kazdego z tych ramion zamocowana jest obudowa 47 posiadajaca we¬ wnatrz trwaly pierscien 48, w którym osadzona jest tuleja 49 polaczona gwintowo z pierscieniem 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 65 48. W tulei jest zamocowany wal 50, polaczony na jego prawym koncu, jak przedstawia fig. 7, z lo¬ zyskiem 51. W lozysku 51 jest osadzona rolka do¬ ciskowa 52, która przylega do zewnetrznego boku 53 pierscieniowego obrzeza 45, przy czym bok ten jest skierowany w strone plyty zamykajacej 12.Korzystne jest, o ile pomiedzy lozyskiem 51 a drugim pierscieniem 54 umieszczona jest, jak pokazano na fig. 7 sprezyna tlumiaca 55.Nacisk rolki dociskowej 52 na pierscieniowe obrzeze 45 moze byc regulowany za pomoca tulei 49. W tym celu wal 50 moze miec zaznaczona na nim podzialke 56.Pierscien dociskowy 58 jest umocowany do boku ^pojemnika przylegajacego do plyty 12 za pomoca sruby 57, która przechodzi przez pierscieniowe iobrzeze 45. Pierscien 58 ma na celu wspóldzialanie z dalszym pierscieniem dociskowym 59, zamoco¬ wanym do plyty zamykajacej 12 za pomoca sru¬ by 60. PL