PL48531B1 - - Google Patents

Description

Przyrzad do oznaczania ciezaru objetosciowego skal Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do ozna¬ czania ciezaru objetosciowego skal, mogacy znalezc zastosowanie w laboratoriach przedsiebiorstw geologicznych, geologiczno-inzynierskich, hydro¬ geologicznych, budowlanych i innych.Oznaczenie ciezaru objetosciowego skal jako ich podstawowej cechy fizycznej ma istotne znaczenie dla badan technicznych, pozwalajacych na okres¬ lenie charakteru i przydatnosci skal dla róznych celów przemyslowych i naukowych. Znane sa licz¬ ne metody oznaczania ciezaru objetosciowego skal wsród których najczesciej stosuje sie metode para¬ finowania próbki i zanurzenia jej w cylindrze mia¬ rowym wypelnionym woda, metode nasycania próbki woda i wazenia jej w powietrzu i wodzie oraz metoda wypierania rteci.Metodami tymi szczególnie trudno jest oznaczyc ciezar objetosciowy skal luznych jak zwiry, piaski i pyly, gdyz ze wzgledu na zmienne warunki ozna¬ czania uzyskane wyniki za pomoca róznych metod nie sa ze soba porównywalne. Przy oznaczaniu bo¬ wiem ciezaru objetosciowego skal luznych stosuje sie dotychczas jedynie reczne zageszczanie bada¬ nej próbki, które winno byc zblizone do naturalne¬ go stanu zageszczenia badanej skaly, zgodnie z za¬ leceniami norm, obowiazujacych w tym zakresie.Jest rzecza oczywista, ze przy recznym zageszcza¬ niu próbki powtórzenie badania na tej samej prób¬ ce wykonane nawet przez te sama osobe moze L.ac inny wynik. 10 15 30 Metoda równoczesnego oznaczania nasiakliwosci i wazenia próbek w powietrzu i wodzie nie zna¬ lazla szerszego zastosowania, a to z tego wzgledu, ze podczas badania nastepuje odpadanie okruchów skal a nawet calkowity rozpad próbek podczas na¬ sycania woda.Z kolei metoda parafinowania próbek skal na¬ strecza powazne trudnosci przy pokrywaniu blonka parafiny niektórych odmian skal, na przyklad les¬ sów, a w odniesieniu do innych odmian skal jest ona bardzo uciazliwa i nie daje przy tym doklad¬ nych wyników.Najczesciej stosowana metoda wypierania rteci nie pozwala na oznaczenie ciezaru objetosciowego skal luznych a stosowana do skal makroporowa- tych nie daje dokladnego wyniku na skutek wply¬ wania rteci do makropor skaly. Ponadto rtec za¬ nieczyszcza sie okruchami skal co powoduje ko¬ niecznosc jej przemywania, przy czym rtec zostaje czesto rozlana. Ma to szkodliwy wplyw zarówno na zdrowie wykonujacych oznaczenia jak tez na pomieszczenia, które niejednokrotnie musza byc poddane remontowi.Wady dotychczasowych metod usuwa calkowicie sposób oznaczania ciezaru objetosciowego skal oraz przyrzad wedlug wynalazku, przedstawiony na ry¬ sunku w przekroju pionowym.Przyrzad wedlug wynalazku, sklada sie z dwóch zbiorników 1 i 2 polaczonych ze soba zwezona szyjka 3, na której jest umieszczona podzialka obje- 4853148531 3 4. tosci 4. Na skutek ustalenia proporcji pomiedzy wy¬ miarami zbiorników 1 i 2 a srednica szyjki 3 po- dzialka 4 jest tak wyskalowana, ze umozliwia od¬ czyt objetosci próbki w cm3. Przeprowadzone ba¬ dania eksperymentalne wykazaly, ze ze wzgledu na dokladnosc pomiaru objetosc badanej próbki win¬ na wahac sie w granicach 40—50 cm3. W zwiazku z tym dobrano wlasciwa pojemnosc zbiorników 1 i 2, szyjke 3 zas odpowiednio zwezono w stosunku do pojemnosci obu zbiorników. Obliczona z tego stosunku skala podzialki 4 pozwala na bezposred¬ nie odczytanie objetosci badanej próbki z doklad¬ noscia do ulamka cm3. W zbiorniku 1 jest umiesz¬ czony woreczek gumowy II a zbiornik 2 jest wy¬ pelniony rtecia 13. Pomiedzy zbiornikami 1 i 2, wokól szyjki 3 sa umieszczone metalowe wzmoc¬ nienia 5, wykonane z kilku pretów lub odpowied¬ niej siatki.Zbiorniki i i 2 oraz szyjka 3 sa wykonane z odpo¬ wiednio grubego szkla lub lepiej z przezroczystego tworzywa sztucznego, na przyklad z pleksiglasu.Podstawa zbiornika 2 jest zaopatrzona w oslone metalowa 6 z przymocowanymi do niej kilkoma kulkami 7 spelniajacymi role nózek. Górna kra¬ wedz zbiornika 1 jest zakonczona pierscieniem me¬ talowym 8 zaopatrzonym z jednej strony w naciecie gwintowane umozliwiajace zakrecenie metalowej pokrywy 9 oraz z drugiej strony w odpowiednie naciecie umozliwiajace zawieszenie pierscienia 10, do którego jest przymocowany woreczek gumo¬ wy 11.W pokrywie 9 sa zrobione odpowietrzajace ot¬ worki 12 o srednicy nie przekraczajacej 0,2 mm i rozmieszczone symetrycznie na pokrywie 9. Ot¬ worki 12 umozliwiaja odprowadzenie zbednego po¬ wietrza z woreczka 11 w momencie nacisku rteci na badana próbke. Do pokrywy 9 sa przymocowane kulki 7 spelniajace role nózek. Pierscien 10 i wo¬ reczek 11 winny byc tak wykonane, aby mozna je bylo latwo wkladac i wyjmowac ze zbiornika 1 wraz z badana próbka 14. Grubosc woreczka 11 winna byc tak dobrana, aby byl on odpowiednio wytrzymaly ale zarazem nie zbyt gruby i aby do¬ kladnie przylegal do badanej próbki 14. Woreczek winien byc okresowo posypywany od strony zew¬ netrznej talkiem w celu zapobiezenia przyczepiania sie drobnych kuleczek, rteci do jego powierzchni Oznaczenie ciezaru objetosciowego skal za po¬ moca przyrzadu wedlug wynalazku przeprowadza sie w ten sposób, ze badana próbke 14 stala lub luzna uprzednio zwazona umieszcza sie w worecz¬ ku 11 i wraz z woreczkiem wklada do zbiornika 1.Po .dokladnym zakreceniu pokrywy 9 przyrzad po¬ woli -obraca sie jednorazowo o 180° w plaszczyznie pionowej, skutkiem czego rtec umieszczona w zbior- 5 niku 2 przeplywa przez szyjke 3, stopniowo naciska na woreczek U i na umieszczona w nim próbke 14.Rtec czesciowo wypelnia zbiornik 1, a czesciowo szyjke 3, przy czym jej objetosc zwieksza sie o ob¬ jetosc próbki 14 co stwierdza sie na podzialce 4.Po dokonanym odczycie przyrzad powoli odwraca sie od jego normalnego polozenia, a rtec z powro¬ tem przemieszcza sie do zbiornika 2.W ten sposób mozna przeprowadzic oznaczenie ciezaru objetosciowego skal przy róznej wilgot¬ nosci, a nawet róznej konsystencji, a przede wszyst¬ kim ciezaru objetosciowego skal luznych. Pozwala to na wprowadzenie jednolitych warunków badania a przez to na uzyskanie obiektywnych i porówny¬ walnych ze soba wyników co ma szczególne zna¬ czenie dla skal luznych.Czas przeprowadzania oznaczenia nie przekracza 3 min. i jest okolo 10-cio krotnie krótszy od czasu zuzywanego w dotychczas stosowanych innych me¬ todach.Przyrzad wedlug wynalazku jest prosty w kon¬ strukcji i latwy w obsludze i zapewnia calkowite zabezpieczenie pracowników przed szkodliwymi dla zdrowia wplywami oparów rteci. Nie zachodzi przy tym potrzeba przemywania rteci a jej rozlanie jest wykluczone. PL

Claims (1)

Zastrzezenie patentowe

1. Przyrzad do oznaczania ciezaru objetosciowego skal znamienny tym, ze sklada sie z dwóch zbiorników (1 i 2), wykonanych najlepiej z prze¬ zroczystego tworzywa sztucznego lub szkla, po¬ laczonych ze soba zwezona szyjka (3) zaopatrzo¬ na w podizialke objetosci (4), przy czym zbior¬ nik (2) jest wypelniony okreslona iloscia rte¬ ci (13), natomiast w zbiorniku (1) jest umiesz¬ czony woreczek (11), najlepiej gumowy, zawie¬ szony na odpowiednio uksztaltowanym pierscie¬ niu (10) umocowanym wraz z gwintowanym pierscieniem (8) do krawedzi zbiornika (1) tak, aby woreczek oslanial badana próbke od ze¬ tkniecia sie z rtecia (13), przy czym zbiornik (1) jest zamykany nagwintowana pokrywa (9) za¬ opatrzona w otworki (12), pomiedzy zas zbiorni¬ kami (1 \ 2) i wokól szyjki (3) sa umieszczone wzmocnienia (5). 15 20 25 30 35 40 45lSS8fr PL