Opublikowano: 30.IX. 1964 48526 KI. 10 a, 19/01 MKP C 10 b UKD lAOc Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Aleksander Haberski, mgr inz. Zbigniew Budzinski Wlasciciel patentu: Instytut Chemicznej Przeróbki Wegla, Zabrze (Polska) BIBLIOTEK i Urzedu Paten k Sposób odbioru gazu surowego z komór koksowniczych i gazowniczych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób odbioru ga¬ zu surowego z komór koksowniczych i gazowni¬ czych i urzadzenie do stosowania tego sposobu.Dotychczasowy sposób odbioru gazu surowego z komór koksowniczych i gazowniczych prowadzi do znacznych strat. W poczatkowej fazie odgazo- wania wegla, gdy ilosc gazu surowego wydziela¬ na w jednostce czasu jest duza, gaz ten w komo¬ rze posiada stosunkowo wysokie cisnienie. Pocia¬ ga to za soba przenikanie gazu surowego do syste¬ mu grzewczego i do atmosfery. Wielkosc tych strat, uwarunkowana szczelnoscia obmurza komór i szczelnoscia drzwi piecowych, waha sie od okolo 5% calkowitej produkcji gazu, w przypadku pie¬ ców nowych posiadajacych sciany dobrze zagrafi- towane, do okolo 15% w przypadku pieców o ob- murzu zniszczonym i zuzytych (nieszczelnych) drzwiach piecowych. Obok calkowicie wymiernych strat gazu, dotychczasowy sposób odbioru gazu ma jeszcze te wade, ze w fazie intensywnego odgazo- wania wegla, gaz uchodzacy old atmosfery spala sie przy drzwiach piecowych, co sprzyja deformacji i szybkiemu niszczeniu zbrojenia baterii. Uchodza¬ cy do atmosfery a nie spalajacy sie gaz surowy stanowi czynnik powaznie zanieczyszczajacy at¬ mosfere substancjami toksycznymi, szczególnie w obrebie piecowni. Wymienione ujemne zjawiska nie moga byc usuniete przez generalne obnizenie cis¬ nienia w odbieralniku, gdyz przy cisnieniu nis¬ kim w koncowej fazie odgazowania wegla naste- 15 20 25 30 puje zasysanie powietrza i spalin do komór, co prowadzi do spalania gazu i koksu w komorach, a co za tym idzie do szybkiego niszczenia obmu¬ rza komór i pogorszenia jakosci gazu i produktów weglopochodnych.Sposób odbioru gazu surowego wedlug wynalaz¬ ku usuwa wszystkie dotychczasowe wady i nie¬ domagania. Sposób ten polega na tym, ze prze¬ plyw gazu surowego pomiedzy komora koksowni¬ cza lub gazownicza a odbieralnikiem jest regulo¬ wany przez programowane dlawienie tak, aby niezaleznie od intensywnosci natezenia wydzielania gazu podczas procesu odgazowania wegla, utrzy¬ mane zostalo zawsze jednakowe cisnienie w przestrzeni podsklepieniowej komór w wysokos¬ ci wymaganej w tym procesie. Stalosc i wyma¬ gana wysokosc cisnienia w przestrzeni podsklepie- niowej osiaga sie przez obnizenie cisnienia w od¬ bieralniku i programowane dlawienie wyplywu ga¬ zu z komór proporcjonalnie do zmniejszajacej sie intensywnosci odgazowania wegla. Dzieki zasto¬ sowaniu sposobu wedlug wynalazku zmniejsza sie straty gazu i produktów weglopochodnych o 5—15 Jednoczesnie sposób ten zapobiegnie szybkiej de¬ formacji i niszczeniu zbrojenia i obmurzy pieców, przedluzy okres eksploatacji baterii i zlikwiduje szkodliwe dla zdrowia wydzielanie gazu surowego do atmosfery. Wielka zaleta sposobu wedlug wy¬ nalazku jest takze to, ze pozwoli on na utrzyma- 4852648526 3 4 nie prawidlowych warunków technologicznych na¬ wet w komorach o silnie zuzytym obmurzu.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku jest uwidocznione w przykladowym wy¬ konaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat udzadzenia, a fig. 2 — przekrój w linii A—A zaznaczonej na fig. 1.Pomiedzy wznosnymi rurami 1 komór koksow¬ niczych a odbieralnikiem 2 jest osadzona wahliwie na sworzniu 3 klapa 4. Klapa z drugiej strony sworznia 3 jest zaopatrzona w ramie 5 z ciezarkiem 6 przeciwwagi. Otwieranie i zamykanie klapy od¬ bywa sie samoczynnie i stosownie do procesu od- gazowania jest programowane krzywa 7, która uruchamia ramie 5 klapy 4 za pomoca wodzika 8.Krzywki 7 dla poszczególnych wznosnych rur 1 baterii koksowniczej sa osadzone luzno na wspól¬ nym wale 9. Kazda krzywka 7 jest napedzana wlasna tarcza 10, osadzona na wale 9 przesuwnie na klinie 11 i dociskana do krzywki sprezyna 12 oparta o kolnierz 13 zamocowany do walu, przy czym obydwie przylegajace do siebie powierzchnie krzywki i tarczy sa zaopatrzone w zebatki 14.Dzieki temu w razie potrzeby mozna oddzielnie dla kazdej rury 1 otwierac lub zamykac klape 4 podczas prowadzonego procesu odgazowania.Oprócz tego wodzik 8 moze byc róznie tak wyko¬ nany, ze po przyjeciu polaczenia zerowego uwi¬ docznionego na fig. 1 to znaczy po odcieciu prze¬ plywu gazu do odbieralnika 2, wylacza naped krzywki 7, która odlaczona od napedzajacej ja tarczy 10 moze byc wlaczona ponownie, na przy¬ klad przez reczne podniesienie ramienia 5 i opusz¬ czenie wodzika 8 na krzywke 7. Wal 9 jest napedza¬ ny nie pokazanym na rysunku elektrycznym sil¬ nikiem przez przekladnie wielostopniowa, przy czym predkosc katowa walu 9 jest tak dobrana, aby jeden obrót walu byl wykonywany podczas cyklu odgazowania.Wielkosc otwarcia klapy 4 podczas poszczegól¬ nych faz procesu jest z góry programowana przez odpowiedni ksztalt krzywki 7. Profil krzywki pro¬ gramujacej zalezny jest zarówno od charaktery¬ styki konstrukcyjnej osprzetu baterii, od ilosci wsadu weglowego przypadajacego na jedna komo¬ re, jak i od jakosci tego wsadu. Niezaleznie od postaci uwidocznionej na rysunku krzywka 7 mo¬ ze miec rózna postac wykonania, na przyklad po¬ stac slimaka o zmiennej srednicy zwoju, lub jaka¬ kolwiek inna postac taka, aby spowodowac po¬ lozenie klapy 4 zapewniajace stale cisnienie w przestrzeni podsklepieniowej podczas calego cyklu odgazowania, niezaleznie od ilosci obrotu walu 9. Wielkosc kata otwarcia klapy 4 w funkcji czasu, mozna ustalic na podstawie krzywej cha¬ rakteryzujacej ilosc wydzielanego gazu w czasie cyklu odgazowania i na podstawie zaleznosci opi¬ sujacej dzialanie zaworu dlawiacego wedlug wzoru: Q = K (1 — cos a) FY-5p_ T gdzie: Q = chwilowe natezenie przeplywu gazu, m3/sek., F = pole przekroju otworu swobodne¬ go, m2, a = kat uchylenia klapy dlawiacej, Jp = róznica cisnien przed i za klapa dla¬ wiaca, mm SW /— / m2, K = wspólczynnik proporcjonalnosci, y = ciezar wlasciwy gazu, kG/m3. PL