PL48433B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo 02.11. 1962 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 3. VIII. 1964 Wlasciciel patentu: Chemische Werke Witten G.m.b.H., Witten (Niemiecka Republika Federalna) 48433 Ki 12 o 14 MKP C 07 c 69JT6 UKD BIBLIO Tt* Al Urzedu Potentowego Sposób wytwarzania chlorków pólestrów ewentualnie podstawionych przez chlorowiec kwasów benzenodwukarboksylowych Wedlug opisu patentowego nr 47442 chlorki pólestrów aromuatycznych kwasów dwukarboksylo- wych oraz ich pierscieniowych produktów pod¬ stawienia, w .szczególnosci kwasów izo- i terefta- lowego, otrzymuje sie w ten sposób, ze estry kwasu trójchloriometyloiberizoeisofwego pierwszorze- dowych alkoholi aromatycznych, przede wszyist- kim takich, które zawieraja do 5 atomów wegla, w szczególnosci estry metylowe ogrzewa sie w podwyzszonej temperaturze, w szczególnosci w granicach 100 - 160°C, 'korzystnie 120 — 130°C, z równoazasteczkowymi ilosciami odpowiednflch kwasów metylobanizoasowych, w obecnosci ma¬ lych ilosci chlorku zelazowego, korzystnie 0,1% i otrzymana mieszanine chlorku pólestru kwasu dwufcarboksylowego i chlorku kwasu metyloben- zioesowego rozdziela sie przez destylacje.Stwierdzono, ze chlorki pólestrów ewentualnie podstawionych przez chlorowiec kwasów benzeno- dwukarboksylowych, w sziczególnosci kwasów izo- i itereftalowego, moznia otrzymywac z esitrów kwa¬ su trójchlorometylobenzoesowego pierwiszorzedo- wych, nasyconych, alifatycznych alkoholi, zawie¬ rajacych do 5 atiomów wegla, w sziczególnosci z estrów metylowych, jezeli podda sie je reakcji z równoczasteczkowymi ilosciami pólestrów kwa¬ sów benzenadwukarboksylowych w podwyzszonej temperaturze, zwlaszcza w temperaturach 50 — 160°C, korzystnie 100—130°C, w obecnosci ko¬ ordynacyjnie nienasyconych nieorganicznych halo- 10 15 20 25 30 2 genków w ilosci 0,01 — lj, 00% wagowych jako katalizatorów, w szczególnosci chlorku zelazowe¬ go lub chlorku antymonowego.W toku reakcji powstaja w prawie ilosciowej wydajnosci z jednego mola estru kwasu trójchlo- rometylobemzoesowego i jednego mola pólestru kwasu benzenodwukarboksylowego, przy odszcze- pieniu jednego mola chlorowodoru, dwa mole wy¬ tworzonego wedlug wynalazku chlorku pólestru kwasu benzenodwukarboksylowego. Poniewaz nie powstaja zadne produkty uboczne, chlorek pól¬ estru w licznych przypadkach, w których nie sta¬ wia sie iszczególnych wymagan co :do barwyi czy¬ stosci, moze byc stosowany natychmiast do dal¬ szej przeróbki. Zreszta na drodze zwyklego prze¬ destylowania otrzymuje sie latwo produkt calko¬ wicie bezbarwny i czysty.Potrzebne do prowadzenia reakcji wedlug wy¬ nalazku jako material wyjsciowy estry kwasu trójchlorometylobenzoesowego szczególnie korzy¬ stnie otrzymuja sie z estru metylowego kwasu m- lub p-toluenowego lub ich .produktów podstawie¬ nia chlorowcami, nia przyklad przez chlorowanie na swietle w temperaturach powyzej 150°C, po¬ przez chlorki trójchltorometylobenziodlu, które moz¬ na natychmiast za pomoca alkoholu przeprowa¬ dzic w estry.Jako estry kwasu (trójchlorometylobenzoesowego moga byc stosowane wedlug wynalazku takie pierwszorzedowe, nasycone, alifatyczne alkohole,48433 jak na przyklad alkohol metylowy, etylowy, pro¬ pylowy, butylowy i arniylowy. Jako katalizatory oprócz chlorku zelazowego i chlorku antymonowe¬ go wchodza w rachube na przyklad chlorek cyn¬ ku, chlorek glinu, fluorek iboru i inne.Sposobem wedlug wynalazku przy odszcziepie- niu chlorowiodoru powstaje w krótkim czasie chlorek pólestru. Reakcja konczy sie calkowicie po uplywie 1—2 godzin. Koniec reakcji poznaje sie po ustaniu wywiazywania sie wodoru. W reakcji ,,wymiany najiszybciej i najpelniej reaguja estry metylowe.Chlorki pólesifarów kwasów benzenodwukarbo- fcsyLowych sa waiDtosciowymi produktami posred- mimi do wytwarzania tworzyw sztucznych na dro¬ dze polikondentsacji.P r z yk l a d I. 253,5 czesci wagowych estru metylowego kwasu p-tródchlccometyloibenzoeso- wego i 180 czesci wagowych estru jednometyio- wego kwasu tereftalowego po dodaniu 0,4 czesci wagowych chlorku zelazowego), ogrzewa sie mie¬ szajac w itemperatuirze 120°C. W temperaturze 100°C zachodzi juz wyrazne lodsziczepienie chloro¬ wodoru. Po dwugodzinnym ogrzewaniu w tem¬ peraturze 120—130°C tworzy sie klarowny bru¬ natny roztwór a z mieszaniny reakcyjnej, nawet po podwyzszeniu temperatury do 150^C, nie od- szczepia sie wiecej (chlorowodór. Po przedestylo¬ waniu w prózni otrzymuje sie pod cisnieniem 15 torów w temperaturze wrzenia 140—140,5°C, 363 'czesci wagowych chlorku estru metylowego kwa¬ su tereftalowego o temperaturze topnienia 54°C.Przyklad II. 253,5 czesci wagowych estru metylowego kwasu nutrójchlorometylobenzoeso- wego i 180 czesci wagowych estru jednometylowe- go kwasu iizoitalówego po dodaniu 0,4 czesci wa¬ gowych pieciochlorku antymonowego ogrzewa sie w ciagu godziny w temperaturze 120 — 130°C. Juz w temperaturze 70°C zachodzi wyrazne wywiazy¬ wanie sie chlorowodoru. Po zakonczeniu reakcji, 5 otrzymuje sie po destylacji prózniowej pod cisnie¬ niem 12 itorów w temperaturze wrzenia 144 — 146°C, 372 czesci wagowych chlorku estru metylo¬ wego kwasu izoiitalowego. io PL PL PL PL PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania chlorków pólestrów ewen¬ tualnie podstawionych przez chlorowiec kwa¬ sów benzenodwukarboksylowych, w szczegól¬ nosci kwasów tere^ i izoftalowego z estrów 15 kwasu trójchlorometylobenzpesowego pierwazo- rzedowych, nasyconych, alkoholi alifatycznych zawierajacych do 5 atomów wegla, znamienny tym, ze estry kwasu trójchlorometyloibenzoeso- wego poddaje sie reakcji z równoczaisteczko- 20 wymi lilosciami pólestrów kwasów benzenodwu- kanboksylowych w podwyzszonej temperaturze, w -obecnosci 0,01^1,00% wagowych koordyna¬ cyjnie nienasyconych nieorganicznych halo¬ genków jako katalizatorów. 25 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje isie estry metylowe kwasów trójchloro- metylobenzoesowych. 3. Sposób wedlug zastrz. Ii2, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w obecnosci chlorku 30 zelazowego lub pieciochlorku antymonowego. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w temperaturach 50 — 160°C. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym, 35 ze reakcje prowadzi isie korzystnie w tempera¬ turach 100 - 130°C. 1155. RSW „Prasa", Kielce. Nakt. 300 egz. PL PL PL PL PL PL