Opublikowano: 29.VI.1964 48327 KI 20 i 17 MKP B 61 1 4A0S UKD BIBLIOTEKA Twórca wynalazku: mgr inz. Ryszard Osluk Wlasciciel patentu: Miejskie Przedsiebiorstwo Komunikacyjne, Warsza¬ wa (Polska) Urzedu fol»nl«w»go Sposób sterowania zwrotnic tramwajowych dla trzech kierunków jazdy i urzadzenie do wykonywania tego sposobu Przedmiot wynalazku stanowi sposób nastawia¬ nia zwrotnic tramwajowych dla trzech kierunków jazdy i urzadzenie do wykonywania tego sposobu przy ruchu pociagów tramwajowych z jednym od- bierakiem pradu i przy ruchu pociagów z rozrza¬ dem ukrotnionym, tj. przy kilku czynnych odbiera- kach pradu. W znanych urzadzeniach o podobnym przeznaczeniu, zasilanych z dodatkowego przewo¬ du jezdnego, umieszczonego obok przewodu glów¬ nego i laczonego z nim przez odbierak pradu prze¬ jezdzajacego pociagu, nastawianie zwrotnic jest do¬ konywane w zaleznosci od ustawienia korby na¬ stawnika pociagu, przy czym w polozeniu zerowym tej korby uzyskuje sie ustawienie zwrotnicy w jed¬ nym kierunku, a w polozeniu jazdy — w drugim kierunku. Zasadnicza niedogodnosc tego rozwiaza¬ nia polega na tym, ze umozliwia ono sterowanie zwrotnic jedynie w dwóch kierunkach. Inne zna¬ ne rozwiazanie (patent Nr 39577) umozliwia wprawdzie nastawianie dowolnej ilosci zwrotnic tramwajowych w dowolnej ilosci kierunków, ale ze wzgledu na niedogodnosci, jakie i ten sposób wprowadza nie znalazl on zastosowania praktycz¬ nego. Zasadnicza niedogodnosc tego rozwiazania polega na tym, ze nastawianie zwrotnic moze od¬ bywac sie przy zatrzymanym tramwaju, a wiec na przystanku przed zwrotnicami. Poniewaz jednak polozenie przystanku uzaleznione jest od warun¬ ków ruchowych, czesto moze byc ono nieodpowied¬ nie dla prawidlowej pracy urzadzenia dq nasta¬ lo 25 30 wiania zwrotnic. Jezeli np. przewód dodatkowy zasilajacy cale urzadzenie (tzw. sanki zwrotnico¬ we), bedzie umieszczony za daleko od zwrotnic, na¬ stepne pociagi moga przekladac zwrotnice zanim poprzedni przez te zwrotnice przejedzie, co moze spowodowac naweit wykolejenie pociagu. Z dru¬ giej strony przyjecie postoju pociagów w celu ustawienia zwrotnic w innym miejscu, obnizyloby predkosc komunikacyjna pojazdów. Omawiane urzadzenie jest niewygodne w praktyce, gdyz wy¬ maga zasilania z sieci pradu zmiennego. Równiez sposób nastawiania zwrotnic przy tym rozwiaza¬ niu zbyt absorbuje uwage motorowego, co szcze¬ gólnie nie jest wskazane w chwili ruszania z przy¬ stanku. Wszystkie wymienione niedogodnosci usu¬ wa sposób i urzadzenie wedlug wynalazku. Popra¬ wia ono szybkosc komunikacyjna tramwajów przez skrócenie czasu przejazdu przez skrzyzowania, oraz przynosi oszczednosci ekonomiczne przez wyelimi¬ nowanie obslugi ludzkiej zwrotnic tramwajowych.• Na fig. 1 przedstawiono widok z góry sanek zwro¬ tnicowych, na fig. 2 widok z boku tych sanek, na fig. 3 i fig. 4 widok z góry i z boku sanek dodat¬ kowych, oraz na fig. 5 przedstawiono schemat ide- owo-pogladowy urzadzenia do sterowania zwrotnic tramwajowych. Urzadzenie to wykonane jest w ten sposób, ze w odleglosci okolo 18 m przed pierwsza zwrotnica 23 w kierunku jazdy tramwa¬ ju 33 umocowane sa na sieci jezdnej sanki zwrot¬ nicowe 34, a przed nimi w odleglosci nieco wiek-3 szej niz rozstawienie skrajnych odbieraków pra¬ du 28 i 32 tego samego pociagu 33, sanki dodat¬ kowe 35. Sanki zwrotnicowe 34 skladaja sie z uchwytu plóz elastycznych 1, uchwytu przewodu jezdnego 2, uchwytu plóz sztywnych 3, uchwytu do umocowania sanek zwrotnicowych na sieci 4, ponadto z walka izolacyjnego 5, plóz metalowych elastycznych dlugich 6, plóz metalowych sztyw¬ nych 7, oraz plóz metalowych elastycznych krótkich 8. Sanki dodatkowe 35 skladaja sie z uchwytu plóz elastycznych 1, uchwytu przewodu jezdnego 2, uchwytu do umocowania sanek dodat¬ kowych na sieci 4, walka izolacyjnego 5, oraz z plóz metalowych elastycznych 9. Plozy sztywne 7 w sto¬ sunku do przewodu jezdnego 29 polozone sa nizej, wobec czego tramwajowy odbierak pradu pod san¬ kami zwrotnicowymi 34 traci bezposredni styk z przewodem jezdnym. Za sankami zwrotnicowy¬ mi w odleglosci kilkunastu metrów na slupie, lub na konstrukcji sluzacej do podwieszenia sieci umo¬ cowany jest sygnal swietlny 10. Na slupie w po¬ blizu zwrotnic tramwajowych umieszczona jest skrzynka 36, zawierajaca bezpieczniki 11, przekaz¬ nik nadpradowy bezzwloczny 12, przekaznik pra¬ dowy zanikowy zwloczny 13, przekaznik napiecio¬ wy zanikowy zwloczny 14 i przekazniki napiecio¬ we bezzwloczne 17 i 18. Ponadto w skrzynce tej znajduje sie stycznik 15, oraz dwuuzwojeniowy przekaznik napieciowy przechwytowy 16, posiada¬ jacy cewke 37, która powoduje przyciagniecie i trwaly przychwyt magnetyczny zwory i cewke 38, która rozmagnesowuje rdzen i powoduje odpad¬ niecie zwory. Do ustawiania zwrotnic 23 i 24 sluza elektromagnesy zwrotnicowe 19, 20, 21 i 22. Kie¬ runki dzialania elektromagnesów zwrotnicowych, oraz kierunek przeplywu pradu w obwodzie prze¬ kazników 12 i 13 oznaczono strzalkami, a kierunki jazdy tramwajów oznaczono strzalkami i liczbami 25, 26, 27. Celem ustawienia zwrotnic 23 i 24 w po¬ lozeniu umozliwiajacym jazde pociagu 33 w kie¬ runku 25, lub 26 postepuje sie w znany sposób przejezdzajac pod sankami zwrotnicowymi 34, od¬ powiednio z zalaczonym, lub wylaczonym obwodem obciazenia 31. W czasie przejazdu odbieraka pradu 28 z zalaczonym obwodem obciazenia 31 pod ploza¬ mi 6, dzialaja przekazniki 12, 13, 14 i swieci sie syg¬ nal 10, a w czasie przejazdu odbieraka pradu pod plozami 8 dzialaja przekazniki 12, 13, oraz do chwili odpadniecia zwory przekaznika 14 dziala stycznik 15, cewka 37 przekaznika 16 i elektroma¬ gnesy zwrotnicowe 20 i 22 ustawiajace droge w kierunku 25. Przez zadzialanie cewki 37 zostaje otworzony styk 39 w obwodzie cewki przekaznika 14, a przez to cale urzadzenie zostaje wylaczone i nastepne odbieraki pradu tego samego, pociagu 33 nie zmienia polozenia zwrotnic. Odblokowanie . urzadzenia nastepuje wówczas, gdy pierwszy od¬ bierak pradu nastepnego pociagu wejdzie pod san¬ ki dodatkowe 35. Odbierak ten zwierajac plozy elastyczne z przewodem jezdnym 29 podaje napie¬ cie na cewke 38, która rozmagnesowuje rdzen prze¬ kaznika 16, w wyniku czego odpada zwora i zostaje zamkniety styk 39. W czasie przejazdu odbieraka pradu 28 z wylaczonym obwodem obciazenia pod plozami 6f dzialaja przekazniki 14, 17} swieci sie 48327 4 sygnal 10, a w czasie przejazdu odbieraka pradu pod plozami 8, do chwili odpadniecia zwory prze¬ kaznika 14 dziala stycznik 15, przekaznik 17, cew¬ ka 37 przekaznika 16 i elektromagnesy zwrotnico- 5 we 20 i 21 ustawiajace droge w kierunku 26. Ce¬ lem ustawienia zwrotnic 23 i 24 w polozeniu umo¬ zliwiajacym jazde pociagu 33 w trzecim kierunku 27, zanim pierwszy odbierak pradu 28 pociagu 33 znajdzie sie pod sankami 34 zalacza sie wylaczni- 10 kiem 30 obwód obciazenia 31, a po zapaleniu sie sygnalu 10, zanim odbierak pradu wjedzie pod plo¬ zy 8, wylacza sie obwód obciazenia 31 i dalej pod plozami 7 przejezdza sie z rozpedu. Po wylaczeniu obwodu obciazenia w czasie, gdy odbierak pra- 15 du 28 znajdowal sie pod plozami 6, zwalnia prze¬ kaznik 12, zadziala przekaznik 17, a wobec opóz¬ nionego odpadania zwory przekaznika 13, zadziala równiez przekaznik 18. Przekazniki 17 i 18 podtrzy¬ muja sie wlasnymi stykami. W czasie przejazdu 20 odbieraka pradu 28 pod plozami 8, do chwili od¬ padniecia zwory przekaznika 14 dzialaja przekaz¬ niki 17, 18, stycznik 15, cewika 37 przekaznika 16 i elektromagnes zwrotnicowy 19 ustawiajacy droge w kierunku 27. 25 PL