Wynalazek niniejszy dotyczy urza¬ dzenia do przerabiania mleka, w szcze¬ gólnosci do wyrobu masla.Wynalazek wyróznia sie zastosowa¬ niem wytryskiwania mleka przez male otwory pod cisnieniem, w postaci cien¬ kich strumieni o znacznej szybkosci, roz¬ pryskujacych sie o powierzchnie stale lub ruchome, umieszczone naprzeciw tych strumieni.Wskutek rozpryskiwania sie cieczy i gwaltownego uderzenia jej o wymienione powierzchnie, kulki tluszczu zawarte w mleku zostaja zmiazdzone i lacza sie w postaci piany maslanej, która sie oddziela od mleka odtluszczonego wskutek rózne¬ go ciezaru gatunkowego.Oddzielenie masla od mleka odtluszczo¬ nego ulatwia i czyni zupelniejszem do¬ mieszka powietrza do mleka przed wyj¬ sciem tegoz przez wytryski (dysze).Zalaczony rysunek uwidocznia jako przyklady dwie odmiany wykonania urza¬ dzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok ogólny od¬ miany pierwszej, fig. 2 widok zgóry, fig, 3 przekrój wzdluz linji A—A na fig. 1, fig. 4 i 5 przekroje pionowe zbiornika doodtluszczania i zbiornika do mieszania, fig, 6 widok ogólny drugiej postaci wy¬ konania, fig. 7 widok zgóry, fig. 8 prze¬ krój pionowy zbiornika zaopatrzonego w wirnik i przyrzad do wstrzasania w skali wiekszej, fig. 9 przekrój poziomy zbior¬ nika wedlug linji A—A na fig. 6.W cylindrach 1, 2 (fig. 1 — 5) pompy, pracuja w kierunkach przeciwnych tloki 3, 4 polaczone dzwignia 5 poruszana re¬ kojescia.Swieze mleko doplywa do pompy przewodem 7 i zostaje przetloczone przez przewód 8, zaopatrzonym w dzwon po¬ wietrzny, wyrównujacy cisnienie pompo¬ wanego mleka.Przewód 8 prowadzi do przewodu pierscieniowego 10 zaopatrzonego w wy¬ tryski 11, posiadajace wyloty w przybli¬ zeniu w kierunku stycznych do obwodu zbiornika walcowego 12, posrodku które¬ go obraca sie swobodnie wal pionowy 13.Na tym ostatnim osadzona jest tarcza 14 zaopatrzona w lopatki pólkuliste 15, o które uderzaja strumienie z wytrysków U, tworzac pewnego rodzaju wirnik turbiny.Wal posiada ramiona 16, polaczone z soba drazkami pionowemi 17, które mieszaja mleko zawarte w zbiorniku 12. Górna czesc zbiornika 12 polaczona jest otwo¬ rem 31 w jego pokrywie z atmosfera.W scianach zbiornika wykonane sa otwory 18, prowadzace do przewodu pier¬ scieniowego 19, który zbiera przerabiane mleko i odprowadza je przewodem 20 do kierzni 21.Kierznia sklada sie z kadzi okraglej z walem 22 zaopatrzonym w mieszadla 23 z otworami 24. Na dole kadzi znajduje sie wylot przewodu do odprowadzania mle¬ ka odtluszczonego.Wal 22, wraz z mieszadlami wprawia w ruch zwrotny linka 26 obejmujaca kra¬ zek 27 zakliniony na wale. Konce linki la¬ cza sie z wahadlowa dzwignia 5 pompy i kieruja ja odpowiednio krazki 29 i 30.Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy: Dwucylindrowa pompa, uruchomiana rekojescia 6, ssie mleko, poprzednio po- degrzane d)o temperatury odpowiedniej, w przyblizeniu okolo 30°, zapomoca prze¬ wodu 7 i wtlacza je przez rury 8 i 10 do wytrysków 11 pod dosc znacznem cisnie¬ niem. Wytryskujaca ciecz styka sie z po¬ wietrzem o cisnieniu atmosferycznem, jakie panuje w czesci górnej oslony 12. Wpra¬ wiajac w ruch obrotowy turbine 14, 15, ciecz rozpryskuje sie w powietrzu i pochlania znaczna jego ilosc.Ciecz zbiera sie w czesci dolnej zbior¬ nika 12, gdzie ja mieszaja prety 16 i 17, wirujace z szybkoscia kilku tysiecy obrotów na minute.W tych warunkach czasteczki tluszczu oddzielaja sie gwaltownie i calkowicie z mleka odtluszczonego, w którem sa za¬ wieszone. Ciecz wplywa przez przewo¬ dy 19 i 20 do przyrzadu, zbijajacego ma¬ slo, gdzie ulega dzialaniu mieszadel 23, które maja za zadanie czasteczki tluszczu polaczyc i zebrac w mase o wiekszej lub mniejszej objetosci. Mleko odtluszczone odprowadza sie przewodem 25.W razie przeróbki mleka o temperatu¬ rze nizszej niz 30° (np. 15°), produkt, po wyjsciu z przewodu 20, mozna zbierac w p(ostaci smietanki, zmieszanej z mlekiem odtluszczonem, lub tez mozna go pozo¬ stawic w kadzi 21 po wyjeciu z niej mie¬ szadla, lub pozostawieniu ich w spoczyn¬ ku, wskutek czego mleko odtluszczone oddziela sie od smietanki i zbiera w prze¬ wodzie 19, smietanka zas pozostaje w kadzi.Na fig. 6 do 9 cyfry 1 i 2 oznaczaja dwa cylindry pompy do przetlaczania mleka przerabianego, które doplywa przez rure 7. Cyfry la i 2a oznaczaja dwa cy¬ lindry pompy dio wtlaczania powietrza.Tloki wszystkich pomp zawieszone sa na wspólnym wahaczu 5, któremu nada- — 2 —je ruch wahadlowy dzwignia (reko¬ jesc) 6.Powietrze tloczone do rury 8a mie¬ sza sie w rozszerzeniu 8b z mlekiem prze- tlaczanem do przewodu 8. Mieszanina wprowadzona zostaje przez waskie otwo¬ ry wytryskowe 11 do czesci górnej szczel¬ nie zamknietego zbiornika 12: W srodku tego ostatniego miesci sie wal 13, dzwigajacy z jednej strony wir¬ nik 14, którego lopatki 15 spotykaja stru¬ mienie tryskajace z dysz 11, z drugiej zas strony przyrzad 16, 17 do rozbijania (wstrzasania) mleka.Trzy podobne, zbiorniki 12 sa usta¬ wione jeden nad drugim. Srodek wne¬ trza pierwszego laczy sie przewodem 32 z wytryskami 11, umieszczonemi w czesci górnej zbiornika drugiego. Tak samo wne¬ trze drugiego laczy sie przewodem 32 z wytryskami 11 umieszczonemi w czesci górnej zbiornika trzeciego. Wreszcie do dolu zbiornika trzeciego dochodzi prze¬ wód 20, który doprowadza ciecz przerabia¬ na do czesci górnej zbiornika rozdzielcze¬ go 21, zaopatrzonego w przewód 25, od¬ prowadzajacy mleko odtluszczone, i w o- twór boczny z rynienka 33, przez który wy¬ chodzi maslo.Wprowadzanie powietrza zapobiega z jednej strony homogenizacji mleka (nie¬ zdolnosc do wydzielania tluszczu), pod¬ czas przeplywu przez wytryski 11, z dru¬ giej zas utrzymuje w czesci górnej zbior¬ nika 12, wyzwalajac sie z cieczy, atmo¬ sfere gazowa o objetosci wystarczajacej, aby wytryski 11 i lopatki 15 pozostawaly stale zanurzone.Mozna tez, pozostajac w granicach wy¬ nalazku, wprowadzac niekiedy powietrze sprezone wprost do zbiornika górnego 12, lub tez do kazdego z tych zbiorników zosobna. Zawsze ciecz, ogrzana uprzed¬ nio do temperatury odpowiedniej, np. 30°, osiaga w wytryskach ogromna szybkbsc i uderza o lopatki z wielka sila, wprawia¬ jac w ruch obrotowy wirnik i przyrzad do rozbijania cieczy 16, 17, który zapobiega tworzeniu sie wiekszych mas masla i u- trzymuje ciecz w postaci piany przy prze¬ plywie jej przez przewód 20. W zbiorniku 21 czastki tluszczowe uwalniaja sie z cie¬ czy wskutek róznicy ciezaru wlasciwego i oddzielanie masla zachodzi w sposób szyb¬ ki i dokladny.Mozna tez dalej, nie odchylajac sie od zasad wynalazku, zmieniac ilosc zbiorni¬ ków 12, umieszczac je jeden obok drugie¬ go zamiast jeden nad drugim, wprowadzac powietrze do kazdego z nich zapomoca do¬ wolnej ilosci dysz, stosowac inna pompe lub urzadzenie zamiast pomp do mleka i po¬ wietrza przedstawionych na rysunku, wreszcie zmieniac przyrzady ni# majace znaczenia zasadniczego dla aparatu opisa¬ nego powyzej w charakterze przykladu.Zamiast tloczyc powietrze sprezone tyl¬ ko do przewodu odplywowego 8, badzto wylacznie do cylindrów 12, mozna, stosu¬ jac odpowiedni aparat do sprezania powie¬ trza, tloczyc je z jednej strony pod ni¬ skiem cisnieniem (np. 1 lub 2 kg na cm2) d^o przewodu 8, z drugiej zas strony po¬ wietrze o wiekszem cisnieniu do cylindrów.Metoda ta pozwala zmniejszyc zuzycie si¬ ly napednej. Pompa moze skladac sie np. z trzech cylindrów, z których jeden ssie mle¬ ko, drugi powietrze i oba jednoczesnie przetlaczaja swa zawartosc do trzeciego cylindra, skad mieszanina powietrza i mle¬ ka zostaje przetloczona do pierwszego wy¬ trysku zbiornika 12. PL