Wynalazek dotyczy zaworu cisnieniowego w szczególnosci przeznaczonego do instalacji wo¬ dociagowych, zaopatrzonych w maly dzwon ci¬ snieniowy, który zawiera pewna objetosc czyn¬ nika pod cisnieniem, wystarczajaca tylko dla umozliwienia samoczynnego rozruchu i zatrzy¬ mania pompy wodnej pod dzialaniem cisnienia wody, które uruchamia wylacznik elektryczny sterujacy obwód elektryczny silnika pompy. Ce¬ lem takiego urzadzenia jest zaopatrzenie w swieza wode i unikniecie dosc duzych zbiorni¬ ków wodnych pod cisnieniem, które nie tylko sa kosztowne, lecz zajmuja równiez duzo miej¬ sca. Zawór cisnieniowy wedlug wynalazku mo¬ ze sluzyc równiez jako zawór redukcyjny i za¬ pewnia w ten sposób bardzo stale cisnienie czerpania.Znane sa instalacje nie podsiadajace duzych zbiorników cisnieniowych, zastapionych malym dzwonem cisnieniowym, którego cisnienie sluzy do sterowania wylacznika silnika elektrycznego.Ten znany uklad posiada jednak te wade, ze cisnienie w przewodzie czerpalnym stale sie waha, gdyz wydatek pompy jest najczesciej wiekszy niz czerpanie, co powoduje zwiekszenie cisnienia i odlaczenie silnika nawet jezeli czer¬ panie trwa w dalszym ciagu. Nastepnie cisnie¬ nie w przewodzie czerpalnym znowu gwaltow¬ nie spada, gdy czerpanie trwa nadal, tak iz zno¬ wu nastepuje rozruch silnika, co powtarza sie stale, dopóki woda jest czerpana z instalacji.W patencie amerykanskim 2 761389 jest opi¬ sany zawór redukcyjny do instalacji wodociago¬ wej, zaopatrzony w obejscie lub przepust ze strony pierwotnej na wtórna strone ukladu.Wada tego zaworu polega na tym, ze o ile pom¬ pa moze pracowac bez wahania przy malym czerpaniu, to wylacznik cisnieniowy musi byc z koniecznosci wykonany z wielka dokladnoscia i reaguje na male róznice cisnien, gdyz w prze¬ ciwnym razie uplywaloby zbyt duzo czasu po¬ miedzy przerwaniem czerpania i odlaczeniem pompy. Nastawienie cisnienia roboczego w urzar dzeniu wodociagowym odpowiednio do zaworu redukcyjnego nie jest sprawa prosta. Gdy jedno¬ czesnie na pierwotnej stronie regulacji jest wy-magany maly zbiornik cisnieniowy lub podobne urzadzenie, np. rura 22 uwidoczniona na rysun¬ ku wymienionego patentu 2 761 389, to cala in¬ stalacja staje sie bardziej kosztowna.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i jednoczesnie osiagniecie zalety, polegajacej na odlaczeniu pompy prawie w tym samym cza¬ sie gdy sie konczy normalne czerpanie.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie równiez jako stabilizator cisnieniowy do prze¬ wodu zasilajacego o zmiennym i stosunkowo ni¬ skim cisnieniu, wówczas bowiem dziala jako normalny zawór redukcyjny gdy pompa nie pra¬ cuje, to jest dopóki cisnienie nie spadnie poni¬ zej roboczego cisnienia ukladu. Nastepnie zosta¬ je uruchomiona pompa dostarczajaca niezbedne dodatkowe cisnienie.Wynalazek dotyczy w szczególnosci zaworu redukcyjnego, zwlaszcza do instaalcji wodocia¬ gowych, w których przewód czerpalny jest po- laHony z pompa silnikowa za posrednictwem przewodu zasilajacego, zawierajacego zawór zwrotny, stosunkowo maly dzwon cisnieniowy i wylacznik cisnieniowy silnika pompy, urucha¬ miany cisnieniem w przewodzie czerpalnym, przy czym doprowadzanie wody z przewodu pompy do przewodu czerpalnego jest regulo¬ wane za pomoca zaworu regulujacego lacz¬ nie z którym jest zastosowane obejscie, przy czym wynalazek polega na tym, ze zawór zwrotny dziala dwustronnie i zawiera za¬ wór pierwotny oraz zawór wtórny, po¬ laczony równolegle, przy czym obydwa zawory sa uruchomione cisnieniem w dzwonie cisnie¬ niowym. Pomiedzy czynnikiem pod cisnieniem w dzwonie cisnieniowym i komora, utrzymywa¬ na pod tym samym cisnieniem co cisnienie wo¬ dy w przewodzie czerpalnym, jest umieszczona w znany skadinad sposób przepona sterujaca zawór regulacyjny. Wedlug innej cechy wyna¬ lazku przepona lub czesc sztywno z nia pola¬ czona stanowi element (gniazdo zaworu) wtór¬ nego zaworu regulacyjnego, a drugi element (wrzeciono zaworu) jest polaczony z elementem (wrzecionem zaworu) zaworu pierwotnego.Wynalazek ma ponadto na celu zastapienie poprzednio uzytego wylacznika cisnieniowego, uruchamianego cisnieniem, w przewodzie czer¬ palnym iub w polaczonej z nim komorze, wy¬ lacznikiem zakresowym nie wymagajacym od¬ dzielnego nastawiania, gdyz jest on sterowany cisnieniem w dzwonie cisnieniowym i w ten sposób pracuje w zakresie okreslonym przez na¬ stawione cisnienie robocze w kazdej chwili, a cisnienie to z kolei steruje zawór regulacyjny.Dzieki temu uzyskuje sie te zalete, ze zmiana cisnienia roboczego w dzwonie cisnieniowym pociaga za soba automatycznie zmiane zakresu roboczego zaworu cisnieniowego, który w prze¬ ciwnym razie powinien byc nastawiony zgodnie z cisnieniem w dzwonie cisnieniowym. Urzadze¬ nie wedlug "wynalazku moze byc jednak rów¬ niez uzyte lacznie z normalnym lacznikiem ci¬ snieniowym.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia instalacje wodocia¬ gowa, fig. 2 i 3 — przekroje dzwonu cisnie¬ niowego z zaworem regulacyjnym oraz czesci nalezace do niego w dwóch róznych polozeniach, a fig. 4 — szczegól elektrycznego lacznika za¬ kresowego.Fig 1 przdstawia instalacje wodociagowa, któ¬ rej glównymi czesciami sa pompa 2 z przewo¬ dem ssacym 1 oraz silnik napedowy 11. Poprzez przewód 3 strona tloczaca pompy jest polaczona z cisnieniowym regulacyjnym urzadzeniem za¬ worowym, majacym obudowe 5, króciec 6', po¬ laczony z przewodem czerpalnym 6, oraz króciec 9' do polaczenia z manometrem 9. Ponad wy¬ zej wymieniona obudowa 5 znajduje sie dzwon cisnieniowy 7, który na wierzcholku ma zawór 8 pompy powietrznej oraz lacznik zakresowy 10.Jak to uwidoczniono na fig. 2 i 3 króciec 3 jest polaczony z zaworem zwrotnym posiadajacym obudowe 4 oraz grzybek zaworowy 12. Bezpo¬ srednio ponad zaworem zwrotnym w przegro¬ dzie 16 pomiedzy dolna komora cisnieniowa 15 i górna komora cisnieniowa 18 znajduje sie za¬ wór regulacyjny o dwustronnym dzialaniu, skladajacy sie z zaworu zwrotnego 17, 20 oraz zaworu wtórnego 21, 23, przy czym te zawory sa umieszczone równolegle. Zawór pierwotny posiada grzybek .zaworowy 20, prowadzony przez szereg zeber 13 w komorze 15 i przez tuleje 19 umieszczona w górnej komorze 18. Gniazdo 17 zaworu pierwotnego jest uformowane w prze¬ grodzie 16. Za pomoca ramienia promieniowego 19' tuleja 19 jest polaczona z obudowa 5 okre¬ slajac lacznie z przegroda 16 i przepona 24 umo¬ cowana ponad tuleja 19 górna komore cisnienio¬ wa 18. Miedzy komorami 15, 18 i w polaczeniu z zaworem pierwotnym 17, 20 jest umieszczone w znany sposób male obejscie przepustowe 14 do wyrównania róznicy cisnien w obu komorach 15 i 18 i do hydraulicznego sterowania w ten sposób zaworu regulacyjnego 19, 20, 21, 22.W opisanym przykladzie wykonania zawór wtórny jest utworzony przez górny koniec wrze- ciona zaworowego 21 pierwotnego zaworu 20, przy czym wrzeciono to posiada otwór przeloto-wy 21', a w srodku tarczy 22 przymocowanej do spodu przepony 24 jest wykonane gniazdo 23.Przepona jest umocowana na obwodzie w gór¬ nym otworze obudowy 5 miedzy ta obudowa a obwodem dzwonu cisnieniowego 7, wykonanym z materialu niemagnetycznego, np. ze stali nie¬ rdzewnej. Pierscien mocujacy przepony i dzwona cisnieniowego oznaczony liczba V jest przykre¬ cony do górnego otworu obudowy 5. Jak widac na rysunku przepona 24 posiada w srodku otwór, przez który jest przepuszczony gwintowany trzpien 25' wkrecony do tarczy 22, przy czym glowica 25 trzpienia opiera sie na górnej stronie przepony. Glowica 25 posiada gwint do przy¬ krecania trzpienia 26 z glowica 27. Pierscienio¬ wy trwaly magnes 28 jest umieszczony prze¬ suwnie na tym trzpieniu.W górnej czesci dzwonu cisnieniowego jest wpuszczona tuleja 29 posiadajaca kolnierz i za¬ mocowana na dzwonie cisnieniowym za pomoca nakretki 30 z uszczelka umieszczona miedzy dzwonem cisnieniowym i kolnierzem. Wewnatrz tulei 29 glowica 27 jest prowadzona z obszer¬ nym luzem, azeby nie przeszkadzac przejsciu po¬ wietrza, gdy jest nastawione zadane cisnienie w dzwonie cisnieniowym 7, np. przez polaczenie zaworu 8 z pompa dwucykliczna lub inna.Tuleja 29 podtrzymuje z /zewnatrz lacznik elektryczny 10, posiadajacy izolowany kadlub 31, najlepiej cylindryczny i przymocowany za po¬ moca nakretki 32 do tulei 29, przy czym mie¬ dzy tuleja i kadlubem 31 jest umieszczona sru¬ bowa sprezyna 33, wskutek czego lacznik mo¬ ze byc obrócony na tulei 29 i nastawiony odpo¬ wiednio do ukladu elektrycznego. W kadlubie izolacyjnym 31 jest umieszczona pewna liczba równomiernie rozlozonych i równoleglych do osi otworów dla odpowiedniej liczby trzpieni 35, które wystaja ze wspólnej tarczy 34, * stanowiac z nia jedna calosc, przy czym trapienie te i tar¬ cza sa równiez wykonane z materialu izolacyj¬ nego. Trzpienie 35 wystajace od spodu kadluba 31 podtrzymuja pierscien 37 z materialu ferro¬ magnetycznego, np. miekkiego zelaza. Pierscien ten stanowi kotwice magnesu trwalego 28, umie¬ szczonego wewnatrz dzwonu cisnieniowego 7.W kadlubie 31 na obwodzie rozmieszczona jest równiez pewna liczba wglebien 40 mieszczacych w sobie konieczne elementy ukladu lacznika elektrycznego, co uwidoczniono na fig. 4 przed¬ stawiajacej przekrój wzdluz linii IV—IV na fig. 3. W górnej czesci kadluba 31 sa przepusz¬ czone przez scianke dwa styki 39, pomiedzy któ¬ rymi jest umieszczony metalowy mostek 38 po¬ zostajacy pod dzialaniem sprezyny srubowej 40' dociskajacej mostek 38 do obu styków 39. Z tar¬ czy 34 wystaje w dól trzpien 36 znajdujacy sie miedzy stykami 39 i dzialajacy na mostek dla przerwania pradu wbrew dzialaniu sprezyny 4ff, gdy tarcza 34 jest wciagnieta w dól przez magnes 28 do górnej powierzchni kadluba 31. W ten spo¬ sób polaczenie z silnikiem 11 pompy jest przer¬ wane (fig. 1). Zaciski 41 polaczone ze stykami 39 wystaja w bok z kadluba 31. Trzy takie zespoly styków moga byc równomiernie rozlozone na obwodzie kadluba 31 dla przylaczenia i odlacza¬ nia silnika 11, który w tym przypadku jest sil¬ nikiem trójfazowym. Gdy stosuje sie silnik je¬ dnofazowy, jeden zespól styków jest wolny.Lacznik 10 sterowany przez magnes 28, który z kolei jest poruszany w góre i w dól wewnatrz dzwonu 7 w zaleznosci od zmian cisnienia w ko¬ morze 18, dziala automatycznie w zakresie ci¬ snienia powietrza nastawionym w dzwonie. W ten sposób lacznik ten dziala jako lacznik za¬ kresowy..Na górnym koncu tulei 29 jest umieszczony zawór zwrotny 8 np. zawór dwucykliczny.Pozadane cisnienie czerpania przyjmuje sie na poziomie 2 kg na cm2 gdy uklad jest czynny.Maksymalne cisnienie pompy moze wynosic 3,5 kg na cm2, a pierwotny zawór 17, 20 moze byc nastawiony na przerwanie zasilania z pompy, gdy w przewodzie zasilajacym, a wiec i w ko¬ morze 18, panuje cisnienie 2 kg na cm2. Podczas pracy zawór regulacyjny i przepona 24 wraz z tarcza 22 przyjmuje polozenie przedstawione na fig. 3, w którym magnes 28 opiera sie na glowicy 25, a lacznik zakresowy jest zamkniety, przy czym kontakt mostku lub mostki stykowe 38 zajmuja polozenie przedstawione na fig. 3 14.Podczas normalnego czerpania cisnienie w dzwonie 7 jest nieco wieksze niz w komorze 18, wskutek czego tarcza 22 opiera sie dolna cze¬ scia na górnej czesci wrzeciona zaworowego 21 dla zachowania stale otwartego przejscia przez zawór 17, 20, utrzymujac jednoczesnie zamknie¬ cie zaworu wtdrnego 21, 23. W ten sposób czesci zajmuja polozenie przedstawione na fig. 3. Taki stan trwa dopóki nie ustanie czerpanie. Pier¬ wotny zawór zamyka sie wówczas, a maly prze¬ pust 14 powoduje wzrost cisnienia w komorze 23, tak iz przepona 24 i tarcza 22 unosza sie w góre z polozenia spoczynkowego na wierzcholku wrzeciona zaworowego 21, a zawór wtórny zo¬ staje otwarty. To wywoluje z kolei natychmia¬ stowe wypelnienie komory 18 woda przez za¬ wór wtórny. Podobne napelnienie odbywa sie równiez przez przepust 14, poniewaz jednak otwór 2V we wrzecionie 21 jest znacznie wiek¬ szy napelnienie odbywa sie znacznie szybciej niz przez znanego rodzaju zawory, a wiec np. -?~z predkoscia okolo 600 litrów na godzine, wsku¬ tek czego nastepuje szybkie podniesienie prze¬ pony, a za pomoca glowicy 25 magnes 28 zosta¬ je przesuniety w góre do spodu dzwonu 7. Dzie¬ ki dzialaniu magnesu 28 pierscien 37 zostaje po¬ ciagniety w dól do spodu dzwonu 7 i przerywa prad na stykach 39 i mostku 38. Zawór zwrot¬ ny 12 zamyka przewód 3 laczacy z pompa. Ci¬ snienie w komorach 15 i 18 jest jednakowe gdy uklad jest nieczynny, a czesci zajmuja poloze¬ nie przedstawione na fig. 2. Cisnienie w komo¬ rze 18 odpowiada cisnieniu tloczenia pompy to jest okolo 3,5 kg na cm2 i wyrównuje cisnienie powietrza w dzwonie 7, przy czym przepona 24 zajmuje górne polozenie, a magnes trwaly 28 utrzymuje lacznik 38, 39 w stanie otwartym.Po otwarciu kurka cisnienie w przewodzie 6, a wiec i w komorze 18 spada, a przepona 24 i tarcza 22 przemieszczaja sie w dól, zblizajac sie do dolnego polozenia, w którym tarcza opie¬ ra sie na tulei 19. Trzpien 26 wraz z glowica 27 podaza za tym ruchem. Magnes pozostaje przez jakis czas zawieszony u góry dzwonu cisnienio¬ wego 7 lecz zostaje zwolniony i wyzwala piers¬ cien 37 oraz otwiera lacznik na krótko przed dojsciem tarczy 22 do polozenia dolnego, przy czym glowica 27 zetknie sie z górna strona ma¬ gnesu i pociagnie go w dól, tak iz pierscien 37 zostaje zwolniony i przesuwa sie w dól do opar¬ cia na glowicy 25. Pierscien 37 zostaje w ten spo¬ sób pociagniety do spodu kadluba 31 pod dzia¬ laniem sprezynek 40' umieszczonych we wgle¬ bieniach 40. Uklad przyjmuje teraz polozenie przedstawione na fig. 3, w którym lacznik za¬ kresowy jest zamkniety, a silnik jest w ruchu, czyli nastepuje stan o którym juz byla mowa. PL