PL47774B1 - - Google Patents

Description

Opis lem dnia 2 pudnia 1963 r.BIBLIOTEKA, Urzedy Kotentowego 'folsfciej Bzeczipnsjolitej Ladami' POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47774 KI. 12 o, 16 KI. internat. C 07 c Instytut Farmaceutyczny*) Warszawa, Polska Sposób wytwarzania D-pantotenolu Patent trwa od dnia 19 marca 1962 r.D-pantotenoI czyli 3'-hydlroksypropyloamid kwasu Jl,3-dwuhydroksy-2,2^dwiimetylopropa~ nokarboksylowego posiada czynnosc witamino¬ wa kwasu pantotenowego i dzieki temu jest szeroko stosowany w lecznictwie i kosmetyce.Otrzymuje sie go w sposób znany z patentów szwajcarskich nr nr 227706 i 239754 przez reak¬ cje laktoou % D-l,3^wuhydJXksy-2,2-dwuimety- lopropanokiarboksylowego czyli tak zwanego D-pantolaktonu z 3-hydroksypropyloamina. A- zeby otrzymac niezbedny do tej reakcji D-pan- tolaikton wychodzi sie z pantolakifconu racemicz- nego. Otrzymuje sie go w sposób znany z arty¬ kulów: E. T. Stiller, A. Harris. J. Finkelstein, J. Am. Chem. Soc. 62, 1785 (1940) i Z. Lipski, T. Sikorska, R. Jaworska, Z. Bury — Przemysl Chemiczny 40, 215 (1961). A mianowicie z race- micznego laktoinu otrzymuje isie sól np. sól so¬ dowa racemicznego pantokwasu, a te przez *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwór¬ cami wynalazku sa mgr inz. Romana Jaworska i mgr inz: Wieslaw Lewenstetin. reakcje z optycznie czynnymi zasadami prze¬ prowadza sie w mieszanine soli diastereodzome- rycznych. Z tej mieszaniny wyodrebnia sie przez frakcjonowana krystalizacje czysta sól D-pan- tokwasu. Sól te rozklada sie nastepnie dziala¬ niem alkalii i po usunieciu zasady optycznie czynnej przeprowadza sie laktonizacje D-pan- tokwasu przez ogrzewanie w kwasnym srodo¬ wisku. J-pantolakton ekstrahuje sie ze srodo¬ wiska reakcji przy pomocy chlorku etylenu lub chloroformu. Po odpedzeniu rozpuszczalnika surowy D-lakton poddaje sie krystalizacji a na¬ stepnie kondensuje sie z 3-hydrfcksiypropyloa- mina.Znany i opisany powyzej sposób syntezy D-pantotenolu jesit skomplikowany, wymaga duzej ilosci operacji, a przez to jego ogólna wydajnosc jest niska.Okazalo sie, ze jezeli sól diastereoieomerycz- na D-pantokwasu i optycznie czynnej zasady L/+/-treo-l-ip-ni1rofenylio-2-aiminopropandiolu- -1,3 zwanej L/+/-treo-amina, która jest znanym srodkiem stosowanym do rozdzialu racemicz-nych kwasów, poddac reakcji z 3-hydroksypro- pyloaimina w bezwodnym roztworze etanolc- wym na goraco, zachodzi reakcja wymiany ka*- tionów, w wyniku czego wytraca sie wolna L/+/-treo-amtina, a w roztworze pozostaje zwia¬ zek D-pantolaktonu z 3-hytooksypropyloamina.Zwiazek ten po odwodnieniu do amidu, co szczególnie korzystnie zachodzi podczas azeo- tropowej destylacji z weglowodorami aroma¬ tycznymi, daje D-pantotenol.Sposób wedlug wynalazku skraca proces syn¬ tezy D-pantotenolu o szereg operacji i zapewnia ogólna wydajnosc syntezy w stosunku do wyj¬ sciowego racemicznego pantolaktonu, znacznie wyzsza niz osiagana w sposób znany.Przyklad. 26 g racemicznego pantolaktonu wprowadzono do 66 mi wody i dodano 51,2 ml 4n wodorotlenku sodowego. Po wymieszaniu ogrza¬ no do temperatury 90° i utrzymywano w tej temperaturze przez 10 minut. Po ochlodzeniu zobojetniono nad miar lugu do pH 7. Na otrzy¬ many roztwór wodny dzialano wodnym roztwo¬ rem siarczanu L/+y1-treo-aminy, której ilosc w roztworze wynosila 52,1 g. Utrzymywano mieszanine w 90° przez 15 minut, po czym od¬ destylowano wode pod zmniejszonym cisnie¬ niem nie przekraczajac 60°. Do wysuszonej krystalicznej pozostalosci diodano 400 ml bez¬ wodnego etanolu i mieszano utrzymujac w tem¬ peraturze 70° w ciagu 20 minut. Odsaczono nie- rozpuszczony siarczan sodowy i przeplukano go goracym etanolem. Przesacz oziebiono do 10° i utrzymywano w tej temperaturze w ciagu I godziny, po czym odsaczono osad stanowiacy 36 g (0,1 mol) soli D-pantokwasiu z L/+/-itreo- -amiina. Sól te zmieszano z 7,5 g (0,1 mol) 3-hy- droksypropyloamihy i 60 ml bezwodnego eta¬ nolu i ogrzewano w ciagu 30 minut do tetnipe- ratury 50° podczas mieszania. Nastepnie ochlo¬ dzono do temperatury —3° i odsaczono wy¬ dzielona L/+/-treo-amine. Z przesaczu oddesty¬ lowano etanol pod zmniejszonym cisnieniem.Do syropowatej pozostalosci dodano 100 ml ksy¬ lenu i oddestylowano azeotrop woda —r ksylen, a nastepnie resztki ksylenu oddestylowano pod zmniejszonym cisnieniem. Pozostalosc rozpusz¬ czono w 10-krotnej ilosci wody, dodano wegla aktywnego, ogrzano do 50° i przesaczono. Ostu¬ dzony roztwór oczyszczano dalej przy pomocy wymieniaczy jonowych, po czym usunieto wode przez oddestylowanie pod zmniejszonym cisnie¬ niem w temperaturze nie przekraczajacej 60'.Otrzymano 16,8 g D-pantotenolu w postaci bez- 20 barwnej, gestej cieczy o refrakcji n D 1,497.Wydajnosc wyniosla okolo 83% wydajnosci teoretycznej w przeliczeniu na racemiiczny pan- tolakton. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania D-pantotenolu z panto- ¦kaltonu racemicznego i 3-hydroksypropyloami- ny, znamienny tym, ze na uzyskana w znany sposób sól diastereoizomeryczna D^pantokwasu i1 L/+/-tr'eo-aminy dziala sie 3-hydroksypropyloa- mina w bezwodnym roztworze etanolowym w celu wymiany kationów, a otrzymana sól D-pantolaktonu z 3-hydroksypropyloamina od¬ wadnia sie do amidu przez azeotropowa desty¬ lacje z weglowodorami aromatycznymi. Instytut Farmaceutyczny Zastepca: mgr inz. Witold Hennel rzecznik patentowy 1835. RSW „Prasa", Kielce. PL