l /""' Opis wyMAno^ruJOLm dnia IB^udnia 1963 r.\ ' POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47687 KI. 43 a, 36/0l » KI. internat, B 23 b Fabryka Urzadzen Mechanicznych „Poreba" *) Poreba, Polska Mechanizm szybkiego posuwu zespolów przesuwnych obrabiarek Patent trwa od dnia 8 czerwca 1962 r.Przedmiotem niniejs^go wynalazku jest me¬ chanizm szybkiego posuwu zespolów obrabia¬ rek, na przyklad suportów, koników, tulei i in¬ nych.Zespoly te maja zazwyczaj trzy zródla na- pecju ruchu posuwowego, a mianowicie naped szybki do zgrubnego ustawiania i do ruchów powrotnych, naped reczny do dokladnego usta¬ wiania oraz naped roboczy od skrzynki posu¬ wów.Znane dotychczas mechanizmy szybkiego po¬ suwu zespolów obrabiarek sa zaopatrzone w sprzegla mechaniczne, wymagajace recznego wlaczania dzwigni albo tez w kosztowne sprze¬ gla elektromagnetyczne, majace ponadto znane wady eksploatacyjne. Zasadnicza wada oby¬ dwu typów mechanizmów jest wylaczanie kólka x) Wlasciciel patentu oswiadczyl, zev twórca wynalazku jest mgr. inz Czeslaw Mierzeje¬ wski. recznego posuwu za pomoca urzadzenia sprezy¬ nowego, co w przypadku nieumyslnego nacis¬ niecia kólka moze spowodowac jego wlacze¬ nie w szybko obracajacy sie mechanizm, stwa¬ rzajac niebezpieczenstwo obrazen obslugi.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa me¬ chanizm szybkiego posuwu zespolów obrabia¬ rek wedlug wynalazku, zaopatrzony w hydrau¬ liczne urzadzenie sterujace, zlozone z ukladu wylaczajacego kólko reczne oraz wlaczanego za jego posrednictwem drugiego ukladu, który z kolei wlacza sprzeglo plytkowe wlasciwego mechanizmu posuwowego. Urzadzenie hydrau¬ liczne jest ponadto zaopatrzone w przekaznik cisnieniowy, umozliwiajacy natychmiastowe wlaczenie kólka recznego po zatrzymaniu sil¬ nika napedowego mechanizmu. Dzieki temu u- zyskuje sie znacznie dogodniejsze w warunkach eksploatacyjnych sterowanie" mechanizmem, a ponadto calkowite bezpieczenstwo ruchu poez? wylaczenie kólka recznego posuwowego, którewarunkuje wlaczenie sprzegla. Urzadzenie hy¬ drauliczne mechanizmu jest;-Równiez zaopatrzo¬ ne w regulowany zawór ja^elewowy, umozli¬ wiajacy nastawienie maksymalnego momentu, przenoszonego przez sprzeglo plytkowe, dzieki czemu spelnia ono role^ sprzegla bezpieczen¬ stwa chroniacego kola zebate przed wylama¬ niem w przypadku ewentualnego dojscia su- portu do zderzaka koncowego.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu hydraulicznego, sterujacego mechanizmem szyb¬ kiego posuwu, fig. 2 — przykladowe rozwiaza¬ nie konstrukcyjne mechanizmu szybkiego po¬ suwu w poziomym przekroju osiowym, a fig. 3 — ten sam mechanizm w przekroju piono¬ wym wzdluz linii AA na fig. 2.Meclianizm szybkiego posuwu zespolów o- brabiarek wedlug wynalazku sklada sie z dwóch' zasadniczych czesci: ze znanej czesci mechanicznej' oraz* z hydraulicznego urzadze¬ nia sterujacego. Czesc mechaniczna zlozona jest z silnika elektrycznego i, napedzajacego za posre¬ dnictwem sprzegla elektrycznego 2 i slimaka 3, slimacznice 4. Naped ze, slimacznicy przeno¬ szony jest nastepnie za pomoca znanego sprze¬ gla plytkowego 5 na polaczone z nim kólko ze¬ bate 6, zazebiajace sie z kólkiem 7 na walku 8. Uzebiona koncówka 9 tego walka 8 zazebia sie z zebatka 10 powodujac przesuw polaczo¬ nego z mechanizmem ruchomego zespolu obra¬ biarki. Mechanizm jest ponadto zaopatrzony w niezalezny naped reczny posuwu szybkiego, zlozony z kólka recznego 11, na którym zakli¬ nowane jest kólko zebate 12 zazebiajace sie bezposrednio z kólkiem zebatym 7, napedzaja¬ cym walek 8 oraz w naped posuwu roboczego przenoszony ze skrzynki posuwów obrabiarki na kolo zebate 13, które po wlaczeniu go nie- uwidoczniona na rysunku dzwignia, wchodzi w zazebienie z kolem 7.Urzadzenie hydraulicznego sterowania me¬ chanizmem szybkiego posuwu sklada sie z pompki zebatej 15, napedzanej za pomoca prze¬ kladni 14, z walka silnika elektrycznego 1 i polaczonej ze zbiornikiem 16 oleju w korpusie obrabiarki, z zaworu kulkowego 17, zapewnia¬ jacego prace pompki przy obydwu kierunkach obrotu silnika, z przekaznika cisnieniowego 18, umozliwiajacego natychmiastowy spadek cisnie¬ nia oleju po wylaczeniu silnika oraz z dwóch sprzezonych ukladów hydraulicznych. Pierwszy Oklad jest zlozony z cylindra 19 polaczonego z walkiem kólka recznego 11, z tloka 20, który otwiera doplyw 21 do drugiego ukladu zlozo¬ nego z tloka 22, ruchomego cylindra 23, pola¬ czonego z jedna czescia sprzegla 5, sprezyny powrotnej 24 do wylaczania sprzegla 5. Uklad hydrauliczny 19, 20 jest równiez polaczony z regulowanym zaworem 31, umozliwiajacym na¬ stawienie maksymalnego cisnienia oleju, przy którym nastepuje wylaczanie sprzegla 5, dzie¬ ki czemu spelnia ono role sprzegla bezpieczen¬ stwa. Przekaznik cisnieniowy 18 laczacy ten u- klad 19, 20 z pompka 15 sklada sie z podwój¬ nego tloczka 25, ze sprezyna powrotna 28, któ¬ ry po wlaczeniu pompki laczy przewód dopro¬ wadzajacy 26 przez przewód okrezny 27 i komo¬ re miedzytloczkowa — z przewodem 29 podaja¬ cym olej do cylindra 19, natomiast po wylacze¬ niu pompki i spadku cisnienia — laczy cylin¬ der 19 przez przewód 29, komore miedzytlocz¬ kowa i przewód 30 — bezposrednio ze zbiorni¬ kiem oleju 16.Dzialanie mechanizmu posuwu szybkiego we¬ dlug wynalazku opisano ponizej. Reczny posuw szybki uzyskuje sie przez obrót kólka recznego 11, które w polozeniu przedstawionym na fig. 2 przenosi naped za posrednictwem kólka 12 zazebiajacego z kólkiem 7 — na uzebiona czesc 9 walka 8, zazebiajaca sie z zebatka 10, powo¬ dujac przesuw zespolu.Szybki posuw mechaniczny uzyskuje sie przez wlaczenie silnika . elektrycznego 1, którego na¬ ped jest przenoszony z jednej strony przez sprzeglo elastyczne 2 i slimak 3 na slimaczni¬ ce 4, a z drugiej przez przekladnie zebata 14 na pompke zebata 15, zasilajaca uklady hydra¬ uliczne. Olej z pompki jest podawany przez, przewód 26 do przekaznika cisnienia 18, po¬ wodujac wcisniecie podwójnego tloczka 25, a nastepnie przez przewód okrezny 27, komore miedzytloczkowa i przewód 29 — do cylindra 19 pierwszego ukladu hydraulicznego. Wzrost cisnienia w tym cylindrze 19 powoduje wy¬ pchniecie tloczka 20 i polaczonego z nim kól¬ ka recznego 11 oraz wyzebienie zaklinowanego na tym walku kólka zebatego 12 z zazebienia z kólkiem 7, a równoczesnie odsloniecie prze¬ wodu 21, którym olej jest podawany do cylin¬ dra 23 drugiego ukladu hydraulicznego. Wzrost cisnienia oleju powoduje w tym ukladzie wo¬ bec unieruchomienia tloka 22' przesuw cylin¬ dra 23 i wlaczenie sprzegla 5, które przenosi naped ze slimacznicy 4 na kólko zebate 6, a nastepnie przez kólko zebate 7 — na uzebiona koncówke 9 walka 8, powodujac przesuw ze¬ spolu wzdluz zebatki 10. W przypadku nieza- — 2 —mierzonego uderzenia przesuwanego zespolu « zderzak krancowy nastepuje dzieki nastawie- tiitt zaworu regulacyjnego 31 na maksymalne cisnienie — poslizg w sprzegle 5, co zabezpie¬ cza przed Wylamaniem zebów.Po wylaczeniu silnika elektrycznego 1 przy¬ ciskiem sterujacym spadek cisnienia w ukla¬ dzie zasilania 15, 17, 26 powoduje przesuniecie podwójnego tloczka 25 w przekazniku cisnienia 18 pod dzialaniem sprezyny 28 w dolne polo¬ zenie uwidocznione na fig. 1, w którym obyd¬ wa uklady hydrauliczne polacza przewód 29 i i komore miedzytloczkowa z przewodem 30, od¬ prowadzajacym olej do zbiornika. Dzieki temu uklad wraca natychmiast w polozenie wyjscio¬ we.Mechanizm posuwu szybkiego wedlug wyna¬ lazku umozliwia sterowanie ruchu posuwowego w obydwu kierunkach za pomoca przycisków, a ponadto calkowicie zabezpiecza obsluge przed wypadkami, które moglyby powstac wskutek wlaczenia kólka recznego w naped mechanicz¬ ny szybkiego posuwu, Moze on znalezc zastoso¬ wanie zwlaszcza do napedu przesuwnych ze¬ spolów obrabiarek oraz innych maszyn. PL