PL47562B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu wyodrebniania kwasu hyodezoksycholowego z surowych mie- azaaan kwasów zólciowych. Jako surowe mie¬ szaniny wchody przy tym szczególnie w ra¬ chube; surowe produkty otrzymywane przez zmydlanie zólci swinskiej?. Sposób* moze byc równiez stasowany d» innych? surowych miesza¬ nin kwasów zoldowych, zawierajacych kwas ftyogtezoksycholowy.Dotyeftezaa otrzy«lywatvo kwas hyi&dezoksy- chJodtywy przez zmydlenie zólci swinsMiej, do^ ppowarfzenie wartosci pH mieszaniny do $ do¬ dawanie organicznego fozpuszczaihika takiego, jak octan etylu i w koncu ofetttzenie w£#tds& pH do 5: Z warstwy octanu etylu udaje s$^ *) W^a^fciel patfcntiu oswiadczyl; ^e tKW3i*a wymifórtku* jest Dr Horst' Lfcfblg: wtedy wyodrebnic kwatf hyodezoksycholowy, który zawiera znaczne ilosci zanieczyszczen.Otrzymany kwas w celu oczyszczenia musi byc poddany staranne} krystalizacji, która przebiega ze stratami. W tych znanych meto¬ dach ttfzeba poza tym- utrzymywac bardzo sci¬ sle zarówno temperature jak i wartosc pH.Oprócz tego ten znany sposób mar ta wade? ze przy stosowaniu otetanu etyk* jates* rozpuszczal¬ nika organicznego' daje sie on przeprowadzac z wydajnoscia. 2% wagowych substratów w sto¬ sunku do-uzytej zólci swinskiej. Poniewaz octan etylu jasfr stosunkowo latwo rozpuszczalny w wttdzie, a* z drugiej stoony ulega hydrolizie, od- zyskiwafiie rozpuszczalnika jest- utrudnione.Znan* jeat itfwtófcz wyta^canie^ kwasem- ze an$aflatts$ zó*cf swinskiej mrrówyt^h kwfcltów' zó^iowyc*, odwa*lniame ichl za ikwnoca bwfc*-zenu i przeprowadzanie w ester metanolowy w roztworze kwasu solnego. Z roztworu benze¬ nowego daje sie nastepnie wyodrebnic zwiazek addycyjny estru kwasu hyodezoksycholowego i benzenu. Sposób ten daje jedynie 1—l,2f/« wagowych kwasu hyodezoksycholowego w prze¬ liczeniu na zólc swinska. Zamiast benzenu mo¬ ze byc równiez stosowany czterochlorek we¬ gla lub toluen. Niska wydajnosc, do której prowadzi znana metoda, moze zalezec od tego, ze stosunek rozpuszczalnosci stosowanych tam adduktów nie jest korzystny.StwieTdzonby ze imozrwie jest wyodrebnienie kwasu hyodezoksycholowego w dobrej wydaj¬ nosci z surowej mieszaniny kwasów zólcio¬ wych, a szczególnie ze zmydlónej" zólci swin¬ skiej, przez poddanie estryfikacji surowej mie¬ szaniny kwasów zólciowych, powstala przy tym mieszanine estrów rozpuszcza sie w eterze 'al¬ kilowym o 4—8 atomach C i dodaje do roztwo¬ ru aromatycznej aminy o wzorze podanym na rysunkuj w którym Xi, Xt i Xs oznaczaja wo¬ dór i (luib) reszte alkilowa, a Xx i X2 razem mo¬ ga oznaczac przylaczony liniowo pierscien ben¬ zenowy. Wytracajacy sie przy tym zwiazek ad¬ dycyjny estru kwasu hyodezeksycholowego z amina rozklada sie, a ester kwasu hyodezoksy¬ cholowego zmydla. Wszystkie inne substancje towarzyszace zólci swinskiej, a równiez wszyst¬ kie inne kwasy zólciowe poza kwasem hyodiezo- ksychiolowym pozostaja w roztworze. Otrzy¬ many zwiazek addycyjny kwasu hyodezoksy¬ cholowego z amina jest tego rodzaju, ze przy rozkladzie. adduktu, na przyklad przez zmy- dlariie! alkaliami i destylacje z para wodna wy¬ dziela sie bezposrednio czysty kwas hyodezo- ksycholowy. Wydajnosci sa dobre i daja przy uzyciu zólci swinskiej 2,4*/ hyodezoksycholowego. W szczególnosci stosun¬ ki rozpuszczalnosci adduktów estru kwasu hy¬ odezoksycholowego z p-naftyloamina sa bardzo sprzyjajace. Prócz tego jest korzystne, ze przy rozkladaniu tych adduktów, na przyklad przez ogrzewanie do wrzenia z wodnym roztworem lugu sodowego, otrzymuje sie przy nieznacz¬ nym oziebieniu roztworu P-naftyloamine w stanie krystalicznym, tak ze przez odsaczenie mozna ja wydzielic i ponownie stosowac.Jako aminy aromatyczne do utworzenia ad¬ duktów wchodza w rachube szczególnie anili¬ na i p-tiaftyloamina. Moga byc jednak równiez stosowane alkllowane aniliny, jak na przyklad toliiidyna, ksylidyna A odpowiednie etylowe i propylowe hamologi oraz .'3-alkilo-p-naftylo¬ amina.Jako eter alkilowy do rozpuszczania miesza¬ niny estrów nadaje sie szczególnie eter dwu- izopropylowy. Prócz tego znajduje zastosowa¬ nie eter dwu-n-propylowy, eter dwuetylowy, eter * dwoi-n-butylowy, eter dwuizobutylowy, trzeciorzedowy eter dwuetylowy, dalej odpo¬ wiednie mieszane etery alifatyczne o róznych lancuchach alifatycznych. Mozliwe jest równiez rozcienczanie eteru alkilowego rozpuszczalnikiem organicznym, który nie miesza sie z eterem al¬ kilowym. Jako tego rodzaju rozpuszczalnik or¬ ganiczny wchodzi w pierwszym rzedzie w ra¬ chube benzen, a prócz tego na przyklad ksylen i toluen.Okazuje sie równiez korzystne takie dobiera¬ nie mieszaniny estrów przez dodatek amin aro¬ matycznych, ze calkowity ciezar ogólny miesza¬ niny estrów i rozpuszczalnika wynosi 10—15% wagowych liczac na wprowadzona zólc swinska lub 1,5 do dwukrotnego ciezaru suchej pozosta¬ losci po zmydleniu zólci swinskiej.Do zmydlania surowych kwasów zólciowych stosuje sie alkohole aromatyczne, jak na przy¬ klad alkohol etylowy, alkohol propylowy, izo¬ propylowy a szczególnie alkohol metylowy.Przy zastosowaniu sposobu wedlug wynalazku, wychodzac z zólci swinskiej, zmylda sie ja znanymi metodami i nastepnie roztwór produk¬ tu mydlenia odparowuje sie, a otrzymana po¬ zostalosc poddaje estryfikacjr. Mozliwe jest rów¬ niez wytracenie z roztworu zmydlonego pro¬ duktu kwasów zólciowych z szeregiem cial to¬ warzyszacych przez dodanie kwasu, oddzielnie fazy wodnej i poddanie pozostalosci bezposred¬ nio estryfikacjr.Przyklad I. 2 litry = 2,1 kg zólci swin¬ skiej grzewa sie w autoklawie z 250 g 34—35°/o- owego lugu sodowego w ciagu 5 godzin w tern-" peraturze 135—136?C. Nastepnie do oziebionego, w zasadzie przezroczystego roztworu dodaje sie 340 ml 38°/o-owego kwasic solnego. Wytracone pólstale surowe kwasy wraz z substancjami to-* warzyszacymi wydziela sie z roztworu i prze¬ mywa powierzchniowo woda.Nastepnie dodaje sie 1,15 litra metanolu, po czym 37,5 g stezonego kwasu siarkowego. Po pozostawieniu na noc dodaje sie, mieszajac 100 g bezwodnego weglanu potasowego. Wy-? tracone sole odsacza sie i przemywa ponownie 250 imi metanolu. Przesaczony roztwór estrów odparowuje sie nastepnie do 430 g. Do r pozo¬ stalosci w kolbie dodaje sie 400 ml wody i 400 ml eteru dwuizopropylowego i dobrze miesza.Nastepnie oddziela sie. faze wodna, warstwe eterowa przemywa rozcienczonym roztworem -- 3 _sody, a nastepnie woda. Warstwe eterowa su¬ szy sie siarczanem sodowym, po czym odparo¬ wuje do 278 g. Po dodaniu 20 g aniliny roz¬ twór pozostawia sie do krystalizacji. Po dwu¬ dniowym staniu odsacza sie krystaliczna pap¬ ke i przemywa 150 ml eteru dwuizopropylowe- go zawierajacego 2% aniliny.Pozostalosc na filtrze ogrzewa sie do wrzenia . pod chlodnica zwrotna w ciagu 1/2 godziny z 190 ml eteru dwuizopropyloweigo, zawierajacego 2% aniliny. Po oziebieniu odsacza sie ponow¬ nie i dodatkowo przemywa 150 ml eteru dwu- izopropylowego, zawierajacego aniline.Po wysuszeniu na powietrzu otrzymuje sie 64,6 g adduktu kwasu hyodezoksycholowego z anilina, temperatura topnienia (130) 133— 133,5°C.Do tego adduktu dodaje sie 11 g lugu sodo¬ wego i 200 ml wody i przepuszcza sie przez roztwór pare wodna, az cala anilina przedesty¬ luje. Nastepnie wkrapla sie do roztworu 290 ml goracego In HCl. Wytracony kwas hyodezo- ksycholowy odsacza sie, przemywa woda i suszy w temperaturze 60—70°C * Wydajnosc: 50,13 g kwasu hyodezoksycholowe- go, temperatura topnienia 197—198°C, lfczac na 1 kg wprowadzonea zólci swinskiej = 2,38°/o wagowych; liczac na 1 litr zólci swinskiej = 2,5 °/o.Zamiast opisanego w przykladzie I wytraca¬ nia surowych kwasów oraz cial towarzyszacych przez dodatek kwasu, mozna równiez odparo¬ wac alkaliczny zmydlony roztwór, pozostalosc przesiac i suszyc w temperaturze 115°C w cia¬ gu 4 godzin. Otrzymana sól w ilosci okolo 344 g wprowadza sie nastepnie do mieszaniny 1,2 g metanolu i 179 g stezonego kwasu solnego.Po pozostawieniu na noc dodaje sie mieszajac 41 g bezwodnego weglanu sodowego i naste¬ pnie przerabia dalej w sposób wyzej podany.Przyklad II. 2 litry = 2,1 kg zólci swins¬ kiej ogrzewa sie z 250 g 34—35Vo-owegó lugu sodowego w autoklawie w ciagu 5 godzin w temperaturze 135—136°C. Do ochlodzonego, za¬ sadniczo przezroczystego roztworu dodaje sie 340 ml 38°/o-owego kwasu solnego. Wytracone pólstale surowe kwasy wraz z cialami towa¬ rzyszacymi wydziela sie z roztworu i przemywa powierzchniowo woda. Nastepnie dodaje sie 1,15 litra metanolu i jeszcze 37,5 g stezonego kwasu siarkowego. Po pozostawieniu na noc dodaje sie mieszajac 100 g bezwodnego wegla¬ nu sodowego. Wytracone sole odsacza sie i przemywa 250 ml metanolu. Przesaczony suro¬ wy roztwór estrów odparowuje sie -nastepnie do 440 g. Do pozostalosci w kolbie dodaje sie 400 ml wody i 400 ml eteru dwuizopropylowego i dobrze miesza. Nastepnie oddziela sie faze wodna, warstwe eterowa przemywa rozcienczo¬ nym roztworem sody, a potem woda. Warstwe eterowa zageszcza sie do 270 g. Nastepnie do¬ daje sie 30 g P-naftyloaminy i 50 ml estru dwuizopropylowego. Po 5 godzinach stania po¬ wstala krystaliczna papke odsacza sie, przy czym oleisty skladnik, o ile to jest mozliwe, odciaga sie. Pozostalosc ogrzewa sie do wrze¬ nia w ciagu pól godziny z 210 ml eteru dwu¬ izopropylowego. Po ochlodzeniu do temperatury pokojowej ponownie przesacza sie i pozosta¬ losc przemywa 120 ml eteru dwuizopropylowe¬ go. Po wysuszeniu na powietrzu otrzymuje sie 71,8 g adduktu estru metylowego kwasu hy¬ odezoksycholowego i P-naftyloaminy, tempera¬ tura topnienia 136—(137,5 °C. Rozpuszczalnosc adduktu w temperaturze 23°C: w eterze dwuizopropylowym 0,39 g/100, ml roztworu w eterze dwuetylowym 0,82 g/100 ml roztworu.Przyklad III. Zólc swinska zmydla sie al¬ kalicznie, jak w przykladzie II w celu rozlo¬ zenia wszystkich polaczen estrowych kwasów zólciowych. Nastepnie przez dodanie kwasu wytraca sie surowe kwasy zólciowe, które w roztworze metanolowym przeksztalca sie w e- stry metylowe. Metanol oddestylowuje sie w znacznej mierze. Otrzymuje sie pozostalosc, za¬ wierajaca jeszcze okolo 40°/© metanolu. 203 g tej pozostalosci,- która odpowiada okolo 1000 kg wprowadzonej do procesu zólci swinskiej rozpuszcza sie w benzenie. Roztwór benzeno¬ wy przemywa sie woda, po czym alkalizuje do wartosci pH 8,5—9, a nastepnie zobojetnia. Do¬ daje sie do roztworu benzenowego 14,3 kg p- naftyloaminy (technicznej), 302 kg benzenu od- destylowuje^ sie i bezposrednio po tym dodaje 38.kg estru dwuizopropylowego. Po ochlodze¬ niu krystalizuje addukt estru metylowego kwa¬ su hyodezoksycholowego z P-naftyloamina. Po oczyszczeniu i wysuszeniu jak w przykladzie II otrzymuje sie 33,0 kg adduktu. 33,0 kg adduktu ogrzewa sie mieszajac w cia¬ gu 3 godzin z 190 kg wody i 8,9 kg wodoro¬ tlenku potasowego. Nastepnie rozciencza sie 145 kg wody. Po pozostawieniu na noc odsa¬ cza sie wykrystalizowana P-naftyloamine. Po oczyszczeniu P-naftyloaminy otrzymuje sie z po¬ wrotem 7,5 kg P-naftyloaminy, która moze byc ponownie uzyta. — 3 —W celu wytracenia kwasu hyodeaoksycholo- wego dodaje sie 130 kg kwasu 5%-owego solne¬ go do otrzymanej przez wyzej opisane rozszcze¬ pienie i hydrolize soli sodowej kwasu hyodezo- ksycholowego. TJrzy ogiteaniu do temperatury okolo 75°C kwas hyodezoksyicholowy koaguluje sie i moze byc wyosobniony. Po przemyciu i wysuszeniu otrzymuje sie 23,6 kwasu hyode- zotksycholowego. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wyodrebniania kwasu hyodezoksy- cholowego z surowych mieszanin kwasów zólciowych, znamienny tym, ze surowa mie¬ szanine kwasów zólciowych poddaje sie estryfikacji, otrzymana przy tym mieszani¬ ne estrów rozpuszcza sie w eterze alkilowym o 4—8 atomach wegla i dodaje sie do roz¬ tworu aminy aromatycznej o wzorze poda¬ nym na rysunku, w którym Xi, X* i Xi oznaczaja wodór i(lub) reszte alkilowa a Xi i Xt razem moga oznaczac przylaczony li¬ niowo pierscien benzenowy* wytracajacy sie przy tym addukt estru kwasu hyodezoksy- cholowego z amina rozklada sie i ester kwasu hyodezoksycholowego zroydla sie.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jatko amine aromatyczna stosuje sie anili- % x$* 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamdenny tym, ze jako amine aromatyczna stosuje sie p-naf- tyloamine. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tymr ze w celu rozpuszczenia mieszaniny estrów stosuje sie jako eter alkilowy eter dwuizo- propylowy. 5. Sposób wedlug zastrz. 1—4, znamienny tymr ze eter alkilowy w celu rozpuszczenia mie¬ szaniny estrów, rozciencza sie mieszajacym sie z estrem alkilowym rozpuszczalnikiem organicznym, jak benzen. 6. Sposób wedlug zastrz. 1—5, znamienny tymy ze roztwór mieszaniny estrów w eterze na¬ stawia sie tak przez dodatek amin aroma¬ tycznych, ze ciezar ogólny mieszaniny estrów i rozpuszczalnika wynosi 10—15°/o wago¬ wych wprowadzonej zólci swinskiej lub 1,5 lub dwukrotny ciezar suchej pozostalosci zmydlonej zólci swinskiej. 7. Sposób wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze zawarte w surowej mieszaninie kwasów zólciowych kwasy zólciowe przeprowadza sie w estry metylowe. Kiedel-de Haen Aktiengesellschaft Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowy HHZ ^N. ^^% P.W.H. wzór jednoraz. z*m. PLKe, Czstt zam. 1879 27.VTT.63 100 egz. plSm. M. nr PL