PL47477B1 - - Google Patents

Description

Urzedu Patentowego [fUrtM toanmiiHil l POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47477 KI. 74 b, 5/02 KI. internat. G 08 c Glóumy Instytut Górnictira*) Katowice, Polska Alarmowy iskrobezpieczny sygnalizator kopalniany Patent trwa od dnia 3 lipca 1962 r.Przedmiotem wynalazku jest alarmowy iskro¬ bezpieczny sygnalizator kopalniany.Urzadzenia awaryjno-alarmowe stosowane w górnictwie dla podniesienia stanu bezpieczen¬ stwa zalóg dolowych skladaja sie z centrali za¬ instalowanej na powierzchni u dyspozytora ru¬ chu, alarmowych sygnalizatorów kopalnianych zainstalowanych w podziemiu ko»palni, oraz przewodów elektrycznych laczacych centrale z sygnalizatorami. Alarmowe sygnalizatory ko¬ palniane, umozliwiaija wytwarzanie specjalnego sygnalu akustycznego, nadanie do dyspozytora meldunku o niebezpieczenstwie oraz porozu¬ mienie slowne dyspozytora z dolem kopalni.Dotychczasowe sygnalizatory kopalniane by¬ ly zaopatrzone w przetworniki magnetyczne ze zrównowazona kotwiczka, które spelnialy jed¬ noczesnie role mikrofonu i glosnika. Uklad me- ' " ¦*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami . wynalazku sa mgr inz. Antoni Zy- Chiewicz, mgr: inz. Janusz Ciok, inz. Grzegorz Wyrostkiewicz i inz. Ryszard Szydlo. chaniczny i elektryczny przetwornika jak rów¬ niez uklad elektryczny sygnalizatora nie zapew¬ nial bezpieczenstwa przeciwwybuchowego przy przesylanej mocy wiekszej od 1 W, tak w za¬ kresie samego sygnalizatora jak i na przewo¬ dach laczacych go z centrala na powierzchni. Z tej przyczyny przy przesylanej mocy wiekszej od 1 W znane sygnalizatory nie zostaly dopusz¬ czone do pracy w kopalniach gazowych. Powaz¬ na wada dotychczasowych sygnalizatorów byla ich mala sprawnosc i zasieg, zwlaszcza niedo¬ stateczna jakosc przetwarzania energii elek¬ trycznej w akustyczna, gdy spelniaja funkcje glosnika. Wspólczynnik wyrazistosci odbiera¬ nych komunikatów nie przekraczal 34%. Rów¬ niez niedostateczna byla jakosc przetwarzania energii akustycznej w elektryczna, gdy sygna¬ lizator spelnial role mikrofonu. Wspólczynnik wyrazistosci nie przekraczal 28%.Ze wzgledu na to, ze dotychczasowe sygnali¬ zatory nie zapewnialy bezpieczenstwa przeciw¬ wybuchowego dla mocy wiekszych od 1 W, za¬ sieg slyszalnosci sygnalów alarmowych bylograniczony. Przy poziomie halasów 60 d B, maksymalna slyszalnosc sygnalów dochodzila najwyzej do 70 m w jedna strone, a slyszalnosc slowa mówionego tylko do 40 m. Z tego po¬ wodu zachodzila koniecznosc instalowania na dole kopalni duzej ilosci kosztownych sygnali¬ zatorów i przewodów elektrycznych laczacych je z centrala na powierzchni.Dotychczasowe wady i niedomagania usuwa przedmiot niniejszego wynalazku.Istota wynalazku polega na zastosowaniu w ukladzie sygnalizatora przetwornika magnetycz¬ nego z drgajaca cewka, spelniajacego role mi¬ krofonu i glosnika, zibocznikowanego ogranicz¬ nikiem o opornosci nieliniowej. Dzieki zastoso¬ waniu przetwornika magnetycznego z drgajaca 'cewka znacznie zmniejszyly sie znieksztalcania liniowe i nieliniowe przy skojarzonej roli prze¬ twornika jako mikrofonu i glosnika, w pasmie Wielokrotnie szerszym od znanych sygnalizato¬ rów z przetwornikiem magnetycznym ze zrów- nowazna kotwiczka. Wyeliminowano przez to znieksztalcenia w odbiorze slo^ynym i zwiek¬ szono zrozumialosc nadawanych sygnalów i ko¬ munikatów. Przez zastosowanie nieliniowej opornosci bocznikujacej cewke drgajaca i in- dukcyjnosc transformatora, zapewniono bezpie¬ czenstwo pracy sygnalizatora i przewodów elektrycznych przy okolo pieciokrotnie zwiek¬ szonej mocy elektrycznej na jakiej moze obec¬ nie pracowac urzadzenie awaryjno-alarmowe razem z sygnalizatorem. Zwiekszenie przesyla¬ nej mocy elektrycznej w urzadzeniu do okolo 6 W, przy zachowaniu pelnego bezpieczenstwa przeciwwybuchowego pozwolilo na znaczne po¬ wiekszenie zasiegu slyszalnosci sygnalizatora na dole kopalni.Sygnalizator kopalniany wedlug wynalazku jest uwidoczniony schematycznie na rysunku.Do centrali awaryjno- alarmowej 1 umiesz¬ czonej na powierzchni kopalni sa podlaczone szeregowo przewodami 2 jeden do trzech sy¬ gnalizatorów elektrycznych S. Sygnalizator S sklada sie z trójuzwojeniowego 4namsformaitora Tf, którego uzwojenia pierwotne 3 i 4 zalaczo¬ ne sA do przewodów 2, a uzwojenie wtórne 5 w óbWód magnetycznego przetwornika 6 z drga¬ jaca cewka 7. Drgajaca cewka 7 jest osadzona przesuwnie w kierunku strzalek 8 na rdzeniu 9, który jest biegunem S magnesu M oraz jest umieszczona w polu strumieniów magnetycznych wytworzonych przez bieguny N-S-N magnesu M.W czasie pracy sygnalizatora S jako glosnika, prad zmienny wysylany z centrali 1 przeplywa¬ jac przez drgajaca cewke 7 powoduje ruch tej cewki w kierunku strzalek 8. Polaczona z cew¬ ka 7 membrana jest zródlem fali akustycznej o czestotliwosciach pradu zmiennego i szybkos¬ ciach proporcjonalnych do wielkosci pradu. Sy¬ gnalizator 1, pracujac jako mikrofon jest zró¬ dlem napiec zmiennych o czestotliwosciach fali akustycznej padajacej na membrane i amplitu¬ dach proporcjonalnych do szybkosci akustycz¬ nej czasteczek. Fala akustyczna padajac na membrane powoduje jej ruch wraz z cewka 7.Ruch cewki w polu magnetycznym magnesu M powoduje indukowanie sie sily elektromoto¬ rycznej.W obwód przetwornika 6 jest wlaczony rów¬ nolegle ogranicznik 10 o opornosci nieliniowej, wykonany z dwóch stosów selenowych. Wiel¬ kosc opornosci ogranicznika 10 dla napiec nor¬ malnej pracy przetwornika jest wielokrotnie wieksza od opornosci cewki 7. Dla tych napiec prawie caly prad wysylany z centrali 1 prze¬ plywa przez cewke 7 tak, ze ogranicznik nie ma zadnego wplywu na prace samego prze¬ twornika 6. W przypadku jednak zaistnienia warunków iskroniebezpiecznych wynikajacych np. z przerwania obwodu cewki 7, przerwy pra¬ du w przewodach 2 i wzrostu napiecia na za¬ ciskach 11, opór ogranicznika 10 gwaltownie spada i uzwojenie wtórne 5 transformatora Tr zostaje zwarte. Dzieki temu wysylana moc. z centrali 2 nie przekroczy 6 W, a powstala mala iskra wewnatrz sygnalizatora w przetworniku 7 lub na przewodach 2 nie spowoduje juz zaplo¬ nu gazów wybuchowych. W zaleznosci od po¬ trzeby mozna dobrac ogranicznik o opornosci nieliniowej zabezpieczajacej przed wybuchem dla wiekszych mocy, niz 6 W.Do przewodów 2 z jednej strony transforma¬ tora Tr jest zalaczony przycisk wywolawczy PW uruchamiany w przypadku koniecznosci po¬ rozumienia sie z centrala 1, z drugiej strony, jest zalaczony w znany sposób przycisk alarmo¬ wy PA, uruchamiany gdy zaistnieje na dole kopalni niebezpieczenstwo. Do wyjsciowych za¬ cisków PI i P2 sa dolaczone dalsze sygnaliza¬ tory przy zwartych, zaciskach P3 i P2, a wprz^- padku gdy to jest sygnalizator koncowy zaciski PI i P3 sa ze soba polaczone. Dzialanie.sygna¬ lizatora w przypadku uruchomienia przycisków PW i PA jest znane, dlatego nie jest szczegó¬ lowo opisane. - 2 -* PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Alarmowy iskrobezpieczny sygnalizator ko¬ palniany wyposazony w trójuzwojeniowy tran¬ sformator, przetwornik pracujacy jako glosnik i mikrofon oraz przyciski alarmowy i wywo¬ lawczy, znamienny tym, ze ma przetwornik ma¬ gnetyczny (6) z drgajaca cewka (7), w obwód, którego jest wlaczony równolegle ogranicznik (10) o opornosci nieliniowej zaleznej od przylo¬ zonego napiecia i wykonany np. w postaci dwóch stosów selenowych. Glówny Instytut Górnictwa Zastepca: mgr Tadeusz Szczepanik rzecznik patentowy T 1246. RSW „Prasa", Kielce PL