Opis wydano. y™\ mjlnia 24 pazdziernika 1963 r, 9]Q0.BIBLIOTEKA* [Urzedy Potenlowegoj POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47312 KI. 21 g, 34 KI. internat. H 03 h Instytut Lacznosci*) Warszawa, Polska Filtr dolnoprzepustowy zlozony z elementów wspólosiowych Patent trwa od dnia 18 wrzesnia 1961 r.Urzadzenie radiotechniczne bywa zasilane z sieci elektroenergetycznej. Po energetycznym torze zasilajacym moga sie do urzadzenia ra¬ diotechnicznego przenosic zaklócajace drgania wielkiej czestotliwosci, a z tego urzadzenia po¬ dobne drgania zaklócajace moga sie przedosta¬ wac na tor zasilajacy. Zeby temu zapobiec, wtraca sie w ów tor odpowiedni filtr dolnoprze¬ pustowy. Wynalazek dotyczy takich urzadzen, których tor zasilajacy w calosci albo na pewnej swojej czesci jest wspólosiowy. W tym przy¬ padku zaporowy filtr dolnoprzepustowy sklada sie z elementów równiez wspólosiowych, mia¬ nowicie z odcinków toru wspólosiowego, stano- C stanowiacych galezie wzdluzne tego filtru i od¬ cinków podobnego toru stanowiacych jego ga¬ lezie poprzeczne. Opornosc falowa galezi po¬ przecznych musi byc znacznie mniejsza od opór-^ nosci falowej galezi wzdluznych. ^ ¦' .*) Wlasciciel patentu os/wiadczyl, ze twórca ." wynalazku jest mgr inz. Wladyslaw Moron. [^ Tlumiennosc takiego filtru w jego pasmie za^ porowym powinna byc duza i pasmo to powin¬ no byc szerokie. W tym celu stosune^ opornosci falowej galezi wzdluznych do opornosci falowej galezi poprzecznych powinien byc duzy, to jest opornosc falowa galezi wzdluznych powinna byc duza a galezi poprzecznych mala. Aby to osiag¬ nac, galezie wzdluzne powinny miec indukcyj- nosc jednostkowa duza a pojemnosc jednostko¬ wa mala, galezie zas poprzeczne powinny miec inSukcyjnosc jednostkowa mala a duza pojem¬ nosc jednostkowa. W tym celu galezie wzdluz¬ ne wykonywa sie z odcinków toru wspólosiowe¬ go o duzym stosunku srednicy przewodu zew¬ netrznego do srednicy przewodu wewnetrznego, a galezie poprzeczne z odcinków toru o malym stosunku srednic. Mozliwosc jednak uzyskania takich stosunków w rozwiazaniach dotychczas znanych jest ograniczona przez wzgledy kon¬ strukcyjne oraz przez wzglad na pewne czyn¬ niki zaklócajace. Omawiany stosunek opornosci w rozwiazaniach dotychczas znanych nie prze¬ kracza kilkunastu.Wynalazek stawia sobie za zadanie zwieksze¬ nie stosunku opornosci falowej galezi wzdluz¬ nych do opornosci falowej galezi poprzecznych.W tym celu nadaje sie wedlug wynalazku ga¬ leziom poprzecznym postac odcinka cienkoscien¬ nej rury z dielektryku o znacznej stalej dielek¬ trycznej, przy czym wewnetrzna i zewnetrzna powierzchnia tej rury .ma powloke metalowa* Cienkosc scianki rury daje stosunek jej srednic bliski jednosci. Dzieki zas znacznej stalej die¬ lektrycznej jej materialu, pojemnosc jednostko¬ wa takiego toru wspólosiowego jest szczególnie duza, a tym samym jego opornosc falowa szcze¬ gólnie mala.Rysunek przedstawia na fig. 1 przyklad za¬ stosowania dolnoprzepustowego filtru wspól¬ osiowego, na fig. 2 — przyklad takiego filtru budowy znanej, a na fig. 3 — przyklad filtru wedlug wynalazku.Na fig. 1 urzadzenie radiotechniczne 1, zamkniete w obudowie metalowej, zasilane jest przewodem 2, wprowadzonym do wnetrza obu¬ dowy przez otwór, na rysunku niewidoczny.Zewnetrzne zaklócenia wielkiej czestotliwosci przenosilyby sie przewodem 2 do wnetrza obu¬ dowy na urzadzenie 1, zaklócajac jego dzialanie.Podobnie drgania wielkiej czestotliwosci z urza¬ dzenia 1 przenosilyby sie na zewnatrz, stano¬ wiac zaklócenie dla innych urzadzen". Zeby te¬ mu zapobiec, w tor zasilania wtracony jest filtr dolnoprzepustowy; w tym przykladzie jest to filtr typu 7i. Jego galaz wzdluzna stanowi odci¬ nek toru wspólosiowego 3, a jego galezie po¬ przeczne dwa podobne odcinki 4.Fig. 2 przedstawia ten filtr w przekroju.Wspólosiowy tor wzdluzny 3 ma przewód we¬ wnetrzny 5 i przewód zewnetrzny 6, przy czym stosunek srednicy przewodu zewnetrznego do srednicy przewodu wewnetrznego jest stosun¬ kowo duzy. Kazdy z obu podobnych torów po¬ przecznych 4 ma przewód wewnetrzny 7 i prze¬ wód zewnetrzny 8, a stosunek ich srednic w po¬ równaniu z analogicznym stosunkiem w torze wzdluznym 3 jest znacznie mniejszy, aczkol¬ wiek mozliwosc zblizenia tego stosunku do jed¬ nosci jest ograniczona. Zaleznie od tego, jakie wlasciwosci chce sie filtrowi nadac, tory po¬ przeczne 4 moga byc na koncu badz otwarte, badz zwarte. Na rozklad pola elektro-magnety- cznego w torach filtru szkodliwy wplyw wywie¬ ra poczatkowy odcinek 2 przewodu wewnetrz¬ nego 7 torów ppoprzecznych 4, gdyz zaklóca on jego jednorodnosc. Ze wzgledu jednak na * niezbedna wielkosc srednicy przewodu zew¬ netrznego 6 toru wzdluznego 3, dlugosci odcin-'? ka 9, a zatem i stopnia jego szkodliwego wply¬ wu, zmniejszyc nie mozna.Przedstawiony na fig. 3 filtr wedlug wyna¬ lazku rózni sie od poprzedniego tym, ze obie ga¬ lezie poprzeczne 4 wykonane sa z cienkoscien¬ nej rury 10 (na figurze grubosc jej scianki jest dla przejrzystosci rysunku przedstawiona w po¬ wiekszeniu), wykonanej z dielektryka o duzej stalej dielektrycznej. Na wewnetrznej powierz¬ chni rury 10 naniesiona jest metalowa powlo¬ ka 11 y stanowiaca wewnetrzny przewód wspól¬ osiowego toru 4 i w tym celu polaczona druci¬ kami 13 z przewodem wewnetrznym 5 toru wzdluznego 3. Na zewnetrznej powierzchni ru¬ ry 10 naniesiona jest podobna powloka 12, sta¬ nowiaca dla toru 4 jego przewód zewnetrzny i w tym celu bezposrednio polaczona z zew¬ netrznym przewodem 6 toru wzdluznego 3. Po¬ wloki 11, 12 koncza sie przed koncem rury 10, tak iz tor poprzeczny 4 jest rozwarty.Na skutek cienkosci scianki rury 10, stosunek srednicy przewodu zewnetrznego 12 galezi po¬ przecznej 4 do srednicy jej przewodu wewne¬ trznego 11 jest niewiele tylko wiekszy od jed¬ nosci. Dzieki zas duzej stalej dielektrycznej ma¬ terialu z którego wykonana jest rura, pojem¬ nosc jednostkowa toru poprzecznego 4 jest tym wieksza. To tez jako wzajemny stosunek obu opornosci falowych uzyskuje sie wartosci wy¬ noszace kilkadziesiat, przy czym srednica prze¬ wodu zewnetrznego 6 galezi wzdluznej 5 moze byc nieduza, dzieki czemu i zaklócajacy wplyw drucików 13 jest mniejszy niz w przykladzie poprzednim.Zaleznie od potrzeb i warunków, rure stano¬ wiaca galezie poprzeczne mozna wykonac z die¬ lektryku nie odznaczajacego sie bardzo duza stala dielektryczna.Zamiast przewodów toru wspólosiowego w postaci powlok, galezie poprzeczne moga miec przewody wykonane inaczej. Przewodem we¬ wnetrznym moze byc na przyklad wetknieta w rure izolacyjna rura metalowa albo pret. Prze¬ wodem zewnetrznym moze byc na przyklad na¬ lozona na rure izolacyjna równiez rura metalo¬ wa albo nawinieta na rure tasma metalowa czy oplot z drutu.Gdyby chodzilo o nieco inne wlasciwosci elektryczne filtru, wówczas tor galezi poprzecz¬ nych, zamiast byc rozwarty na koncu, moze byc na koncu zwarty.Zamiast budowy tpu n, filtr wedlug wyna¬ lazku moze byc filtrem typu T albo miec struk¬ ture bardziej zlozona. — 2 —Filtr wedlug wynalazku mozna zastosowac w razie potrzeby do toru wspólosiowego spelniaja¬ cego jakakolwiek inna role, rózna od roli zasi¬ lajacego toru energetycznego. PL